Spis treści:
- Pełnik europejski – charakterystyka
- Pełnik europejski – kwiaty
- Pełnik europejski – występowanie
- Pełnik – gatunki
- Pełnik europejski – optymalne warunki
- Pełnik – uprawa
- Pełnik europejski – pielęgnacja
- Pełnik – zastosowanie
Pełnik europejski – charakterystyka
Pełnik europejski należy do rodziny jaskrowatych. Jego łacińska nazwa to Trolliu europaeus. Rośnie ona głównie w ogrodach, ale spotkać ją można także na terenach dzikich, gdzie jest objęta ochroną gatunkową. Roślina dorasta do około 50 cm wysokości, a jej liście są osadzone na długich ogonkach. Istnieją również znacznie niższe i wyższe odmiany. Liście pełnika jesienią zmieniają kolor na żółty, zastępując kwiaty z sezonu letniego.
Pełnik jest rośliną odporną na działanie mrozów. Dzięki temu nie trzeba okrywać jej na zimę. Istnieją jednak nieco bardziej wrażliwe odmiany, które czasem warto zabezpieczyć podczas intensywnych mrozów. Jest to gatunek odporny na działanie szkodników i patogenów. Z tego powodu pielęgnacja pełnika okazuje się dość prosta.
Pełnik europejski – kwiaty
Pełnik europejski kwitnie w okolicach maja i czerwca. Jego kwiaty mierzą około 4 cm średnicy i składają się z kilkunastu płatków. Przyjmują intensywnie żółty kolor oraz kulistą formę. Istnieją jednak gatunki, które są bledsze lub wręcz przeciwnie – osiągają wyrazistą, pomarańczową barwę.
Kwiaty pełnika można ścinać i umieścić w wazonie. Zachowują one świeżość przez długi czas, a ich intensywny kolor nadaje wnętrzu piękny, słoneczny charakter.
Pełnik europejski – występowanie
Rośliny z rodziny jaskrowatych najczęściej pojawiają się w klimacie umiarkowanym i chłodnym, na północnej półkuli. Można spotkać je głównie w górach, ale czasem występują też na terenach lądowych. Pełnik europejski występuje w niemal całej Europie, oprócz jej południowo-zachodniej części. W Polsce jest on pospolitą rośliną, którą można spotkać również na dzikich, lekko podmokłych obszarach.
Pełnik – gatunki
Pełnik europejski to tylko jeden z kilku gatunków pojawiających się na świecie. Wśród innych, równie popularnych i efektownych odmian, można wyróżnić:
- pełnik drobny (Trollius pumilius) – ma niewielkie rozmiary, czyli maksymalnie 25 cm wysokości; kwiaty są standardowej wielkości, o żółtej barwie,
- pełnik alpejski (Trollius altissimus) – gatunek występujący w polskich tatrach; osiąga maksymalnie 35 cm wysokości; jego kwiaty przyjmują cytrynowożółty kolor,
- pełnik ogrodowy (Trollius hybridus) – osiąga maksymalnie 75 cm; ma kwiaty kremowożółte, intensywnie cytrynowe, a nawet pomarańczowe,
- pełnik chiński (Trollius chinensis) – osiąga nawet 90 cm wysokości; ma kwiaty o nieco innej barwie niż pozostałe gatunki; najczęściej są one lekko pomarańczowe.
Pełnik europejski – optymalne warunki
Pełnik europejski musi być uprawiany w odpowiednich warunkach. Najlepiej sadzić je w miejscach, gdzie występuje częściowe zacienienie. Nie sprawdzi się na stanowiskach bezpośrednio nasłonecznionych, ponieważ wówczas jego liście szybko wysychają i konieczne jest bardzo częste podlewanie. W pełnym cieniu roślina rozrasta się natomiast bardzo wolno. Optymalne warunki to takie, w których pełnik wciąż może szybko się rozrastać, a jednocześnie wydaje on wiele kwiatów.
Jeśli chodzi o gleby, zarówno pełnik ogrodowy, jak i europejski wymaga zastosowania podłoża żyznego, próchniczego, lekko kwaśnego i umiarkowanie wilgotnego. Roślina radzi sobie również na terenach nieco bardziej podmokłych. Nie powinna być sadzona w lekkiej, piaszczystej glebie o szybkiej przepuszczalności wody.
Najlepiej sprawdzają się następujące typy gleby:
- żyzna,
- piaszczysto-ilasta,
- piaszczysto-gliniasta,
- gliniasta.
Gleba może być również delikatnie zasadowa lub obojętna. Najlepiej sprawdzają się jednak tereny lekko kwaśne. Warto zadbać o to, by woda nie wyparowywała z ziemi zbyt szybko, co skutkowałoby koniecznością częstego podlewania.
Pełnik – uprawa
Pełnik ogrodowy czy europejski wymaga zastosowania kilku zasad podczas uprawy. Należy sadzić go od października do listopada lub od kwietnia do maja. Warto pamiętać, że roślina nie lubi częstego przesadzania, dlatego należy wybrać odpowiednią lokalizację odpowiednio wcześnie. Gleba powinna być dokładnie przekopana, oczyszczona z chwastów i innych elementów oraz nawieziona, najlepiej kompostem.
Dorosłe pełniki można rozmnażać za pomocą podziału kęp. Dotyczy to jednak wyłącznie roślin dojrzałych, dobrze rozrośniętych, które poradzą sobie po podzieleniu.
Pełnik europejski – pielęgnacja
Zarówno pełnik chiński, jak i ogrodowy czy europejski wymaga odpowiedniej pielęgnacji. Podlewanie należy przeprowadzać regularnie, zwracając uwagę na pogodę. Nie można bowiem doprowadzić do nadmiernego przesuszenia gleby, na której rośnie roślina. Konieczne okazuje się również nawożenie z wykorzystaniem środków bogatych w fosfor i potas. Poleca się także kompost i obornik granulowany.
Z rabat, na których rośnie pełnik, należy regularnie usuwać chwasty. Jest to szczególnie istotne w przypadku niższych gatunków. Wysokie chwasty mogą bowiem ograniczać ich wzrost. Sposobem na zapobieganie wyrastaniu niepożądanych roślin jest zastosowanie ściółkowania. Takie wyłożenie podłoża pozwala także na utrzymanie wody w glebie.
W połowie lata pojedyncze liście pełnika zwykle zaczynają przysychać. Warto więc obrywać je regularnie, by stworzyć miejsce na pojawienie się nowych, zielonych egzemplarzy.
Pełnik – zastosowanie
Pełniki chiński, drobny, ogrodowy czy europejski bardzo często są wykorzystywane na rabatach. Warto jednak pamiętać, by były to stanowiska lekko osłonięte przed słońcem, ale wciąż jasne. Układając kompozycje, należy zwrócić uwagę na wysokość poszczególnych gatunków. Poleca się sadzenie tych niższych z przodu, a wyższych – na tyle, jako tło. W ten sposób zapewnisz im odpowiedni rozwój oraz stworzysz estetyczny efekt.
Pełnik sprawdza się doskonale podczas ozdabiania terenów wokół oczek wodnych czy strumyków. Roślina ta jest świetnym wyborem w sytuacji, gdy planujesz otoczyć niewielki staw w swoim ogrodzie.
Wybrany gatunek pełnika powinien być dopasowany do charakteru konkretnego ogrodu. Na skalniakach dobrze sprawdzi się wariant alpejski. Pełnik chiński pasuje natomiast do ogrodów orientalnych. Europejski komponuje się świetnie z roślinami leśnymi i polnymi. Drobny pozwala natomiast na sadzenie w ogrodach śródziemnomorskich.
Pełnik europejski należy łączyć z określonymi gatunkami kwiatów. Najlepiej sprawdzają się następujące rodzaje:
- niezapominajka,
- bergenia sercowata,
- firletka smółka,
- dziurawiec rogownicowaty.
Planując kompozycję z udziałem pełnika europejskiego w swoim ogrodzie, warto przemyśleć czas, w którym kwitną sąsiednie rośliny, ich dokładny kolor czy wysokość. Powinny być one również zbieżne pod względem wymagań glebowych i tych dotyczących nasłonecznienia. Pełnik europejski jest rośliną bardzo wyrazista, która rzuca się w oczy ze względu na swój intensywnie żółty kolor. Często może ona zatem zdominować całą kompozycję.
