Spis treści:
- Maliny jesienne – charakterystyka
- Maliny jesienne – polecane odmiany
- Maliny jesienne – uprawa
Maliny jesienne – charakterystyka
Powszechnie wiadomo, że maliny dzielą się na odmiany letnie (tzw. tradycyjne, które owocują na pędach dwuletnich w czerwcu i lipcu) oraz jesienne. Podczas jednego sezonu wegetacyjnego maliny jesienne tworzą pędy, kwitną i owocują (od sierpnia aż do pierwszych przymrozków).
Ponadto są to krzewy powtarzające owocowanie. Ta odmiana malin wydaje owoce na szczytach tegorocznych pędów. W przypadku, gdy pozwolimy pędom przezimować, wczesnym latem w dolnej części pojawią się kwiaty i owoce. Warto jednak zaznaczyć, że powtórny zbiór będzie znacznie mniejszy od zbioru właściwego. Natomiast z reguły nie zaleca się pozostawiania pędów tegorocznych na drugi rok.
Maliny jesienne – polecane odmiany
Wśród najpopularniejszych odmian malin jesiennych możemy wyróżnić m.in.:
- Polka – polska odmiana malin jesiennych o słodkich i smacznych owocach, które dojrzewają na przełomie lipca i sierpnia. Są bardzo duże i trwałe, mogą być spożywane zarówno na świeżo, jak i przetrwane lub mrożone. Ta odmiana nie jest odporna na choroby pędów i owoców.
- Polana – jedna z najpopularniejszych polskich odmian, która owocuje od drugiej połowy sierpnia. Jest bardzo plenna i niewysoka. Owoce są duże, smaczne, aromatyczne, ale mało trwałe. Nadają się do bezpośredniego spożycia, jak również na przetwory (szczególnie soki). Malina jesienna Polana jest mało podatna na choroby.
- Polesie – odmiana maliny jesiennej o dużych i zwartych owocach, które doskonale nadają się do przetwarzania i mrożenia. Są duże, lekko omszone i mają ciemnoczerwoną barwę. Malina Polesie owocuje od trzeciej dekady lipca aż do października. Ponadto w dużym stopniu jest odporna na choroby.
- Poranna Rosa – odmiana o żółtych owocach, które pojawiają się dopiero pod koniec września. W przypadku tej odmiany powtarzającej owocowanie zaleca się pozostawienie pędów, które owocowały jesienią na drugi rok, ponieważ na pędach tegorocznych zawiązuje się tylko na 1/3 ich długości. Odmiana jest mało podatna na zamieranie pędów i gnicie owoców.
- Pokusa – wczesna odmiana maliny jesiennej (dojrzewa od połowy sierpnia), która jest polecana do uprawy amatorskiej. Wytwarza duże (największe ze wszystkich odmian), kuliste, lekko stożkowate i bardzo smaczne owoce.
Maliny jesienne – uprawa
Zanim rozpocząć swoją przygodę z malinami jesiennymi, warto przede wszystkim poznać zasady ich uprawy i pielęgnacji, gdyż różnią się one od zasad, które stosujemy w przypadku upraw malin letnich.
- Sadzenie
Maliny jesienne z gołym systemem korzeniowym sadzi się jesienią (od końca października do połowy listopada) lub wiosną. W przypadku krzewów rosnących w doniczkach można je sadzić przez cały sezon wegetacyjny, czyli od wiosny do jesieni (poza miesiącami letnimi). Aby posadzić maliny jesienne, wystarczy wykopać dołek, ułożyć w nim sadzonki i przysypać kilkucentymetrową warstwą ziemi. Odległość między krzewami powinna wynosić około 40-50 cm.
Najlepszym przedplonem dla malin jesiennych są rośliny fitosanitarne, które dzięki swoim wydzielinom korzeniowym korzystnie działają na poprawę stanu środowiska glebowego. Są to m.in. buraki, marchew, gryka czy gorczyca. Z kolei nie zaleca się sadzić te krzewy tam, gdzie wcześniej rosły truskawki, ziemniaki, pomidory czy papryka. Warto też pamiętać o tym, że w mroźne zimy maliny mogą przemarzać, dlatego przed nadejściem chłodów należy je zabezpieczyć, wykładając warstwę kory lub trocin.
- Stanowisko
Maliny jesienne preferują miejsca ciepłe i dobrze nasłonecznione. Idealnie rosną na stanowiskach o wystawie południowo-zachodniej lub południowo-wschodniej. Ważne jest też, by miejsce do uprawy tych krzewów owocowych było osłonięte od wiatrów, które wpływają na gorsze zawiązywanie się owoców.
- Podłoże
Te krzewy owocowe wymagają gleb piaszczysto-gliniastych, żyznych, próchniczych, dobrze przepuszczalnych, o pH 5,5-6,5 i dużej zasobności w substancje odżywcze. Z kolei ziemia zbyt mokra, ciężka, ale także sucha nie nadaje się do uprawy malin jesiennych (rośliny słabo rośną i owocują).
- Podlewanie i nawożenie
Maliny jesienne lubią mieć stale wilgotną glebę, dlatego latem należy pamiętać o ich systematycznym podlewaniu. Nie można też zapomnieć o nawożeniu. W tym celu warto stosować nawozy mineralne bogate w azot, potas i fosfor. Ponadto dwa razy w roku zaleca się nawożenie siarczanem amonu, który dodatkowo zakwasi glebę.
- Przycinanie
Aby maliny jesienne obficie owocowały, należy je co roku przycinać. Najlepszym terminem na cięcie krzewu jest wczesna wiosna. Wówczas przycina się wszystkie pędy nisko przy ziemi. Taki zabieg pobudzi rośliny do wytwarzania dużej ilości odrostów. Chociaż nie będzie letnich owoców, ale za to tych jesiennych będzie o wiele więcej.
Jesienią skraca się pędy jednoroczne poniżej miejsca owocowania, a następnie należy usunąć je po owocowaniu w następnym roku. Konieczne jest również usuwanie odrostów słabych i wiotkich, a także tych, które nadmiernie zagęszczają uprawę.
- Choroby i szkodniki
Maliny jesienne są często atakowane przez różne różnego rodzaju choroby. Wśród najczęstszych schorzeń krzewów można wymienić m.in. szarą pleśń, rdzę, zamieranie pędów malin czy antraknozę. Przyczyną braku owoców na krzakach malin jesiennych są również szkodniki. Do podstawowych z nich należą mszyce, przędziorki, a także krzywik maliniaczek. Natomiast najpopularniejszymi szkodnikami tych krzewów owocowych są kwieciak czy też kistnik.
Kwieciak malinowiec składa jaja do pąków, a później podgryza szypułkę. Pąki więdną, a niedługo później zasychają. Kistnik z kolei żeruje w pąkach kwiatowych i rozwiniętych kwiatach, zjadając przede wszystkim pręciki i dno kwiatowe. W wyniku ich żerowania plon jest znacznie niższy. Aby je zwalczyć, należy wykonać opryski malin jesiennych przeciwko tym szkodnikom w terminie 10-14 dni przed kwitnieniem oraz przed pękaniem kwiatów.
