Spis treści:
- Dlaczego czosnek zimowy sadzi się jesienią?
- Po jakich warzywach najlepiej sadzić czosnek ozimy?
- Czym zaprawiać ząbki czosnku przed sadzeniem?
- Kiedy sadzić czosnek ozimy?
- Jak głęboko i w jakich odstępach sadzić ząbki czosnku?
Dlaczego czosnek zimowy sadzi się jesienią?
Czosnek (Allium sativum) rozmnaża się wyłącznie wegetatywnie, przez podział główki na ząbki - dlatego materiał do sadzenia to zawsze fragment poprzednich zbiorów, nigdy nasiona. Możesz go sadzić w dwóch terminach. Odmiany jare, umieszczane w glebie wiosną, nie wytwarzają pędu kwiatostanowego. Te ozime z kolei, zwane też czosnkiem zimowym, spędzają zimę w gruncie; wcześniej ruszają do wzrostu i przy prawidłowej uprawie rodzą wyższy plon niż czosnek jary.
Ten wcześniejszy start bierze się z jesiennego ukorzenienia. Zanim nadejdą pierwsze mrozy, ząbek ma czas wytworzyć korzenie, dzięki którym wiosną może zacząć rosnąć bez opóźnień. Właśnie dlatego termin sadzenia ma tak duże znaczenie. Ostateczny rozmiar główek zależy też od głębokości, doboru stanowiska i kondycji samych ząbków.
Do jesiennego sadzenia wybierz krajową odmianę ozimą, na przykład 'Arkus', 'Harnaś' czy 'Mega' - są one dobrze przystosowane do naszego klimatu i odporne na mrozy. Plonów doczekasz się już w lipcu.
Po jakich warzywach najlepiej sadzić czosnek ozimy?
Czosnek ozimy najlepiej rośnie w miejscu słonecznym, ale osłoniętym od wiatru, na glebie piaszczysto-gliniastej, średnio wilgotnej, o odczynie zbliżonym do obojętnego (pH 6,5-7,0). Jego płytki, słabo rozbudowany system korzeniowy sprawia, że roślina źle znosi niedobory wody, dlatego gleba powinna długo zatrzymywać wilgoć.
Zobacz również:
Wybierz pod czosnek zimowy stanowisko po zbożach, trawach, koniczynie lub lucernie. Nie sadź go po owsie - po tym zbożu w glebie łatwiej utrzymuje się niszczyk zjadliwy, groźny szkodnik ząbków. Najlepszym przedplonem są też fasola, ogórki i pomidory.
Omiń grządki po roślinach cebulowych, kapustnych i korzeniowych, a także po ziemniakach czy rzepaku. Te uprawy wyczerpują z gleby składniki potrzebne czosnkowi i sprzyjają namnażaniu się w niej grzybów chorobotwórczych, groźnych też dla młodych ząbków. Na tej samej grządce czosnek ozimy możesz sadzić nie częściej niż raz na pięć lat.
Przygotowanie gleby pod czosnek zaczyna się jednak dużo wcześniej niż samo sadzenie. Glebę pod odmiany ozime nawieź obornikiem z rocznym wyprzedzeniem. Jeśli chcesz, zawczasu zleć też analizę podłoża, żeby sprawdzić i w porę uzupełnić brakujące składniki pokarmowe.
Czym zaprawiać ząbki czosnku przed sadzeniem?
Do sadzenia nadają się tylko zdrowe, duże ząbki czosnku bez śladów pleśni, gnicia czy przebarwień. Te z widocznymi ubytkami odrzuć już na tym etapie - rana w łusce to najprostsza droga dla grzybów i bakterii z gleby.
Główki rozdziel na pojedyncze ząbki tuż przed sadzeniem, nie wcześniej - każde oderwanie łuski osłaniającej ząbek zwiększa ryzyko, że wyschnie albo zarazi się grzybem, zanim jeszcze trafi do gleby.
Zaprawianie ząbków czosnku ma sens dopiero tuż przed samym sadzeniem - namocz je wtedy w zarejestrowanym preparacie grzybobójczym przeznaczonym do zapraw nasiennych, stosując go ściśle według etykiety producenta. Lekko osusz je też przed sadzeniem, żeby nie gniły w wilgotnej ziemi.
Kiedy sadzić czosnek ozimy?
Najlepszy termin sadzenia czosnku ozimego przypada na okres od połowy września do połowy listopada. Dokładną datę w tym oknie wyznacza pogoda w danym roku.
Ząbki wymagają temperatury gleby w granicach 0-10°C, w której intensywnie rosną korzenie i różnicują się w główce przyszłe ząbki - ale część nadziemna jeszcze się nie rozwija. Ciepła, przedłużająca się jesień bywa sygnałem, by z sadzeniem nieco poczekać. Zbyt wczesny start kończy się wypuszczeniem liści przed zimą, a te przy pierwszym większym mrozie przemarzają, osłabiając całą roślinę. Zwlekanie zbyt długo niesie jednak odwrotne ryzyko - nagłe ochłodzenie może zatrzymać dopiero co rozpoczęte ukorzenianie. Ząbek, który nie zdąży wytworzyć korzeni, wiosną rozwija się wolniej od samego początku, co przekłada się na drobniejsze główki latem.
Glebę pod czosnek przekop mniej więcej miesiąc przed sadzeniem, żeby zdążyła osiąść, zanim trafią do niej ząbki. Świeżo spulchniona, nieosiadła ziemia zostawia wokół nich puste przestrzenie, przez które łatwiej przemarzają.
Zobacz również:
Jak głęboko i w jakich odstępach sadzić ząbki czosnku?
Głębokość sadzenia czosnku przekłada się bezpośrednio na wielkość przyszłorocznych główek. Ząbki odmian ozimych wciśnij w ziemię na głębokość 6-8 cm, piętką skierowaną w dół, i dociśnij ziemię wokół nich. Zbyt płytkie sadzenie zwiększa ryzyko przemarznięcia podczas mroźnej zimy, a zbyt głębokie opóźnia i osłabia wiosenne wschody.
Rzędy rozstaw co 20-25 cm; w rzędzie zachowaj odstęp 8-12 cm między ząbkami. Taka rozstawa daje główkom miejsce na rozrost na boki, bez rywalizacji o wodę i składniki z sąsiadami.
Grządkę po posadzeniu obficie podlej i przykryj cienką warstwą słomy, liści albo kory - taka ściółka ochroni ząbki przed wahaniami temperatury i ograniczy przemarzanie w bezśnieżne zimy. Wiosną, gdy tylko zejdzie śnieg, zdejmij grubszą warstwę ściółki, żeby młode pędy swobodnie przebiły się na powierzchnię.
Kolejny etap opieki przypada dopiero na wiosnę przyszłego roku, gdy roślina wypuści twardy, zakręcony pęd kwiatostanowy, czyli strzałkę czosnku. Pęd kwiatostanowy wypuszczają tylko odmiany twardoszyjkowe, do których należy większość czosnku ozimego uprawianego w Polsce - odmiany miękkoszyjkowe kwitną rzadko albo wcale. Odetnij go ostrym sekatorem tuż nad liśćmi, gdy tylko zacznie się zwijać w spiralę, aby roślina mogła przeznaczyć energię na rozwój ząbków.
Źródło: deccoria.pl
