Spis treści:
- Kosmos – czym się charakteryzuje?
- Kosmos – najpopularniejsze odmiany
- Kosmos – uprawa i pielęgnacja
- Kosmos – zastosowanie w ogrodzie
- Kosmos kwiat – ciekawostki
Kosmos – czym się charakteryzuje?
Kosmos to roślina jednoroczna, należąca do rodziny astrowatych. W środowisku naturalnym występuje na terenach Ameryki Północnej i Południowej. Jak na roślinę jednoroczną osiąga spore rozmiary, gdyż dorasta niekiedy do 150 cm wysokości i ma przy tym wzniesiony, rozgałęziony pokrój. Dekoracyjne liście byliny są jasnozielone, delikatne, miękkie i pierzaste.
Jednak najważniejszym elementem ozdobnym kosmosu są koszyczkowate kwiatostany, których średnica dochodzi nawet do 10 cm. Kwiaty są zwiewne i kruche, w zależności od odmiany wybarwiają się na biało, żółto, różowo, purpurowo, fioletowo, a nawet czerwono. Kwitnienie kosmosów trwa od lipca do października. Ponadto miododajne kwiaty przyciągają do ogrodu pszczoły i motyle.
Kosmos – najpopularniejsze odmiany
Istnieje sporo odmian kosmosów, które różnią się przede wszystkim kolorem i wielkością kwiatów. Do najpopularniejszych należą:
- 'Purity' – jedna z najstarszych odmian kosmosów o dużych, białych kwiatach, które wyglądają wyjątkowo delikatnie na tle miękkich, zielonych liści. Jest szczególnie warta polecenia ze względu na długi okres kwitnienia;
- 'Sensation' – roślina wydaje duże, białe kwiaty o ciemnoróżowych brzegach. Dorasta do 80-120 cm wysokości;
- 'Picotee' – ciekawa odmiana kosmosów o jasnoczerwonych kwiatach z ciemniejszą obwódką na obrzeżu płatków;
- 'Sea Shells' – węższe kwiaty mogą przybierać kolor biały, różowy lub karminoczerwony;
- 'Sonata' – odmiana o wzniesionym pokroju osiągająca 40-50 cm wysokości o kwiatach w odcieniach różu przechodzących w czystą biel, z żółtym środkiem. Kosmos – uprawa i pielęgnacja Kosmos jest rośliną niewybredną i dość łatwą w uprawie.
Onętki są odporne na suszę i mało wymagające pod względem rodzaju podłoża. Chociaż są stosunkowo rzadko atakowane przez choroby i szkodniki, mogą ucierpieć od przymrozków. Ponadto, aby jak najdłużej podtrzymać kwitnienie kosmosów, przekwitłe kwiatostany należy usunąć. Ze względu na swoją wysokość warszawianki wymagają podpór.
Kosmos – uprawa i pielęgnacja
- Stanowisko
Onętek jest rośliną ciepłolubną, preferuje miejsca ciepłe, słoneczne i zaciszne. Silne wiatry mogą połamać cienkie łodygi, dlatego warto rozważyć sadzenie roślin w pobliżu ogrodzeń, ścian budynków czy żywopłotów. Kosmos poradzi sobie także w półcieniu, ale będzie się słabiej rozrastał i mniej obficie kwitł.
- Podłoże
Rośliny preferują przepuszczalne, piaszczyste, średnio wilgotne gleby o odczynie 6,0 – 8,0 pH. Mogą rosnąć też na suchych i mało zasobnych podłożach. Należy jednak unikać ziem żyznych, ponieważ wtedy kosmos rozwija się bujnie, ale słabo kwitnie i ma tendencje do pokładania się.
- Podlewanie i nawożenie
Kosmosy dobrze znoszą okresy bezdeszczowe. Podczas długotrwałej suszy można raz w tygodniu obficie podlać onętki. Młode rośliny wymagają jednak obfitego podlewania. Ponadto kosmosy nie potrzebują specjalnego nawożenia. W przypadku, gdy rosną na wyjątkowo słabej glebie, w okresie zawiązywania pąków kwiatowych rośliny można zasilić nawozem o zwiększonej ilości potasu i fosforu. Idealnie sprawdzi się również nawóz do roślin kwitnących, charakteryzujący się odpowiednim składem minerałów.
- Rozmnażanie
Kosmos rozmnaża się najczęściej przez wysiew nasion. Wysiewamy je do gruntu w maju. Nasiona kiełkują się bardzo szybko, w ciągu 5 dni. Roślina ta szybko rośnie i zakwita już po 6-8 tygodniach od siewu. Warto jednak pamiętać, gdy siewki wzejdą i osiągną 10 centymetrów, należy je przerwać, zostawiając rośliny w rozstawie 30 cm x 40 cm. Kosmos można również produkować z rozsady. W takim wypadku nasiona roślin należy wysiać do inspektu na początku kwietnia. Na miejsce stale rozsadę wysadzamy po 15 maja. Ponadto kosmos jest kwiatem, który sam się rozsiewa, o ile wszystkie nasiona nie zostaną zjedzone przez ptaki. Może rosnąć w tym samym miejscu nawet kilkanaście lat. Z tego względu należy uważać, gdyż onętki są ekspansywne i mogą hamować wzrost innych roślin. Warto też wiedzieć, że kosmos bardzo dobrze znosi przesadzanie, nawet w okresie kwitnienia.
- Choroby i szkodniki
Chociaż kosmos wygląda na dosyć delikatną roślinę, jest odporny na choroby i szkodniki. Czasami jednak może być atakowany przez mszyce i przędziorki. Warto jednak zaznaczyć, że onętek jest bardzo wrażliwy na przymrozki, dlatego większe spadki temperatury jesienią zakończą jego żywot.
Kosmos – zastosowanie w ogrodzie
Najlepiej kosmosy prezentują się w większych grupach, ale można sadzić je również pojedynczo. Ze względu na swoją wysokość onętki są doskonałym tłem dla niższych rabat o kontrastowym pokroju i barwach kwiatów. Doskonale komponują się również z innymi kwiatami typowymi dla wiejskich ogrodów, np. z rudbekiami czy floksami. Wyższe odmiany kosmosów można też sadzić przy ogrodzeniach, ścianach domów i płotach. Poza tym roślinami można uzupełnić braki w grządkach lub tworzyć z nich nieformowane żywopłoty, które zasłonią mniej reprezentacyjne części ogrodu. Warto również zaznaczyć, że onętki bardzo chętnie stosowane są również we florystyce, gdyż nadają się do letnich bukietów i innych kompozycji. Rozwinięte kwiaty, po ścięciu, zachowują świeżość nawet przez tydzień.
Kosmos kwiat – ciekawostki
Swoją nazwę roślina zawdzięcza legendzie, która głosi, że hiszpańscy księża uprawiali kwiaty rodzaju Cosmos w misyjnych ogrodach w Meksyku. Równo, regularnie i dekoracyjnie ustawione płatki kwiatów spowodowały, że nadano im właśnie nazwę „Kosmos”, od greckiego słowa oznaczającego porządek i harmonię wszechświata. Ciekawym jest również fakt, iż kosmos jest typowo warszawską rośliną, dlatego potocznie nazywany jest warszawianką. To prawdopodobnie pierwsze kwiaty, które po wojnie wyrastały na gruzach Warszawy. Jaskrawe kolory roślin wyróżniały się na tle szarej, zrujnowanej wojną stolicy. Dopiero potem kosmosy przywędrowały w inne miejsca Polski.
