Spis treści:
- Batat nie jest trudny w uprawie - wybierz odpowiednią odmianę
- Pędzenie bulw batatów - od lutego do marca
- Sadzenie i pielęgnacja batatów w ogrodzie
- Zbiór i przechowywanie słodkich ziemniaków
- Problemy w uprawie batatów
Batat nie jest trudny w uprawie - wybierz odpowiednią odmianę
Batat pochodzi z Ameryki Środkowej i Południowej, gdzie rośnie w ciepłym, wilgotnym klimacie. W Polsce traktuje się go jako roślinę jednoroczną - nie przetrwa on mroźnej zimy w gruncie. Mimo egzotycznego pochodzenia batat nie jest trudny w uprawie, pod warunkiem że wybierzesz właściwą odmianę i zapewnisz mu ciepło oraz długi sezon wzrostu. Do naszego klimatu najlepiej nadają się odmiany wczesne, które dojrzewają w około 100-110 dni.
- 'Beauregard' ma pomarańczowy, słodki miąższ i miedzianą skórkę - to dobry wybór dla początkujących, bo jest stosunkowo odporna na choroby.
- 'Covington' również wyróżnia się intensywnie pomarańczowym miąższem i daje wysokie plony.
- 'Murasaki' o fioletowej skórce i białym miąższu.
- 'Okinawan' z kremową skórką i fioletowym wnętrzem.
- 'Blackie' o ciemnych, wcinanych liściach - sadzi się je w pojemnikach, ale ich bulwy nie nadają się do jedzenia.
Batat ma długi okres wegetacji - co najmniej 100 dni od wysadzenia do gruntu. Polskie lato bywa dla tych roślin zbyt krótkie, dlatego przygotowanie sadzonek trzeba zacząć wcześnie, na ciepłym parapecie.
Pędzenie bulw batatów - od lutego do marca
Pędzenie bulw batatów to pierwszy i jeden z ważniejszych etapów całej uprawy. Zaczyna się od połowy lutego do początku marca - wcześniejszy start daje więcej czasu na rozwój pędów i lepsze plony. Jeśli rozpoczniesz pędzenie dopiero w kwietniu, rośliny mogą nie zdążyć wytworzyć pełnowartościowych bulw przed jesiennymi chłodami.
Zobacz również:
Do pędzenia użyj bulw ze sklepu spożywczego lub centrum ogrodniczego. Przed sadzeniem dokładnie umyj je pod letnią wodą - często są pokryte środkiem zapobiegającym kiełkowaniu, który trzeba usunąć. Nie trzyj zbyt mocno, żeby nie uszkodzić oczek.
Możesz wybrać jedną z dwóch metod pędzenia. Pierwsza odbywa się w ziemi. Wypełnij pojemnik mieszanką piasku i kompostu, ułóż bulwy i lekko przysyp. Utrzymuj podłoże wilgotne, a pojemnik postaw w jasnym, ciepłym miejscu (18-22°C). Po mniej więcej trzech tygodniach pojawią się pierwsze pędy.
Na czym polega druga metoda? Wbij w bulwę wykałaczki, które oprą się o brzeg szklanki, i zanurz jej dolną część na 2-3 cm w wodzie. Wymieniaj ją co kilka dni. Z zanurzonych oczek wyrosną korzenie, a z górnych - pędy. Ta technika pozwala na bieżąco obserwować rozwój sadzonek.
Gdy pędy osiągną 10-15 cm, delikatnie oderwij je od bulwy matecznej i ukorzeń w wodzie lub od razu w doniczkach z wilgotną ziemią. Z jednej bulwy można uzyskać nawet kilkanaście sadzonek.
Sadzenie i pielęgnacja batatów w ogrodzie
Ukorzenione sadzonki wysadź do gruntu dopiero po 15 maja, gdy minie ryzyko przymrozków. Wcześniej poddaj je hartowaniu - wystawiaj na zewnątrz na coraz dłuższe okresy.
Bataty preferują żyzne, przepuszczalne, lekkie podłoże o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 5,5-6,5). Przed sadzeniem wzbogać ziemię kompostem lub przefermentowanym obornikiem i dobrze ją spulchnij na głębokość około 30 cm. Zachowaj odstęp 50-60 cm między roślinami w rzędzie i 60-100 cm między rzędami. Sadzonki umieszczaj na głębokość 5-7 cm, przysyp ziemią i obficie podlej.
Stanowisko powinno być słoneczne, ciepłe i osłonięte od wiatru. Bataty rosną najlepiej przy dużej ilości rozproszonego światła. Lepsze wyniki daje uprawa pod osłonami - w tunelu foliowym lub szklarni - bo zapewnia wyższą temperaturę i chroni przed kaprysami pogody.
Podlewaj regularnie, ale z umiarem. Podłoże powinno być stale wilgotne, ale nie mokre. Używaj odstanej, letniej wody, najlepiej rano lub wieczorem. Ściółkowanie ziemi wokół roślin (np. słomą lub skoszoną trawą) pomoże utrzymać wilgoć i ograniczyć chwasty.
Nawożenie zacznij od wzbogacenia gleby przed sadzeniem. W trakcie sezonu dokarmiaj rośliny co 7-10 dni nawozami organicznymi lub wieloskładnikowym nawozem z przewagą potasu i fosforu. Unikaj nadmiaru azotu - pobudza wzrost pędów i liści kosztem rozwoju bulw.
Zbiór i przechowywanie słodkich ziemniaków
Zbiór batatów przypada na wrzesień lub październik, po około 100-120 dniach od wysadzenia do gruntu. Sygnałem do wykopania bulw jest żółknięcie i zamieranie nadziemnej części rośliny. Nie zwlekaj zbyt długo - pierwsze przymrozki mogą je uszkodzić.
Po zbiorze oczyść bulwy z ziemi, ale nie myj ich. Przez 7-10 dni przechowuj świeżo wykopane bataty w ciepłym (25-28°C) i wilgotnym miejscu. Skórka staje się wtedy grubsza i bardziej wytrzymała.
Zobacz również:
Zbiory gotowe do przechowywania przenieś do chłodnej, ciemnej piwnicy lub spiżarni o temperaturze 12-15°C. Nie wkładaj ich do lodówki - stracą przez to smak i konsystencję. W dobrych warunkach wytrzymają 3-5 tygodni. Część bulw możesz zostawić jako sadzeniaki na przyszły sezon.
Problemy w uprawie batatów
Największym wrogiem batatów w Polsce jest chłód. Rośliny przestają rosnąć, gdy temperatura spada poniżej 10°C, a przymrozki potrafią je zniszczyć w ciągu jednej nocy. Jeśli pogoda gwałtownie się pogorszy, okryj je agrowłókniną lub przenieś donice pod dach.
Nadmierne podlewanie prowadzi do gnicia bulw i chorób grzybowych, takich jak zgnilizna czarna czy szara pleśń. Dbaj o przepuszczalność podłoża i nie zalewaj roślin. W razie problemów z chorobami stosuj płodozmian - nie sadź batatów w tym samym miejscu przez co najmniej dwa lata.
Ze szkodników bataty mogą być atakowane przez przędziorki i wciornastki. Regularne przeglądanie roślin pozwoli wychwycić problem wcześnie. W przypadku niewielkiego nasilenia sprawdzą się naturalne metody, takie jak oprysk roztworem mydła ogrodniczego lub sadzenie obok roślin odstraszających, np. aksamitek.
Źródło: deccoria.pl
