Spis treści:
- Berberys — charakterystyka
- Berberys — odmiany
- Nawożenie berberysów — terminy
- Czym nawozić berberysy?
- Uprawa berberysów — warto wiedzieć
Berberys (zwany inaczej kwaśnicą) to ciernisty krzew, należący do rodziny berberysowatych. Można go spotkać na półkuli północnej oraz w Ameryce Południowej. W Polsce bardzo pospolitym i dziko rosnącym krzewem jest berberys zwyczajny. W uprawie występuje jednak wiele interesujących odmian – w tym berberys Thunberga, który sam posiada liczne podgatunki.
Berberys — charakterystyka
Berberysy często pojawiają się w naszych ogródkach – są bardzo estetyczne i pełnią funkcję dekoracyjną. Mogą być sadzone zarówno bezpośrednio w gruncie, jak i w doniczkach. Co więcej, ukorzenione w pojemnikach sadzonki mogą trafić do gruntu w dowolnej chwili. W przeciwnym wypadku warto się na to zdecydować wiosną (od marca do końca kwietnia) lub jesienią (od września do końca listopada).
Berberysy dorastają do 3 metrów, choć różne odmiany mają odmienne wysokości. W wielu ogródkach sadzony jest berberys miniaturowy, mający około 40-50 centymetrów wysokości. Rośliny są chętnie wybierane nie tylko z uwagi na swój wygląd, ale też dość dużą łatwość uprawy. Berberysy znakomicie nadają się na żywopłoty, choć wspaniale wygląda także pojedynczy krzew tego gatunku.
Warto wiedzieć, że owoce berberysów nadają się do jedzenia – można z nich zrobić wyborne przetwory. Niektóre odmiany są też miododajne. Kolor liści rośliny uzależniony jest od konkretnej odmiany – spotykamy więc zarówno te czerwone, żółte, brązowe, zielone, jak i fioletowe. Najczęściej przebarwiają się one jesienią, jednak można też nabyć odmianę, która zachowuje zielone liście przez cały rok.
Berberys — odmiany
Istnieją liczne odmiany berberysów – krzewy te dzielą się na wysokie i niskie, zimozielone i zrzucające liście na zimę. Chętnie wybierany jest berberys ottawski, który rośnie dosyć szybko i osiąga nawet 3-4 metry wysokości. To gatunek mieszańcowy, uzyskany dzięki skrzyżowaniu berberysu Thunberga i berberysu pospolitego. Z racji na swoje rozmiary, doskonale nadaje się na żywopłoty.
Berberys Atropurpurea również jest niezwykle chętnie sadzony w Polsce – przede wszystkim z uwagi na swoje ubarwienie i ozdobność. Latem i jesienią jego liście stopniowo zmieniają kolor z purpurowego na jaskrawą czerwień. Z kolei berberys Thunberga ‘Admiration’ to krzew karłowy, o kulistym pokroju i czerwonych liściach z zielonymi obwódkami (młode listki są różowo-czerwone). Bardzo zjawiskową odmianą jest też berberys Thunberga ‘Aurea’, posiadający żółte liście, które z czasem przebarwiają się na kolor żółto-czerwony. Można z niego uzyskać niski żywopłot lub zasadzić na skalniakach.
Nawożenie berberysów — terminy
Berberysy najpiękniej wyglądają jesienią, kiedy ich liście się przebarwiają, a gałęzie obsypane są drobnymi owocami. Nie są to rośliny szczególnie wymagające i początkowo wcale nie jest konieczne nawożenie berberysów. Zwłaszcza jeśli przy sadzeniu zapewniliśmy im żyzne podłoże. Jeśli jednak widzimy, że liście, które zwykle ładnie się wybarwiały, teraz są bledsze, czy też krzew gorzej się rozwija, warto zastosować odpowiedni nawóz.
Kiedy najlepiej nawozić berberysy? Najodpowiedniejsze miesiące to marzec i kwiecień. Wówczas wybieramy nawozy wieloskładnikowe. Jeśli przegapiliśmy ten moment, berberysy możemy też nawozić w lipcu i sierpniu – ale tylko do połowy tego miesiąca. Potem nie stosujmy już wieloskładnikowych nawozów mineralnych, a tylko specjalne mieszanki jesienne.
Jesienne nawożenie berberysów różni się od nawożenia wiosną czy latem. Stosujemy jesienne nawozy do roślin ozdobnych. Ich cechą charakterystyczną jest brak azotu, przy jednocześnie dużej zawartości fosforu i potasu. Takie nawozy korzystnie wpływają na zdrowie i wygląd roślin, pozwalając im ładnie kwitnąć i owocować. Warto pamiętać, że w sierpniu, wrześniu lub październiku nawozimy berberysy tylko raz. O dostarczanie tym roślinom wymaganych składników odżywczych trzeba dbać zwłaszcza w sytuacji, gdy często je przycinamy – a więc kiedy służą jako żywopłot.
Czym nawozić berberysy?
Do nawożenia berberysów można stosować gotowe, dedykowane im mieszanki. To nawozy do krzewów kwitnących i żywopłotów, które zawierają potrzebne składniki mineralne. Znakomicie sprawdzą się jednak także nawozy naturalne.
Domowe nawozy do berberysów to między innymi obornik, nawóz kurzy czy gołębi, ale też gnojówka z pokrzywy, którą można przygotować samodzielnie. Wystarczy zalać zebraną pokrzywę wodą, ustawić w ciemnym miejscu i szczelnie przykryć gazą. Po 2 tygodniach i codziennym mieszaniu gnojówka z pokrzywy powinna być gotowa. Świetnie sprawdzi się też kompost – zarówno świeży, jak i granulowany, choć lepiej wybrać ten drugi.
Uprawa berberysów — warto wiedzieć
Większość odmian berberysów to rośliny odporne, które nie potrzebują intensywnego nawożenia i podlewania. Najlepsze jest dla nich przepuszczalne podłoże o lekko kwaśnym odczynie. Jeśli chodzi o wybór najodpowiedniejszego dla nich miejsca w ogrodzie, będą zadowolone zarówno ze sporej ilości słońca, jak i z półcienia. Trzeba tylko pamiętać, że rosnące w cieniu berberysy nie będą miały tak intensywnych kolorów.
Regularne podlewanie roślin rosnących bezpośrednio w ziemi nie jest konieczne. Trzeba jednak podlewać systematycznie berberysy rosnące w doniczkach. Należy uważać, żeby przypadkiem nie oblać liści – może się to przyczynić do rozwoju groźnej choroby (plamistość liści berberysu). Jeśli wybieramy nawadnianie automatyczne, lepiej zdecydować się na nawadnianie kropelkowe.
Warto wiedzieć, że berberys w czasie kwitnięcia wydziela specyficzny zapach. Niestety, jest on raczej nieprzyjemny. Mimo wszystko to piękny krzew, który doskonale wygląda nie tylko jesienią!
