Spis treści:
- Co to jest ogławianie?
- Po co ogławia się warzywa?
- Które warzywa trzeba ogławiać?
- Ogławianie pomidorów
- Jak prowadzi się ogławianie papryki
- Ogławianie ogórków
- Ogławianie dyniowatych
- Po co ogławia się warzywa takie jak bób czy czosnek?
Co to jest ogławianie?
Naturalna fizjologia roślin faworyzuje ich rozwój i przetrwanie gatunku, a ni dobrobyt człowieka. Jak długo warunki są sprzyjające, energia pozyskana z procesu fotosyntezy inwestowana jest we wzrost, rozwój liści, kwitnienie i owocowanie. Z punktu widzenia ogrodnika nie zawsze jest to optymalne.
Ogławianie polega na przycinaniu roślin, które posiadają jeden dominujący pęd. Zazwyczaj skraca się jednak nie boczne pędy, ale właśnie wierzchołek głównej łodygi. Potrzeba i zakres interwencji zależy od gatunku. Które warzywa trzeba ogławiać?
Po co ogławia się warzywa?
Ścięcie wierzchołka dorodnej rośliny może wydawać się barbarzyństwem. W rzeczywistości zabieg ten ma jednak głębszy sens, który trudno zrozumieć bez podstawowej wiedzy o botanice.
Aby w pełni zdać sobie sprawę, co to jest ogławianie, warto uświadomić sobie ogrom zmian zachodzących równocześnie w jednej roślinie. Ograniczone zasoby energetyczne muszą zostać podzielone na rozwój korzeni, wzrost pędów i liści, rozwój kwiatów, owoców i nasion. Hamując wzrost wertykalny poprzez odcięcie wierzchołka, pomagasz roślinie skoncentrować się na konkretnych procesach.
Po co ogławia się warzywa? Spośród licznych korzyści tego zabiegu do najważniejszych zalicza się:
- wzmocnienie środkowej części rośliny, ważne szczególnie przy obfitym owocowaniu;
- intensyfikację kwitnienia;
- minimalizację ryzyka rozwoju chorób grzybowych;
- przyspieszenie dojrzewania istniejących już owoców.
Warto wiedzieć, że ogławianie prowadzi się również na ozdobnych roślinach kwitnących. W przypadku gatunków wieloletnich zabieg ten nie tylko intensyfikuje kwitnienie, ale także pomaga wzmocnić podziemną cebulę lub bulwę.
Które warzywa trzeba ogławiać?
Ogławianie pozwala roślinom wykorzystać cukry i związki mineralne, a także powstałą w procesie fotosyntezy energię i hormony wzrostu do rozwoju płodów. Wykonane w odpowiednim czasie jest sposobem na intensyfikację dojrzewania owoców, zanim nadejdą mrozy.
Z zabiegu skorzystają przede wszystkim rośliny, które owocują w drugiej połowie lata i są wrażliwe na chłód. Najczęściej mówi się o ogławianiu ogórków, papryki i pomidorów, a więc warzyw zazwyczaj uprawianych w szklarniach. Poza tym podcinanie wierzchołków bywa zasadne u czosnku, bobu oraz dyniowatych.
Ogławianie pomidorów
W lipcu pnącza pomidorów obsypane są zwykle czerwieniejącymi powoli owocami. Szkoda byłoby nie doczekać się urodzaju z powodu przedwczesnych przymrozków. Ścinając wierzchołek rośliny, zahamujesz jej wzrost i przekierujesz energię na dojrzewanie płodów.
Jak przeprowadza się ogławianie pomidorów? Wierzchołek należy ściąć w taki sposób, aby nad ostatnim kwiatostanem pozostały jeszcze 2–3 liście. Zabieg powinieneś wykonać na ok. 7 tygodni przed planowanym zbiorem i zakończeniem uprawy.
Początek sierpnia zazwyczaj uważany jest jako optymalny terminogławiania pomidorów rosnących w gruncie. W przypadku uprawy szklarniowej można go przesunąć o 2–3 tygodnie. Niestety, kaprysów pogody nie da się do końca przewidzieć, więc zwłoka ta wiąże się z pewnym ryzykiem.
Jak prowadzi się ogławianie papryki
Papryka, podobnie jak pomidory, należy do warzyw psiankowatych. Wymagają one szczególnie korzystnych warunków wzrostu i są bardzo wrażliwe na przemarzanie. Odpowiednio wczesna interwencja zapobiega sytuacji, w której na umierających pędach pozostają niedojrzałe owoce.
Do ogławiania papryki wykorzystuje się ostry i czysty sekator. To bardzo ważne, aby zapobiec wnikaniu patogenów chorobotwórczych do naruszonych tkanek. Jak prawidłowo dokonać cięcia? Wierzchołek rośliny obetnij nad węzłem znajdującym się ponad najwyżej położonym owocem. Jeśli wyrasta nad nim dodatkowy pęd boczny, powinieneś go również usunąć.
Warto wiedzieć, że ogławianie papryki stwarza pewne zagrożenia. Z jednej strony, usunięcie wierzchołka pomaga doświetlić owoce i sprzyja rozwojowi barw. Z drugiej, w okresach upałów powstaje ryzyko poparzenia. Z tego względu zabieg najlepiej jest przeprowadzać w pochmurne dni, tak, aby roślina zdążyła się przyzwyczaić do zwiększonej ekspozycji na słońce.
Paprykę ogławia się na ok. 8 tygodni przed zakończeniem uprawy. W warunkach szklarniowych może to być więc nawet koniec sierpnia.
Ogławianie ogórków
Ogórki to rośliny, u których prawidłowe i wykonane na czas cięcie jest wyjątkowo ważne dla optymalizacji zbiorów. Praktycznie przez cały sezon wegetacyjny wymagane są kontrola i korekcja kształtu pędów oraz cięcie liści. Zaniedbania w tym zakresie powodują niepożądany przerost pnączy, ale także podatność na choroby.
W sierpniu, gdy sezon zbiorów powoli zbliża się ku końcowi, ogławianie ogórków ma zmaksymalizować urodzaj. Pozbawione wierzchołków rośliny skierują bowiem wszystkie hormony wzrostu w kierunku istniejących zalążków owoców. W efekcie, zanim nastaną przymrozki lub rośliny poddadzą się typowym dla nich grzybowym chorobom, będziesz miał okazję wykorzystać możliwie największą liczbę płodów.
Ogławianie dyniowatych
Spokrewnione z ogórkami inne rośliny dyniowate również skorzystają na radykalnym cięciu w drugiej połowie sezonu. Uprawiane w gruncie lub w szklarni mają naturalną tendencję do niekontrolowanego rozrostu. Jego ograniczenie pomaga zachować porządek na zagonie i daje lepszy urodzaj.
Na początku lata pnącza dyni, cukinii, arbuzów i melonów tnie się, usuwając nadmiar liści i pędów bocznych. Sierpień jest jednak idealną porą na ogławianie dyniowatych. W przypadku owoców, od których wymagamy słodkości, zabieg ten jest szczególnie istotny.
U dyni poleca się ścięcie sekatorem wszystkich pędów na wysokości za trzecim liściem powyżej ostatniego owocu. Przy okazji każdą dynię warto podłożyć niewielką ilością słomy. Taki zabieg wykonany w połowie sierpnia pozwoli owocom nabrać pięknego koloru i pełnego aromatu.
Ogławianie dyniowatych najlepiej jest prowadzić w suche, słoneczne dni. Minimalizuje to ryzyko rozwoju chorób grzybowych – przy wysokiej wilgotności patogeny łatwo wnikają w rany.
Po co ogławia się warzywa takie jak bób czy czosnek?
Nie wszystkie rośliny ogławia się jednak w sierpniu. Wyjątkiem od tej reguły jest na przykład bób, który zbiera się jeszcze w czerwcu. Z tego względu wierzchołek zetnij, gdy tylko pojawiają się pierwsze zalążki strąków. W efekcie płody będą większe i szybciej gotowe do spożycia. Jednocześnie zmniejszy się ryzyko pojawienia się mszycy burakowej.
Bardzo specyficzne jest także ogławianie czosnku. Dotyczy ono wyłącznie odmian wypuszczających kwiatostan i służy wyraźnemu zwiększeniu objętości cebul. Zabieg przeprowadza się na przełomie czerwca i lipca i jest on szalenie prosty – wystarczy odłamać łodygi z rozwijającym się kwiatem.
Ogławianie ogórków, pomidorów, papryki i innych ogrodowych warzyw to praca mało uciążliwa i łatwa do realizacji. Naprawdę warto ją przeprowadzić, aby móc w pełni cieszyć się letnio-jesiennymi zbiorami!
