Spis treści:
- Aronia – charakterystyka
- Aronia – uprawa
- Kiedy zbierać owoce aronii?
- Aronia – najważniejsze odmiany
- Jak przechowywać owoce aronii po zbiorze?
- Aronia – właściwości
- W jakiej formie aronia jest najsmaczniejsza?
Aronia – charakterystyka
Aronia czarnoowocowa to krzew z rodziny różowatych, nazywany również czarną aronią. Pochodzi z Ameryki Południowej. Jest uprawiany, ale występuje także w dzikiej postaci. Po czym poznać aronię? Charakterystyka rośliny opisuje ją jako duży, mocno rozgałęziony krzew, który dorasta do 2,5 m. Pędy rośliny są rozgałęzione, a liście ciemnozielone i ząbkowane na brzegach.
Owoce aronii mają kulisty kształt i są wielkości wiśni. Dojrzałe mają ciemny kolor, skórkę często pokrytą delikatnymi włoskami oraz jasnoszarym nalotem. Owoce aronii są dość suche i mało soczyste oraz mają cierpki smak. Nieco słodsze stają się dopiero po przemrożeniu. Zjadane bezpośrednio z krzaczka nie są zbyt smaczne, ale świetnie się nadają do przygotowywania różnego rodzaju przetworów.
Aronia – uprawa
Jak pielęgnować aronię? Uprawa tego krzewu jest bardzo prosta i niewymagająca, dlatego poradzi sobie z nią każdy, nawet początkujący ogrodnik. Aronia czarnoowocowa nie ma dużych wymagań co do gleby i stanowiska.
Krzewy aronii najlepiej czują się w umiarkowanie wilgotnej, próchniczej i lekko kwaśnej glebie. Roślina preferuje stanowiska słoneczne, ale dobrze poradzi sobie również w półcieniu i w gorszej glebie (nawet piaszczystej). Krzewy aronii dobrze znoszą zarówno okresowe susze (choć warto do nich nie dopuszczać i regularnie nawadniać roślinę), jak i mrozy.
Aronię sadzi się wiosną lub jesienią, a krzew zaczyna dawać owoce zwykle już w drugim roku po posadzeniu i obficie owocuje przez wiele lat. Krzew aronii sadzony jest często nie tylko dla wartościowych owoców, ale również ze względu na walory estetyczne. Wiosną aronia kwitnie pięknymi białymi kwiatami, a jesienią jej liście zmieniają kolor na czerwony.
Aronia nie wymaga żadnych zabiegów pielęgnacyjnych poza podlewaniem i okresowym przycinaniem. Warto usuwać stare pędy, wątłe lub chorujące, choć aronia choruje stosunkowo rzadko. Wczesną wiosną lub późną jesienią warto też pozbyć się nadmiaru odrostów korzeniowych, które niepotrzebnie zacieniają młode pędy. Jeśli uznasz, że roślina za bardzo rozrasta się na boki, wczesną wiosną możesz ją również przyciąć.
Kiedy zbierać owoce aronii?
Zastanawiasz się, kiedy zbierać owoce aronii? Dojrzałe owoce można zbierać od sierpnia nawet do późnej jesieni. Warto pamiętać o tym, że dojrzałe owoce aronii bardzo długo trzymają się na pędach – można więc zbierać je stopniowo bez obawy, że przejrzeją. Zdatne do spożycia są nawet owoce z pomarszczoną skórką. Zbiór warto jak najbardziej opóźnić, nawet do pierwszych przymrozków – dzięki temu zebrane owoce będą najsmaczniejsze i najbardziej dojrzałe.
Owoce aronii nie gromadzą metali ciężkich, dlatego nawet te rosnące na krzewach tuż przy ulicy po umyciu będą w pełni bezpieczne.
Aronia – najważniejsze odmiany
W Polsce najpopularniejsze są 4 odmiany aronii, z których każda pochodzi z innego kraju i ma nieco inne właściwości:
- „Galicjanka” – polska odmiana z dużymi owocami pokrytymi szarawym nalotem. Odmiana stosunkowo mało odporna na mróz, ale dająca bardzo obfite plony.
- „Hugin” – odmiana szwedzka o niskich krzewach dorastających do 1 m. Wytwarza czarne, drobne i dość suche owoce o intensywnym smaku. Odmiana bardzo odporna na mróz.
- „Nero” – odmiana czeska, bardzo popularna w Polsce. Rośnie szybko, a jej owoce są duże, smaczne i aromatyczne. Odmiana niewymagająca i bardzo odporna na mróz.
- „Viking” – finlandzka odmiana dorastająca do 2 m, łatwa do uprawy. Jej owoce są bardzo kwaśne i cierpkie i nadają się tylko do robienia przetworów.
Jak przechowywać owoce aronii po zbiorze?
Obfite zbiory zakończone? Teraz trzeba tylko się zastanowić, jak przechowywać owoce aronii po zbiorze, by nie straciły swoich właściwości. Aronię należy trzymać w chłodnym miejscu, np. w lodówce lub w chłodnym pomieszczeniu. Przechowywana w ten sposób aronia wytrzyma nawet 2–3 tygodnie.
Aronia – właściwości
Dlaczego warto uprawiać aronię? Właściwości rośliny są imponujące, a spożywanie świeżych owoców lub przetworów przyniesie wiele korzyści twojemu zdrowiu. Co warto wiedzieć o właściwościach zdrowotnych aronii?
Aronia:
- Chroni przed nowotworami. Badania udowodniły, że ekstrakt z aronii może ograniczyć rozwój raka okrężnicy oraz pomóc zapobiec nowotworom piersi czy trzustki. Aronia łagodzi również skutki chemioterapii i radioterapii.
- Opóźnia procesy starzenia. Owoce aronii zawierają dużo przeciwutleniaczy, które opóźniają procesy starzenia się skóry i całego organizmu.
- Regularne jedzenie aronii pomaga obniżyć poziom złego cholesterolu.
- Pomaga walczyć z cukrzycą. Aronia pozwala zmniejszyć stany zapalne związane z cukrzycą oraz reguluje poziom glukozy we krwi.
- Wpływa na pracę żołądka i wątroby. Aronia działa ochronnie na wątrobę oraz wspomaga w regeneracji błony śluzowej żołądka.
- Wspiera układ sercowo-naczyniowy. Owoce aronii bardzo dobrze wpływają na stan naczyń krwionośnych i sprawiają, że są one bardziej elastyczne, co zmniejsza ryzyko choroby wieńcowej.
- Pozytywnie działa na wzrok. Regularnie jedzone owoce aronii, dzięki wysokiej zawartości flawonoidów, chronią komórki siatkówki oraz zmniejszają ryzyko wystąpienia jaskry, zaćmy oraz uszkodzeń plamki żółtej.
- Aronia zawiera bardzo dużo witaminy C i może być cennym wsparciem organizmu podczas jesienno-zimowych przeziębień.
W jakiej formie aronia jest najsmaczniejsza?
Aronia jest cierpko-kwaśna i mało komu odpowiada intensywny smak jej owoców jedzonych prosto z krzaczka. Niektórzy przekonują się do nich po przemrożeniu, ale najwięcej osób chętnie zjada je w formie przetworów.
Jakie przetwory z aronii są najpopularniejsze i najsmaczniejsze?
- Dżem z aronii. Wystarczą owoce, cukier, woda i trochę żelatyny, by zamienić cierpką aronię w smaczny, wyrazisty dżem, który zimą urozmaici twoje kanapki i naleśniki.
- Sok z aronii. Pełen witaminy C sok z aronii dodany do herbaty będzie świetną pomocą w walce z przeziębieniem. By uzyskać pyszny sok, gotuj owoce z wodą i cukrem na małym ogniu. Gorący sok wlej do słoików lub butelek i odwróć do góry dnem.
- Nalewka z aronii. Umyte owoce zasyp cukrem, zalej alkoholem i zostaw na jakiś czas. Nalewka z aronii ma świetne właściwości prozdrowotne i w niewielkich ilościach przyjemnie rozgrzewa.
Aronia to krzew niewymagający i prosty w uprawie. Jeśli tylko masz taką możliwość, posadź ją w swoim ogrodzie, a da ci bogate plony przez wiele lat. Warto poświęcić trochę czasu jesienią na przerabianie owoców aronii na przetwory, by później zimą cieszyć się ich smakiem i prozdrowotnymi właściwościami.
