Spis treści:
- Lawenda – charakterystyka
- Lawenda – odmiany
- Która lawenda zimuje w ogrodzie?
- Jak zabezpieczyć lawendę na zimę?
- Jak zabezpieczyć na zimę lawendę w doniczce?
Lawenda – charakterystyka
Lawenda (Lavandula) to rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych, które można spotkać przede wszystkim w basenie Morza Śródziemnego, w północno-wschodniej części Afryki, a także na Półwyspie Arabskim. Lawenda jest jednak bardzo rozpowszechniona w uprawie. W Polsce jest sadzona bezpośrednio w gruncie lub w doniczkach. Jest to nie tylko roślina ozdobna o charakterystycznym, wspaniałym zapachu, ale też o wielu właściwościach.
Podobno pomaga odstraszyć komary i meszki. Może być także wykorzystywana jako przyprawa w kuchni. Napar z niej pomoże pozbyć się bólu brzucha. Spośród wielu właściwości lawendy najbardziej cenione jest jej działanie uspokajające, relaksujące. Pomaga spokojnie zasnąć.
Lawenda zachwyca intensywnym kolorem. Efektowne kwiatostany tej zimozielonej krzewinki najczęściej są mocno fioletowe.Właśnie taki jest najpopularniejszy w Polsce gatunek lawendy –lawenda wąskolistna. Kolor kwiatów zależy jednak od odmiany. Większość gatunków lawendy dorasta do wysokości około 50 cm.
Pielęgnacja tej rośliny nie jest szczególnie skomplikowana. Wymaga ona przewiewnego stanowiska i jest przystosowana do znoszenia suszy – nie służy jej zatem nadmierna wilgoć. Jedną z najważniejszych czynności, dotyczących jej pielęgnacji, jest przycinanie lawendy, które pobudza ją do bujnego wzrostu. Mimo że lawenda jest w stanie znieść mrozy (choć wszystko zależy od odmiany), jest raczej ciepłolubna. Przed zimą należy ją zatem odpowiednio zabezpieczyć, by chłód nie wpłynął na nią negatywnie.
Lawenda – odmiany
Wyróżnia się wiele gatunków i odmian lawendy. Niektóre z nich są jednak znacznie popularniejsze niż inne. Zdecydowanie najpopularniejsza w uprawie jest lawenda wąskolistna, która nadaje się zarówno do sadzenia w doniczce, jak i w gruncie. Wykonuje się z niej także piękne bukiety. Nazywana jest również lawendą lekarską lub lawendą wonną.Wyróżnia się mrozoodpornością, przez co jest tak chętnie uprawiana w Polsce.
Nieco mniej odporna na mróz jest lawenda francuska. Warto więc trzymać ją w doniczce. W swoim naturalnym środowisku potrafi rosnąć na wysokość nawet 1 metra, jednak w Polsce najczęściej ma około 50 cm. Jej kwiaty mogą być fioletowe, lekko różowe, niebieskawe, a nawet białe. Posiada jednak słabszy aromat niż lawenda wąskolistna.
Popularna jest także lawenda pośrednia, znana też jako lawendyna. Powstała ona ze skrzyżowania dwóch innych gatunków lawendy. Lepiej radzi sobie z wilgocią, a dzięki odpowiedniemu okryciu, jest w stanie przetrwać zimę w gruncie.
Która lawenda zimuje w ogrodzie?
Jaki mróz wytrzyma lawenda? Wszystko zależy od jej gatunku i odmiany, jak również od stanowiska, na jakim rośnie. Lawenda lubi lekką, przepuszczalną glebę. Im bardziej wilgotna będzie ziemia, tym większe jest ryzyko przemarznięcia rośliny. Najlepiej w polskich ogrodach sprawdzą się lawenda wąskolistna i lawenda pośrednia. Niektórzy uprawiają też lawendę francuską, jednak warto wiedzieć, że nie jest ona w stanie przezimować w gruncie.
Jak zabezpieczyć lawendę na zimę?
Zabezpieczanie lawendy przed mrozem jest konieczne – roślina źle zniesie chłód i bezśnieżne zimy. Część naziemna lawendy wąskolistnej ulega uszkodzeniu, gdy temperatura spada poniżej -15 stopni Celsjusza, a jej korzenie uszkadzane są przy -20 stopniach Celsjusza. Tę odmianę lawendy można pozostawić w gruncie, ale wcześniej należy ją odpowiednią zabezpieczyć przed chłodem, a przede wszystkim przed mroźnym wiatrem.
Czy lawendę trzeba okrywać na zimę? Okrywanie lawendy na zimę to dobra metoda, by ją ochronić. Tuż po pierwszych przymrozkach krzewy lawendy zabezpiecza się w ten sposób, a okrycie zdejmuje z roślin wiosną. Jako doskonała osłona może posłużyć:
- stroisz (czyli gałązki roślin iglastych)
- słoma
- agrowłóknina.
Podobnej ochrony potrzebuje każda lawenda, ale przede wszystkim rośliny młode. Okrycia wymaga też ziemia wokół podstawy roślin. Podstawę pędów obsypuje się korą lub torfem. Taki zabieg wykonuje się mniej więcej na przełomie października i listopada.
Jak zabezpieczyć lawendę na zimę? Przy większej liczbie roślin, posadzonych w rzędach, można zastosować mini tunele z białej agrowłókniny lub folii perforowanej.
Jak zabezpieczyć na zimę lawendę w doniczce?
Lawendę można uprawiać zarówno w gruncie, jak i w doniczce. To wspaniała ozdoba wielu balkonów czy tarasów. Niektóre gatunki lawendy nie są w stanie przetrwać zimy, pozostawione w ogrodzie. Jeśli to lawenda francuska, przed nadejściem mrozów lepiej przenieść ją w cieplejsze miejsce, do pomieszczenia. Najlepiej sprawdzi się przestrzeń o temperaturze 5-10 stopni Celsjusza. Pomieszczenie powinno być widne. Na czas zimowania musimy też ograniczyć podlewanie lawendy. Najlepiej będzie wystawić ją na zewnątrz po 15 maja, kiedy roślinie nie będą już zagrażać wiosenne przymrozki.
Roślinę można też zadołować w gruncie, razem z doniczką. Lawenda wąskolistna, która rośnie w doniczce, może zostać ustawiona na warstwie izolacji (można w tym celu wykorzystać na przykład karton) w osłoniętej części balkonu czy tarasu. W ten sposób przetrwa zimę, jeśli tylko zabezpieczymy również ścianki doniczki oraz samą roślinę – na przykład słomianą matą. Takie okrycie zdejmujemy dopiero na początku kwietnia.
