Spis treści:
- Aksamitka - wielozadaniowy kwiat do ogrodu i na balkon
- Aksamitka a nagietek - czym się różnią?
- Siew i pielęgnacja aksamitki - terminy i zalecenia uprawowe
- Dlaczego warto mieć aksamitkę w ogrodzie?
Aksamitka - wielozadaniowy kwiat do ogrodu i na balkon
Aksamitka (Tagetes) to roślina jednoroczna z rodziny astrowatych (Asteraceae), pochodząca z Ameryki Środkowej i Południowej. W Polsce uprawiana jest od XIX wieku i do dziś pozostaje jednym z najpopularniejszych kwiatów ogrodowych - zarówno w przydomowych ogródkach, jak i na miejskich rabatach.
Najczęściej spotykane są trzy gatunki. Aksamitka rozpierzchła (Tagetes patula) to zdecydowany faworyt polskich ogrodników - tworzy zwarte kępki o wysokości 15-40 cm, z drobnymi, często dwubarwnymi kwiatami. Aksamitka wzniesiona (Tagetes erecta) dorasta do 75 cm, a najwyższe odmiany nawet do metra, i imponuje pełnymi kwiatostanami o średnicy do 12 cm. Z kolei aksamitka wąskolistna (Tagetes tenuifolia) jest najniższa - osiąga 15-30 cm i obsypuje się mnóstwem drobnych, pojedynczych kwiatków.
Aksamitka to wielozadaniowy kwiat, który sprawdza się nie tylko na rabatach i w skrzynkach balkonowych. Jest rośliną jadalną - jej płatki nadają się jako dodatek do sałatek i do barwienia potraw. Przyciąga też pożyteczne owady, takie jak pszczoły, trzmiele i motyle.
Aksamitka a nagietek - czym się różnią?
Aksamitki i nagietki często są ze sobą mylone, bo oba należą do astrowatych i kwitną w podobnych odcieniach żółci i pomarańczu. Zamieszanie pogłębia angielska nazwa "marigold", która obejmuje oba rodzaje.
Aksamitkę łatwo odróżnić po drobnych, pierzastych liściach i intensywnym, żywicznym zapachu, który odstrasza szkodniki. Nagietek ma szerokie, łopatkowate liście, delikatniejszy zapach i prostsze kwiaty przypominające stokrotkę. W ogrodzie pełni inną funkcję - ceniony jest przede wszystkim jako zioło lecznicze o właściwościach przeciwzapalnych.
Obie rośliny są pożyteczne w warzywniku, ale działają nieco inaczej. Aksamitka skuteczniej zwalcza nicienie i odstrasza mszyce, natomiast nagietek lepiej przywabia owady zapylające i jest odporniejszy na ślimaki. Posadzenie obu gatunków obok warzyw to sprawdzony sposób na zdrową, naturalną ochronę upraw.
Siew i pielęgnacja aksamitki - terminy i zalecenia uprawowe
Aksamitka to roślina jednoroczna, którą co roku wysiewa się od nowa. Możesz przygotować rozsadę w domu lub wysiać nasiona wprost do gruntu - oba sposoby się sprawdzają.
- Sadzenie
Nasiona wysiewa się na rozsadę na przełomie marca i kwietnia, w pojemnikach z lekką ziemią (np. mieszanką torfu, piasku i ziemi ogrodowej), na głębokość około 1 cm. W temperaturze pokojowej (ok. 20°C) siewki pojawią się po 5-10 dniach - przy 15°C kiełkowanie też zachodzi, ale trwa dłużej. Do gruntu aksamitki wysadzasz po 15 maja, w rozstawie 20-25 cm dla odmian niskich i 30-45 cm dla wysokich. Możesz też wysiać nasiona bezpośrednio na rabatę w drugiej połowie maja, ale kwitnienie rozpocznie się wtedy dopiero pod koniec lipca lub w sierpniu.
- Ziemia
Żyzna, przepuszczalna, o pH 6,0-7,0. Przed sadzeniem wzbogać podłoże kompostem lub przefermentowanym obornikiem. Na cięższych glebach dodaj trochę piasku, żeby poprawić drenaż.
- Stanowisko
Słoneczne lub lekko półcieniste - aksamitki potrzebują co najmniej 6 godzin słońca dziennie. W zbyt zacienionym miejscu rośliny rosną słabo i prawie nie kwitną.
- Podlewanie
Regularne, ale umiarkowane. Aksamitka lepiej znosi krótkotrwałą suszę niż zalanie - w mokrym podłożu korzenie zaczynają gnić. Nawadniaj rano lub wieczorem, kierując wodę pod roślinę, unikaj moczenia liści.
- Nawożenie
Przy żyznej glebie dodatkowe zasilanie nie jest potrzebne. Na uboższym podłożu stosuj raz na 2-3 tygodnie nawóz wieloskładnikowy do roślin kwitnących, z przewagą potasu i fosforu. Unikaj nadmiaru azotu - sprzyja on rozwojowi liści kosztem kwiatów.
Dlaczego warto mieć aksamitkę w ogrodzie?
Korzenie aksamitki wydzielają do gleby α-terthienyl - substancję o działaniu nicieniobójczym, grzybobójczym i owadobójczym. Z tego względu warto sadzić aksamitki w warzywniku, szczególnie obok truskawek, ziemniaków, pomidorów, buraków czy marchwi, które często padają ofiarą nicieni. Intensywny zapach liści i kwiatów odstrasza też mszyce i przędziorki.
Aksamitki kwitną od czerwca do pierwszych przymrozków, więc przez kilka miesięcy dostarczają koloru w ogrodzie. Sprawdzają się na rabatach, w skrzynkach balkonowych, donicach, a także jako ozdobne obwódki grządek warzywnych. Niskie odmiany, takie jak 'Bolero' czy 'Bonanza', nadają się do pojemników i niskich dywanów kwiatowych. Wysokie, jak 'Hawaii' czy 'Fantastic', można wykorzystać jako tło rabat, a nawet jako kwiaty cięte - w wazonie utrzymują się ponad dwa tygodnie.
Źródło: deccoria.pl
