Spis treści:
- Dlaczego nasiona nie kiełkują po siewie zimowym?
- Czy stare nasiona można wykorzystać do siewu?
- Jak przyspieszyć kiełkowanie nasion - sprawdzone metody
- Choroby i szkodniki nasion
- Co decyduje o powodzeniu siewu zimowego?
Dlaczego nasiona nie kiełkują po siewie zimowym?
Siew zimowy polega na wysiewaniu nasion późną jesienią do zimnej gleby. Pozostają w spoczynku aż do wiosny, a po ociepleniu kiełkują szybko i równomiernie. Problem pojawia się, gdy wiosną zamiast gęstych wschodów widzisz puste grządki.
Jedną z najczęstszych przyczyn takiego stanu jest zbyt wczesny siew. Jeśli nasiona trafiły do ziemi, gdy gleba była jeszcze ciepła, mogły rozpocząć kiełkowanie jesienią - a pierwsze przymrozki je zniszczyły. Termin siewu zimowego to moment, gdy temperatura gleby trwale spada poniżej 5°C i nie ma już szans na ocieplenie.
Równie częsty błąd to niewłaściwa głębokość siewu. Nasiona umieszczone zbyt głęboko nie mają siły, by się przebić - szczególnie te drobne, jak pietruszka czy marchew. Jeśli są za płytko - woda wypłukuje je na powierzchnię lub wydziobują je ptaki. Dobra zasada to siew na głębokość odpowiadającą mniej więcej trzykrotnej wysokości nasiona.
Problemem może być też zbyt ciężka gleba. Gliniaste podłoże w połączeniu z zimową wilgocią tworzy zbite warstwy, przez które kiełki nie mogą się przedostać. Przed siewem zimowym spulchnij ziemię i popraw jej strukturę, dodając kompost lub piasek.
Czy stare nasiona można wykorzystać do siewu?
Zostały ci resztki nasion z poprzednich sezonów? Termin ważności na opakowaniu to data, do której producent gwarantuje optymalną zdolność kiełkowania - ale nie oznacza, że po jej upływie nasiona stają się bezużyteczne. Warunki przechowywania mają tu większe znaczenie niż sama data.
Ziarna trzymane w suchym, chłodnym i ciemnym miejscu zachowują zdolność kiełkowania znacznie dłużej niż te leżące na wilgotnej półce w garażu. Wilgoć i ciepło przyspieszają starzenie się nasion, a w skrajnych przypadkach prowadzą do rozwoju pleśni.
Żywotność nasion różni się w zależności od gatunku. Nasiona ogórków mogą kiełkować nawet po 5-7 latach, dyni i pomidorów po 4-6, a fasoli i grochu po 3-6 latach. Krócej żyją nasiona pietruszki, kopru czy cebuli - tu zdolność kiełkowania wyraźnie spada już po 1-2 latach.
Zanim wysiejesz stare nasiona na grządkę, sprawdź ich przydatność prostym testem. Rozłóż kilkanaście ziaren na wilgotnej wacie lub ligninie, umieść w ciepłym miejscu i utrzymuj wilgotność przez 7-14 dni. Jeśli wykiełkuje mniej niż połowa, lepiej kupić świeżą partię.
Jak przyspieszyć kiełkowanie nasion - sprawdzone metody
Jeśli chcesz poprawić i przyspieszyć kiełkowanie przy wiosennych wysiewach, masz do dyspozycji kilka prostych technik.
Najłatwiejszą jest namaczanie - zanurzenie nasion w letniej wodzie o temperaturze 20-30°C na kilka do kilkunastu godzin. Dzięki temu twarda łupina mięknie, a ziarno szybciej pobiera wodę i rusza z rozwojem. Przy siewie zimowym nasiona wysiewaj suche - namaczanie stosuj tylko przed siewem wiosennym.
Czas namaczania zależy od gatunku. Groch i fasola potrzebują zaledwie 2-4 godzin. Ogórki i warzywa kapustne - od 12 do 20. Marchew, pasternak czy por to już 50-60 godzin. Po namoczeniu nasiona od razu wysiewa się do wilgotnej gleby, bo przesuszone kiełki szybko obumierają.
Przy siewie zimowym drzew, krzewów i bylin przydatna jest stratyfikacja, czyli kontrolowane przechłodzenie. Zabieg naśladuje naturalne warunki zimowe i przerywa spoczynek nasion. Wystarczy umieścić ziarna w wilgotnym piasku lub na zwilżonych ręcznikach papierowych, włożyć do woreczka strunowego i trzymać w lodówce przez kilka do kilkunastu tygodni w temperaturze 0-7°C. Po wyjęciu nasiona są gotowe do siewu.
Choroby i szkodniki nasion
Nawet prawidłowo przechowywane i wysiane nasiona mogą nie wejść przez zgorzel siewek. To choroba grzybowa, która atakuje kiełkujące nasiona lub młode siewki pod powierzchnią ziemi, często, zanim jeszcze zdążysz zauważyć wschody. Na porażonej okrywie nasiennej pojawiają się brunatne plamy, tkanki gniją i nasiono obumiera.
Sprawcami zgorzeli są grzyby bytujące w glebie i na resztkach roślinnych. Ryzyko wzrasta przy wielokrotnym użyciu tego samego podłoża, zbyt obfitym podlewaniu i braku wentylacji. Zmniejszysz je, stosując świeżą glebę do siewu, zaprawiając nasiona przed wysiewem i dbając o umiarkowaną wilgotność.
Zagrożeniem są też szkodniki glebowe - drutowce i pędraki, które mogą żerować na pęczniejących ziarnach. W ich przypadku najlepszą obroną jest regularna uprawa gleby i usuwanie resztek roślinnych jesienią.
Co decyduje o powodzeniu siewu zimowego?
Jednym z czynników, który najsilniej wpływa na kiełkowanie, jest temperatura gleby. Nasiona muszą trafić do niej, kiedy jest już trwale zimna - najlepiej, gdy temperatura podłoża spadła poniżej 5°C i prognozy nie zapowiadają ocieplenia. Zbyt wczesny siew, gdy ziemia jest jeszcze ciepła, grozi przedwczesnym kiełkowaniem i wymarzaniem siewek.
Nie każde warzywo nadaje się do siewu pod grudę. Tą metodą wysiewa się gatunki odporne na chłód, które kiełkują w niskich temperaturach - marchew, pietruszkę, szpinak, cebulę, czosnek czy koper. Warzywa ciepłolubne, jak ogórek, fasola czy cukinia, potrzebują do startu co najmniej 16-20°C, więc zimowy siew nie wchodzi w ich przypadku w grę.
Duże znaczenie ma też przygotowanie grządki. Glebę spulchnij i wyrównaj jeszcze przed pierwszymi przymrozkami. Usuń resztki roślinne i duże grudki - zalegające liście sprzyjają rozwojowi chorób, a nierówna powierzchnia utrudnia równomierne przykrycie nasion. Po wysiewie lekko ubij ziemię i przykryj grządkę cienką warstwą kompostu lub torfu. Taka okrywa chroni nasiona przed wymywaniem i łagodzi wahania temperatury.
Stanowisko powinno być osłonięte od wiatru, najlepiej lekko nachylone, by wiosenne roztopy nie tworzyły zastojów wody. Podmokła grządka to prosta droga do zgnicia nasion.
Źródło: deccoria.pl
