Spis treści:
- Najpiękniejsze odmiany orlików pełnych
- Jakie wymagania mają orliki pełne?
- Pielęgnacja orlików po przekwitnięciu
- Orliki na rabacie. Z czym łączyć ażurowe byliny?
Najpiękniejsze odmiany orlików pełnych
Pod nazwą "orliki pełne" kryje się grupa odmian wywodzących się głównie z orlika pospolitego (Aquilegia vulgaris), wyróżniających się kwiatami wypełnionymi licznymi, wąskimi płatkami. W odróżnieniu od charakterystycznej formy gatunkowej ich kwiaty pełne mają gwieździsty, pomponowy kształt i nie wytwarzają ostróg.
Wśród uprawnych odmian najpopularniejsza pozostaje seria Barlow. Należą do niej między innymi orlik pospolity 'Nora Barlow' o różowych kwiatach z białozielonymi końcówkami płatków, dorastający do 80 cm, oraz orlik pospolity 'Black Barlow' z gęstymi, ciemnofioletowymi, niemal czarnymi kwiatami. Z tej samej grupy pochodzą odmiany 'Bordeaux Barlow' o bordowych kwiatach, 'Nora Barlow White' z czysto białymi płatkami i 'Christa Barlow' o granatowofioletowych kwiatach z białą obwódką.
Spośród orlików pełnych spoza grupy Barlow na uwagę zasługują orlik pospolity 'Ruby Port' z głęboko ciemnoczerwonymi kwiatami pozbawionymi ostróg oraz orlik pospolity 'Pink Petticoat' z dwukolorowymi, różowo-kremowymi pomponami, dorastający do około 70 cm. Do donic i na obrzeże rabaty pasuje miniaturowa seria Winky Double - orliki pospolite o pełnych, dwukolorowych kwiatach, osiągające zaledwie 30 cm wysokości.
Zobacz również:
Jakie wymagania mają orliki pełne?
Orliki należą do bylin łatwych w uprawie - w zaroślach i przy brzegach lasów rosną dziko bez ludzkiej ingerencji. Pełne kwitnienie odmian ogrodowych zależy jednak od kilku warunków.
- Sadzenie
Najlepszym terminem jest wiosna lub wczesna jesień. Sadzonki kupione w doniczkach umieść na takiej samej głębokości, na jakiej rosły w pojemniku, uważając na ich delikatne korzenie. Standardowa rozstawa to 30-40 cm między sadzonkami. Niskie odmiany typu Winky Double posadź gęściej - co 20-25 cm. Nasiona możesz wysiać do skrzynek od kwietnia do maja, a młode rośliny rozsadzić na rabatę w lipcu lub sierpniu - zakwitną dopiero w kolejnym sezonie.
- Ziemia
Najlepszym podłożem jest gleba żyzna, próchnicza, przepuszczalna i umiarkowanie wilgotna. Odmiany wywodzące się z orlika pospolitego preferują odczyn obojętny do lekko zasadowego (pH 6,5-7,5) - na kwaśnych stanowiskach warunki poprawi dosypanie kredy ogrodowej lub przekompostowanego obornika. Na cięższych glebach wymieszaj ziemię z piaskiem lub drobnym żwirem, żeby poprawić drenaż - orliki źle znoszą wilgoć stojącą wokół korzeni.
- Stanowisko
Roślina najlepiej rośnie w półcieniu, gdzie słońce dociera przez kilka godzin rano lub po południu. Na pełnym słońcu też kwitnie, ale tylko, gdy gleba pozostaje stale wilgotna. Odmiany z grupy Barlow wymagają osłony od silnych wiatrów, które łamią wysokie pędy kwiatowe.
- Podlewanie
W czasie suszy orliki wymagają regularnego nawadniania - są wrażliwe na przesuszenie podłoża. Po posadzeniu utrzymuj wilgotne podłoże przez dwa do trzech tygodni, później wystarczy podlanie raz w tygodniu. Warstwa ściółki z kompostu, kory lub skoszonej trawy ogranicza parowanie i zapobiega przesuszaniu podłoża.
- Nawożenie
Wiosną przed kwitnieniem zasil rośliny dawką nawozu wieloskładnikowego dla bylin kwitnących lub rozłóż wokół kęp warstwę kompostu. Nie przesadzaj z azotem - zbyt zasobne podłoże powoduje bujny wzrost liści kosztem kwiatów.
Zobacz również:
Pielęgnacja orlików po przekwitnięciu
Orliki pełne kwitną od maja do lipca, a regularne usuwanie przekwitłych pędów przedłuża okres kwitnienia o kilka tygodni i zapobiega niekontrolowanemu samosiewowi. Pełne odmiany rzadko dziedziczą cechy rodzicielskie z nasion, więc samosiewki najczęściej wracają do formy gatunkowej z pojedynczymi kwiatami.
Po zakończonym kwitnieniu liście orlików żółkną i zamierają w ramach naturalnego cyklu. Zetnij wtedy całą kępę nisko nad ziemią. Roślina po kilku tygodniach wypuści świeży przyrost liści.
Spośród chorób orlikom najbardziej zagrażają dwa mączniaki. Mączniak prawdziwy pokrywa liście białawym nalotem w czasie suszy - w ramach przeciwdziałania wystarczy zwykle poprawa nawadniania i usunięcie porażonych liści. Mączniak rzekomy daje żółte plamy na wierzchu blaszek i szary nalot od spodu w wilgotnych latach. Tę chorobę trudno opanować, więc całą porażoną kępę usuń z ogrodu i zniszcz, zanim zarodniki rozprzestrzenią się dalej.
Najczęstszym szkodnikiem jest miniarka orlikówka, której larwy drążą jasne korytarzyki w blaszkach liściowych. Takie liście zerwij i wyrzuć poza ogród - nigdy do kompostownika, bo larwy przezimują w resztkach. Mszyce na młodych pędach zwalczysz opryskiem z szarego mydła.
Orliki są bylinami krótkowiecznymi - po trzech, czterech latach kępa traci wigor i zaczyna zamierać. Pełne odmiany co kilka lat wymagają odnowienia sadzonkami z renomowanej szkółki, bo siewki z nasion własnych nie zachowają cech odmiany. Podział kęp jest zawodny - orliki źle znoszą przesadzanie i często giną po zabiegu.
Orliki na rabacie. Z czym łączyć ażurowe byliny?
Orliki pełne odgrywają rolę roślin drugiego planu na rabatach bylinowych w stylu wiejskim, naturalistycznym i angielskim. Posadź je w grupach po 5-9 sztuk tej samej odmiany - wtedy wybijają się ponad niższe sąsiedztwo i tworzą zwartą plamę barwną.
Dobrymi towarzyszami orlików w okresie ich kwitnienia są bodziszki ogrodowe, naparstnice purpurowe, dzwonki ogrodowe i ostróżki. Późniejsze byliny - funkie, paprocie i tawułki - ukryją żółknące liście orlików w drugiej połowie lata. Niskie odmiany pełne, takie jak seria Winky Double, oraz spokrewnione orliki wachlarzowate posadź na obrzeżach rabat i w ogrodach skalnych.
Orliki pasują też do donic na tarasie i balkonie, jeśli zapewnisz im odpowiednio głęboki pojemnik (minimum 25 cm) z dobrym drenażem. Na kwiat cięty nadają się szczególnie odmiany Barlow o sztywnych, prostych pędach - w wazonie utrzymują świeżość przez 7-10 dni.
Źródło: deccoria.pl
