Spis treści:
- Czym są rośliny fitosanitarne i jak je wykorzystać?
- Które rośliny fitosanitarne zwalczają szkodniki?
- Które rośliny fitosanitarne poprawiają stan gleby?
- Jakie rośliny fitosanitarne posadzić na rabatach?
Czym są rośliny fitosanitarne i jak je wykorzystać?
Chrzan, czosnek, cebula, rzepak, owies… To tylko niektóre z roślin o wielokierunkowym działaniu. Przede wszystkim nadają się do wykorzystania w kuchni i ładnie wyglądają na grządkach. Okazuje się, że jednocześnie wykazują zbawienne działanie na okoliczną roślinność i glebę. Tak działające gatunki znajdziesz także wśród roślin ozdobnych (są to np. facelia, aksamitka, ogórecznik).
To rośliny fitosanitarne – czyli takie, dzięki którym znacznie łatwiej walczyć z nieproszonymi gośćmi, głównie chorobami, szkodnikami i chwastami. Wydzielając specjalne związki, odstraszają m.in. nicienie, stonkę ziemniaczaną czy mątwiki buraczane, a także działają grzybobójczo i bakteriobójczo. Mają również właściwości użyźniające glebę, dzięki którym okoliczne rośliny pięknie i zdrowo rosną.
Jak wykorzystać rośliny fitosanitarne w ogrodzie? Takie rozwiązanie jest chętnie stosowane zarówno w ekologicznej uprawie przemysłowej, jak i przydomowych ogródkach warzywnych czy na ozdobnych rabatach. Rośliny fitosanitarne można zasadzić jako przedplon lub międzyplon (poplon) – wówczas wzbogacają ziemię i pomagają przygotować stanowisko dla kolejnych gatunków (np. warzyw czy owoców). Przydają się więc jako zielony nawóz, który jest ekologiczny i bezpieczny dla środowiska oraz człowieka.
Rośliny fitosanitarne nadają się także do posadzenia pomiędzy innymi roślinami lub wokół nich (np. obok drzew owocowych), również z powodu swoich walorów dekoracyjnych czy smakowych. Warto, by stanowiły ok. 15–25% ogrodu.
Które rośliny fitosanitarne zwalczają szkodniki?
Jednym z głównych zadań roślin fitosanitarnych jest walka ze szkodnikami, które często uprzykrzają ogrodnikom życie. Te dobroczynne gatunki po posadzeniu wytwarzają związki szkodnikobójcze – zwalczają nieproszonych gości, a także hamują ich rozwój i zapobiegają kolejnym atakom.
Zobacz, które rośliny fitosanitarne sprawdzą się w twoim przypadku (w zależności od rodzaju szkodników).
- Stonka ziemniaczana – chrzan pospolity.
- Nicienie – owies, gorczyca, gryka, aksamitka, cykoria, len, kukurydza.
- Mątwik – facelia błękitna, gorczyca.
- Drutowce – gryka, gorczyca.
- Mączlik – aksamitka, nagietek.
- Bielinek kapustnik – aksamitka.
- Mszyce – nasturcja, lawenda, bylica piołun.
- Owocówki – bez, lawenda.
- Gryzonie – nostrzyk, czosnek.
Wśród niechcianych gości znajdują się także chwasty, które szybko potrafią zamienić nawet piękny ogród w prawdziwy chaos. Na szczęście również w tym przypadku z pomocą spieszą rośliny fitosanitarne. Ze zwalczaniem chwastów i hamowaniem ich dalszego wzrostu dobrze radzą sobie m.in. rzepak, gorczyca, gryka czy rzodkiew oleista.
Które rośliny fitosanitarne poprawiają stan gleby?
Działanie wielu roślin fitosanitarnych polega także na stymulacji rozwoju mikroorganizmów, dzięki którym gleba staje się żyźniejsza i mniej zmęczona – a więc po prostu lepszej jakości. Często korzenie tego typu gatunków działają też mechanicznie, spulchniając glebę.
Lepsza struktura i parametry gleby (m.in. wyższa zawartość składników mineralnych) stymulują wzrost gatunków ozdobnych i użytkowych. Które rośliny fitosanitarne poprawiają stan gleby? W twoim ogrodzie nie może zabraknąć facelii, rzepaku, gryki, owsa, nostrzyka czy rzodkwi oleistej.
Wiele roślin fitosanitarnych ma również właściwości zwalczające patogeny. Przykładowo czosnek, cebula i chrzan – dzięki zawartości fitoncydów – działają antybakteryjnie i antygrzybiczo, zmniejszając m.in. ryzyko szarej pleśni (np. na truskawkach).
Jakie rośliny fitosanitarne posadzić na rabatach?
Jeśli lubisz rabaty ozdobne – również na balkonie czy tarasie – zaprzyjaźnij się z dekoracyjnymi roślinami fitosanitarnymi. Doskonale uzupełnią kompozycję twoich kwiatów, a jednocześnie pomogą im pięknie rosnąć.
Jakie rośliny fitosanitarne posadzić na rabatach, by cieszyć oko estetycznym i ciekawym połączeniem? Są to głównie:
- nagietek – chroni m.in. przed mączlikiem i nicieniami, ma piękne kwiaty w żółtych i pomarańczowych odcieniach;
- len – roślina doskonała do walki z nicieniami, o delikatnych błękitnych kwiatach;
- facelia błękitna – poprawia jakość gleby i pomaga walczyć z mączlikiem, a jednocześnie pięknie zdobi ogród;
- nasturcja – wabiąc mszyce, chroni okoliczne rośliny (np. róże) przed atakiem tych szkodników, a przy tym cieszy oczy kolorowymi kwiatami.
Już wiesz, które rośliny fitosanitarne poprawiają stan gleby, a także zwalczają szkodniki i chwasty. Zadbaj więc o to, by zrobić dla nich miejsce również w swojej zielonej oazie. Jeśli uprawiasz ogród warzywny (lub dopiero chcesz zacząć) bądź inne gatunki użytkowe, pomyśl też o wykorzystaniu roślin fitosanitarnych jako przedplon lub międzyplon.
Źródła: deccoria.pl, ozoopole.pzd.pl
