Spis treści:
- Motyli krzew, czyli budleja – charakterystyka
- Jakie wymagania ma budleja?
- Kiedy najlepiej sadzić budleję?
- Jak sadzić budleję krok po kroku? Uprawa i pielęgnacja budlei
- Czy budleję można przesadzać? Kiedy i jak to zrobić?
Motyli krzew, czyli budleja – charakterystyka
Budleja to silnie rosnący krzew ozdobny, bardzo popularny w polskich ogrodach. Można ją spotkać także pod nazwą omżyn, motyli krzew lub motyli bez. W naturalnych warunkach występuje w Japonii i Chinach. Stamtąd trafiła najpierw do królewskich ogrodów Wielkiej Brytanii, a potem rozprzestrzeniła się w całej Europie. Nazwa budlei pochodzi od nazwiska Adama Buddle’a, angielskiego botanika, który ją spopularyzował.
Czym wyróżnia się budleja? Charakterystyka tej rośliny nie jest łatwa, bo możemy znaleźć aż 140 jej gatunków. Najpopularniejsza w Polsce jest z pewnością budleja Davida – ta nazwa ma z kolei upamiętniać botanika z Francji, Armanda Davida.
Ten krzew, w zależności od odmiany, dorasta od 1 do nawet 5 m. Przyciąga wzrok spektakularnymi, długimi pędami, które w trakcie kwitnienia wyginają się łukowato do ziemi pod ciężarem licznych drobnych kwiatów. Kwiaty mogą mieć różne kolory: od białego przez różowy, aż po fioletowy. Zdarzają się też odmiany o kwiatostanach ciemnopurpurowych lub z pomarańczowym środkiem.
Polecane odmiany budlei Davida to „Royal Red” o kwiatach w kolorze purpurowym, „Black Night” z kwiatostanami w burgundowym czy też bordowym odcieniu i „Pink Delight” z różowymi kwiatami na bardzo długich pędach.
Oprócz budlei Davida ciekawym gatunkiem jest też budleja skrętolistna. Wyróżniają ją kaskady niebieskich lub fioletowych kwiatów na mocno przewieszających się pędach. Podobnie jak inne gatunki budlei przyciąga setki motyli i pięknie pachnie. Kwitnie zwykle w lipcu. W porównaniu do innych budlei jest odporniejsza na mróz, choć młode osobniki także warto zabezpieczać przed niskimi temperaturami, okrywając je na zimę.
Oprócz efektownych kwiatostanów największy atut budlei to jej piękny zapach i nektar, który motyle tak lubią, że wydaje się, jakby przyciągała je do nich niezwykła magia. Często zdarza się, że w słoneczne dni przy budlei krążą całe roje tych uroczych owadów.
Jakie wymagania ma budleja?
Budleja, w szczególności najczęściej u nas występująca budleja Davida, jest krzewem dosyć łatwym w uprawie i mało wymagającym. Szybko rośnie i długo kwitnie – w zależności od odmiany termin jej kwitnienia przypada od czerwca aż do października (najczęściej sierpień–wrzesień).
Budleja lubi słońce, dlatego najlepsze stanowisko dla tego krzewu to ciepłe, słoneczne lub półcieniste miejsce. Najbardziej spektakularne efekty daje posadzenie budlei przy południowej ścianie domu. Ten krzew najlepiej czuje się w przepuszczalnej, żyznej ziemi o obojętnym odczynie, ale z powodzeniem zniesie też gorsze warunki bytowe.
Przy charakterystyce budlei warto też zwrócić uwagę, że młode sadzonki są mało odporne na mróz. Przez pierwszych kilka lat dobrze jest je więc okrywać na noc. W lecie koniecznie trzeba ją podlewać, nie dopuszczając do kałuż – ma długie, wrażliwe na przesuszenie i nadmierne zawilgocenie korzenie.
Kiedy najlepiej sadzić budleję?
Chcesz mieć w swoim ogrodzie motyli krzew? Sprawdź, kiedy najlepiej sadzić budleję. Czas sadzenia zależy od tego, czy kupujesz sadzonkę z odkrytym korzeniem, czy okaz w pojemniku.
W przypadku krzewów z odkrytym korzeniem najlepszy (a właściwie jedyny) termin na jej sadzenie to wiosna (kwiecień–maj) lub jesień (wrzesień–październik). Wiosną musisz poczekać, aż temperatury w nocy będą odpowiednio wysokie. Jesienią z kolei trzeba posadzić krzew na tyle wcześnie przed mrozami (co najmniej 6 tygodni), aby młoda budleja zdążyła się ukorzenić.
Kiedy najlepiej sadzić budleję z pojemnika? O dowolnej porze roku, także latem. Plusem sadzonek z pojemnika jest pewność, że ich długi i wrażliwy system korzeniowy będzie nienaruszony.
Jak sadzić budleję krok po kroku? Uprawa i pielęgnacja budlei
Stanowisko, w którym posadzisz budleję, musi być starannie przemyślane. To roślina, która potrzebuje sporo miejsca nie tylko ze względu na swój rozmiar, ale także z powodu mocno rozrośniętych korzeni, którym trzeba zapewnić łatwy dostęp do powietrza i wody.
W szkółkach znajdziesz zwykle sadzonki dwuletnie. Mimo że niezbyt wysokie, już w tym wieku są gotowe do kwitnienia, a posadzone w odpowiednim miejscu, bardzo szybko zaczną się rozrastać.
Jak sadzić budleję krok po kroku? Jeśli wybrałeś już stanowisko, wykop dołek o głębokości nieco większej niż doniczka, w której sadzonka się znajduje, ale dopilnuj, by nie posadzić budlei za głęboko. Przed posadzeniem roślinę solidnie podlej. Zwróć uwagę na odległości między poszczególnymi egzemplarzami – jeśli sadzisz kilka okazów, zadbaj, by nie znalazły się bliżej niż 1–1,5 m od siebie.
Po posadzeniu budleję najlepiej ściółkować korą, trocinami, odkwaszonym torfem. Możesz też umieścić tuż przy niej niskie rośliny okrywowe, które ochronią dosyć wrażliwe korzenie budlei przed mrozem i przesuszeniem.
Podstawowym zabiegiem pielęgnacyjnym budlei jest jej regularne przycinanie wiosną, zwykle w marcu lub w kwietniu. Pamiętaj, aby upewnić się, że tuż po przycięciu nie zaskoczą cię przymrozki. Roślina bardzo lubi cięcie, które zagęszcza ją i poprawia jej pokrój. Trzeba usunąć zmarznięte pędy, gałęzie, które nie wytworzyły młodych listków po zimie. Warto też solidnie budleję skrócić – nawet na metr nad ziemią. Nie martw się, krzew błyskawicznie się zregeneruje i odwdzięczy obfitym kwitnieniem.
Oprócz przycinania jedyne zabiegi pielęgnacyjne, to ścinanie kwiatostanów po kwitnięciu, regularne podlewanie budlei latem oraz – w razie potrzeby – okrycie rośliny zimą.
Czy budleję można przesadzać? Kiedy i jak to zrobić?
Kiedy najlepiej przesadzać budleję? Właściwa odpowiedź na to pytanie brzmi: nigdy. Budleja to krzew, który bardzo źle znosi przenoszenie z miejsca na miejsce. Właśnie dlatego tak ważne jest, by od początku bardzo dobrze przemyśleć jej stanowisko. Wielu początkujących ogrodników, którzy nie sprawdzą, czy budleję można przesadzać, dość szybko przekonuje się, że krzew mocno przeżywa każdy taki zabieg, traci liście i ogranicza kwitnienie.
Czasem jednak bywa tak, że nie ma wyboru i budleja z różnych powodów powinna trafić na nowe miejsce. Jak przesadzać budleję, by ograniczyć szkody, których może doznać? P ostaraj się wykopać krzew jak najgłębiej, najlepiej z całą bryłą korzeniową. Nie będzie to łatwe, bo wiesz już, że długie korzenie to wyróżnik tej pięknej rośliny. Potrzebny więc będzie spryt i sporo siły.
Po przesadzeniu budlei na nowe miejsce obficie podlej roślinę, nawoź ją i zadbaj, by miała optymalne warunki do życia: trochę (ale nie za wiele) słońca i jak najmniej wiatru (stanowisko musi więc być osłonięte).
Kiedy najlepiej przesadzać budleję? Niewskazany jest upał i wysoka temperatura. Najlepszy termin na przenosiny to chłodny wiosenny dzień. Nie wolno przesadzać budlei jesienią, bo na nowym stanowisku nie zdąży przygotować się do zimowych chłodów.
