Spis treści:
- Cyklantera - charakterystyka i gatunki
- Jak uprawiać cyklanterę?
- Czym się różni cyklantera od zwykłego ogórka?
- Jakie właściwości ma cyklantera?
Cyklantera - charakterystyka i gatunki
Cyklantera ( Cyclanthera), znana również ponad nazwą ogórek inkaski, achocha lub korila, jest jednoroczną rośliną pnącą, należącą do rodziny dyniowatych. Pnącze pochodzi z obszarów Ameryki Południowej, a konkretnie z Peru, Ekwadoru, Kolumbii. W ostatnich latach coraz większą popularnością cieszy się w Polskich ogrodach.
Charakterystyczną cechą cyklantery są silnie i szybko rozrastające się, wiotkie pędy. Mogą one osiągać długość nawet do 5 metrów. Te pokryte są pięciopłatkowymi, intensywnie zielonymi liśćmi, podobnymi do liści klonu.
W trakcie kwitnienia, czyli w lipcu i sierpniu, cyklantera wytwarza małe, kremowo-żółte kwiaty. Następnie przeobrażają się one w owalne, silnie wydłużone zielone owoce. Zbierane są one od lipca aż do przymrozków.
Najczęściej uprawiane gatunki cyklantery to: Cyclanthera pedata – tworzy duże owoce, osiągające nawet od 10 do 15 cm, idealne do nadziewania, smażenia, oraz Cyclanthera explodens' – znana z efektownego sposobu rozsiewania nasion, owoce "eksplodują”, gdy dojrzeją.
Jak uprawiać cyklanterę?
Uprawa cyklantery jest mało wymagająca. Mimo niewielkiego nakładu pracy roślina szybko odwdzięcza się bujnym wzrostem i dużą ilością owoców. Sprawdza się zarówno w przydomowych ogródkach, jak i na tarasach, balkonach. Trzeba jej za to zapewnić odpowiednie warunki.
- Sianie i sadzenie
Cyklantera może być siana wprost do gruntu, ale ogrodnicy polecają wcześniej przygotować rozsadę. Do doniczek o średnicy 8 cm wysiewa się ją od połowy marca do maja. W każdym pojemniku można umieścić od 2 do 3 nasion.
W przypadku cyklantery nie przeprowadza się pikowania. Wyrośnięte sadzonki od razu przenosi się do gruntu w drugiej połowie maja, gdy minie ryzyko przymrozków. Odstępy między sadzonkami powinny wynieść od 50 do 80 cm.
- Stanowisko
Cyklantera najlepiej rośnie w miejscu ciepłym, półcienistym i osłoniętym od silnego wiatru. Można posadzić ją zarazem na stanowisku słonecznym, choć wtedy należy dokładnie kontrolować jej poziom nawodnienia.
- Ziemia
Pnącze preferuje gleby próchnicze, żyzne, lekkie i przepuszczalne. Optymalne pH podłoża dla dobrego wzrostu powinno się wahać między 6,0 a 7,0. Roślinie służą ziemie wzmacnianie kompostem.
- Nawożenie
Cyklantera dobrze reaguje na nawozy organiczne. Sprawdzą się więc kompost, obornik, biohumus czy naturalne gnojówki z ziół, np. gnojówka z pokrzywy. Nawóz do gleby należy dodać przed samym wsadzeniem pnącza do ziemi.
- Podlewanie
Pnącze powinno mieć stale wilgotne podłoże. W efekcie cyklantera wymaga regularnego podlewania, w ciągu upałów i suszy może to być nawet codziennie. Należy uważać, aby jej nie przelać, co może wywołać gnicie korzeni i żółknięcie liści.
- Podpory i prowadzenie
Ze względu na intensywny wzrost cyklantera wymaga podpó r. Tu mogą zostać użyte pergole, altany, ogrodzenia. Roślina sama się wspina, ale można ją też podwiązywać.
Czym się różni cyklantera od zwykłego ogórka?
Choć cyklantera często porównywana jest do ogórka i nawet jest z nim spokrewniona. Przez podobieństwo owoców zyskała miano "dzikiego ogórka”. Natomiast nie są to aż tak zbliżone rośliny, jak myślimy.
Czym dokładnie różni się cyklantera od ogórka? Oto lista różnic:
smak owoców - tylko młoda cyklantera smakuje jak ogórek, z czasem dojrzewania nabiera wyraźnych paprykowych nut;
budowa owoców - owoce cyklantery są wydłużone i puste w środku, ogórki są za to walcowate i wypełnione miąższem;
pnącza - cyklantera ma pnącza długie (do 5 m) i o szybkim rozroście, ogórek jest niską rośliną płożącą;
zastosowania kulinarne - cyklanterę można spożywać na surowo, usmażyć lub nadziać i upiec, ogórki spożywane są głównie na surowo lub po ukiszeniu, zamarynowaniu;
zastosowanie ozdobne – cyklantera ma atrakcyjne liście i pędy, które mogą zdobić ogród w przeciwieństwie do ogórka, który nie ma wartości estetycznej.
Jakie właściwości ma cyklantera?
Oprócz walorów smakowych i dekoracyjnych cyklantera ceniona jest za szereg właściwości prozdrowotnych. W składzie jej owoców możemy odnaleźć bogactwo:
witaminy C - wspiera odporność i neutralizuje wolne rodniki, stany zapalne
wapnia, potasu, magnezu - wpływają na prawidłowe funkcjonowanie mięśni i serca
błonnika - wspiera trawienie i reguluje poziom cukru i cholesterolu we krwi
flawonoidy i saponiny - wykazują działanie przeciwzapalne i detoksykujące.
Taki skład i właściwości sprawiają, że cyklanterę naprawdę warto uprawiać, aby móc ją włączyć do swojej codziennej diety. Z powodzeniem włączą je do jadłospisu osoby starsze, te będące na diecie czy po prostu ci, którzy szukają nowych smaków i chcą zadbać o zdrowie.
Źródło: deccoria.pl
