Spis treści:
- Dlaczego czosnek sadzony pod koniec sezonu wiosną szybciej rusza?
- Jakie stanowisko i podłoże wybrać pod jesienne sadzenie czosnku?
- Czy zaprawianie czosnku przed sadzeniem jest konieczne?
- Jak głęboko i w jakich odstępach sadzić ząbki czosnku ozimego?
- Czosnek ozimy wiosną - nawożenie, pielenie, podlewanie i ogławianie
Dlaczego czosnek sadzony pod koniec sezonu wiosną szybciej rusza?
Czosnek ozimy sadzę w listopadzie, a jeśli jesień jest ciepła, czekam do połowy miesiąca. Ziemia jest wtedy już chłodna, ale korzeniom czosnku to nie szkodzi - najlepiej rosną właśnie w temperaturze od 0 do 10°C. Ząbki zdążą się więc przed zimą dobrze ukorzenić, ale jeszcze nie wypuszczą liści. Pierwsza zieleń pojawia się na grządce najwcześniej w środku łagodnej zimy, a zwykle dopiero na przedwiośniu.
Późniejszy termin wybieram dlatego, że czosnek posadzony w październiku zdąży jesienią wypuścić sporo liści. Mróz łatwo uszkadza tak rozrośnięte rośliny, a w surową zimę część z nich może nawet zginąć. Ząbki umieszczone w ziemi w październiku i listopadzie łatwiej zniosą niskie temperatury - mają w sam raz tyle czasu, by się ukorzenić.
Ostateczny termin sadzenia czosnku zależy jednak od tego, kiedy przyjdą mrozy. Ząbki potrzebują około 6 tygodni, żeby się ukorzenić, i ten czas trzeba im zostawić.
Ja ustalam datę sadzenia od końca, czyli co roku zapisuję, kiedy ziemia w ogrodzie zamarzła na dobre, i od tego dnia odliczam mniej więcej 6 tygodni. W chłodniejsze lata wychodzi mi połowa października, a w długie, ciepłe jesienie mogę spokojnie poczekać do listopada.
W połowie listopada kończę jednak sadzenie, nawet jeśli pogoda wciąż jest łagodna. Ząbki posadzone później nie zdążą się porządnie ukorzenić, a spóźnione sadzenie sprzyja też bączastości - tak nazywa się wada, przy której szyjka główki jest gruba i długo nie zasycha. Wilgotną szyjką do środka łatwo dostają się bakterie, które powodują gnicie, więc takie główki szybko się psują. Dlatego pamiętaj, że początek listopada to ostatni dzwonek.
Jakie stanowisko i podłoże wybrać pod jesienne sadzenie czosnku?
Pod czosnek wybierz najbardziej słoneczne stanowisko w ogrodzie, z pulchną i żyzną ziemią. Najlepszy jest odczyn zbliżony do obojętnego, czyli pH 6,5-7,5. Sprawdź go paskowym testem ze sklepu ogrodniczego. Ziemia może być wilgotna, ale nie mokra. Tam, gdzie po deszczu długo stoją kałuże, czosnek łatwo choruje na fuzariozę, a jego główki gniją, więc takie miejsca omiń.
Przed jesiennym sadzeniem czosnku sprawdź też, co rosło na grządce wcześniej. Ja najchętniej sadzę go po grochu albo wczesnej kapuście, bo te warzywa zbieram latem i do jesieni mam sporo czasu na przygotowanie ziemi. Czosnek dobrze rośnie również po fasoli, ogórkach czy pomidorach. Nie sadź go natomiast tam, gdzie w ostatnich czterech latach były cebula, por, szczypiorek albo sam czosnek - bo wtedy w ziemi gromadzą się choroby grzybowe, takie jak biała zgnilizna czy fuzarioza, oraz nicienie niszczące główki.
Mniej więcej miesiąc przed sadzeniem przekop grządkę na głębokość szpadla i usuń z niej kamienie, grudy oraz resztki roślin. W spulchnionej, oczyszczonej ziemi każdy ząbek da się potem wcisnąć na tę samą głębokość. Nie dodawaj przy tym świeżego obornika, bo często zawiera on nasiona chwastów i grzyby wywołujące choroby czosnku. Ja daję obornik wiosną pod groch albo wczesną kapustę, a jesienią sadzę na tej grządce czosnek.
Zobacz również:
Czy zaprawianie czosnku przed sadzeniem jest konieczne?
Ząbków czosnku nie trzeba zaprawiać, o ile są zdrowe. Wiele chorób, w tym wirusy i drobny nicień zwany niszczykiem zjadliwym, przechodzi na nowe rośliny właśnie z porażonymi egzemplarzami, a takiego zakażenia nie usunie żadna kąpiel przed sadzeniem. Ja od lat sadzę czosnek bez zaprawiania - za to całą uwagę poświęcam wyborowi materiału.
Najpewniejszy jest czosnek kwalifikowany, sprzedawany z urzędową etykietą, która potwierdza, że przeszedł kontrolę jakości. Wybierz polskie odmiany ozime, bo są przystosowane do naszego klimatu, na przykład wcześnie dojrzewający 'Harnaś' albo 'Ornak' o dużych główkach. Z własnych zbiorów zostaw do sadzenia tylko główki z roślin, które przez cały sezon miały równo zielone liście. Żółte smugi i mozaika są objawem choroby wirusowej.
Rozdziel główki dopiero w dniu sadzenia, bo pojedyncze ząbki szybko tracą zdolność do kiełkowania. Wybierz największe i twarde, z nieuszkodzoną piętką. U odmian wytwarzających pęd kwiatostanowy takie ząbki ważą zwykle 1,5-3 g. Pomiń miękkie, poplamione albo pokryte zielonym nalotem pleśni, bo choroba przeszłaby z nich na młode rośliny.
Jak głęboko i w jakich odstępach sadzić ząbki czosnku ozimego?
Jesienią posadź ząbki na głębokość 5-6 cm. Wciśnij każdy pionowo, piętką w dół. Na koniec lekko ugnieć dłonią ziemię wokół ząbka, żeby został we właściwej pozycji.
Odstępy dobierz do wielkości ząbków. W rzędzie posadź je co 7-15 cm, mniejsze bliżej siebie, a największe dalej, bo wyrosną z nich większe rośliny. Między rzędami zostaw 20-25 cm. Czosnek ma wąskie liście, które prawie nie zacieniają ziemi, więc na grządkach będą pojawiać się chwasty. Przy takim rozstawie będziesz mieć pole do pracy motyką bez uszkadzania korzeni czosnku. Ja wyznaczam rzędy sznurkiem rozpiętym między dwoma kołkami, dzięki czemu są równe i nic nie przeszkadza przy pieleniu.
Czosnek ozimy wiosną - nawożenie, pielenie, podlewanie i ogławianie
Wczesną wiosną, gdy tylko nad ziemią pokażą się pierwsze liście, rozsyp na grządce saletrę amonową, bo czosnek zaczyna wtedy szybko rosnąć i zużywa sporo azotu. Na ubogiej ziemi użyj łącznie około 25-45 g na mkw i podziel tę ilość na dwie porcje. Nie sięgaj po nawozy z chlorem, bo czosnek jest na niego wrażliwy.
Przy okazji pierwszego nawożenia wyrwij chwasty, które przezimowały na grządce. Zabierają one czosnkowi wodę i zacieniają ziemię, która przez to wolniej się nagrzewa, a w chłodniejszej ziemi główki później dojrzewają.
Czosnek zużywa najwięcej wody w maju i czerwcu, w okresie intensywnego wzrostu. Jeśli w tym czasie długo nie pada, podlej grządkę. Ja na dwa tygodnie przed zbiorem odstawiam konewkę, bo dzięki temu główki przechodzą w spoczynek i dłużej się przechowują.
U odmian, które wypuszczają pęd kwiatostanowy, wyłam go od razu, gdy się pojawi, bo pozostawiony na roślinie zmniejsza plon główek o około 25 proc. Ten zabieg nazywa się ogławianiem.
Źródło: deccoria.pl
