Uprawa rzodkiewki
Barwa rzodkiewki może być czerwona, fioletowa, żółta biała lub czerwono biała, kształt może być kulisty lub walcowaty. Musimy również pamiętać, że liście rzodkiewki także są jadalne. Możemy je dodawać do sałatek liściowych bądź też używać podczas przyrządzania smoothie. Dlatego też rzodkiewka oferowana jest także jako nasiona na kiełki lub młode liście, które możemy uprawiać w domach przez cały rok.
W ogrodzie uprawia się rzodkiewkę zarówno na zagonach, jak i na podwyższanych grządkach, a także w donicach na tarasach i balkonach. Nie potrzebuje ona wiele miejsca, uda się więc praktycznie wszędzie. Dostępne są odmian wczesne, średnio wczesne, średnio późne i późne. Jest ich naprawdę wiele. Ich mnogość nie będzie jednak tematem tego artykułu, lecz ich uprawa, która jest mniej więcej taka sama dla nich wszystkich. Warto jedynie zwrócić w tym momencie uwagę na to, aby latem wysiewać tylko taką odmianę, która będzie znosić upał i ewentualne przesuszenia podłoża, większość bowiem ich nie toleruje i może być uprawiana jedynie w chłodzie oraz wilgotnej aurze charakterystycznej dla wiosny i jesieni. Odmianę białą znaną pod nazwą „Sople Lodu” wsiewa się np. w sierpniu i przy łagodnej zimie zbiera aż do wiosny.
Rzodkiewki — odmiany
Odmiany rzodkiewki różnią się kształtem, kolorem i smakiem — niektóre są mniej ostre. Warto zwrócić uwagę na:
- Rzodkiewka 'Carmen' - odmiana całoroczna, do gruntu. Okres wegetacji wynosi ok. 35 dni. Warzywo ma karminową skórkę, biały miąższ i jest łagodna w smaku.
- Rzodkiewka 'Krakowianka' - nadaje się do siewu od marca do początku maja. Zbiór przeprowadza się już po upływie 35 dni. Ma delikatny, ostry smak. Ma czerwony kolor z charakterystycznym białym czubkiem.
- Rzodkiewka 'Bona' - odmiana bardzo plenna i o łagodnym smaku.
- Rzodkiewka 'Afrodyta' - ma białą skórkę i delikatny, rześki smak.
- Rzodkiewka 'Opolanka' - odmiana wczesna, plenna. Warzywo ma szklistobiały miąższ i szkarłatną skórkę
- Rzodkiewka 'Rowa' - odznacza się delikatnym smakiem i okresem wegetacji wynoszącym ok. 28-32 dni.
- Rzodkiewka 'Zlata ' ostra w smaku odmiana o słomkowej barwie.
- Rzodkiewka 'Malaga' - filetowe, kuliste i lekko spłaszczone zgrubienia
Kiedy siać rzodkiewkę
Odmiany wiosenne możemy wysiewać, przy sprzyjającej pogodzie, od końca lutego. Robimy to, gdy tylko ziemia odtaje i nieco się ogrzeje. Mówi się, że o dostatecznym dla nasion ogrzaniu się gleby mówi okrycie się kotek wierzby iwy pylnikami. To podobno znak, że już na pewno można siać.
Ostatni termin na wysiew rzodkiewki wiosna
Jeśli chcemy cieszyć się obfitym plonem rzodkiewki, nie bez znaczenia jest termin siewu. Warzywo silnie reaguje na zmianę długości dnia. Późną wiosną, gdy dłużej jest jasno, rzodkiewka przeznacza energię na tworzenie kwiatostanów, a nie przyrost korzeni. Dlatego w przypadku wiosennego siewu warzyw ostateczny termin przypada na trzy pierwsze dni maja. Po tej dacie plon będzie znikomy lub żaden.
Jak głęboko umieścić nasiona rzodkiewki?
Aby zasiać rzodkiewkę, formujemy w ziemi rowki o głębokości 1-3 cm, do których niezbyt gęsto siejemy nasiona. Zasypujemy je, delikatnie ugniatamy i podlewamy. Odstępy między rzędami to zazwyczaj 10-15 cm. Następnie dbamy o wilgotność podłoża, jeżeli nie ma dostatecznie dużo opadów. W pojemnikach na balkonach lub tarasach możemy rzodkiewkę wysiewać rzutowo.
Rzodkiewka — uprawa
Warzywa te kiełkują w temperaturze kilku stopni, ale najlepiej rozwijają się gdy jest od 10 do 14 stopni Celsjusza. Warto więc po wczesnym siewie przykryć zagonek agrowłókniną, którą można trzymać nawet do zbiorów. Rzodkiewka nie jest wrażliwa na niskie temperatury, wytrzyma przymrozki do –3 stopni Celsjusza. Jednak w zimnej glebie długo nie kiełkuje. Jej wysiew warto powtarzać co 2 tygodnie, co przedłuża okres zbiorów. Roślina ta ma małe wymagania nawozowe.
Rzodkiewka — gleba
Najlepiej rośnie rzodkiewka w próchnicznej, przepuszczalnej, wzbogaconej kompostem niezaskorupiającej się glebie o odczynie bliskim do obojętnego. Aczkolwiek nie jest ona wymagająca i wyda plony praktycznie w każdym podłożu.
Rzodkiewka — stanowisko
Rzodkiewka lubi słońce, warto więc dla niej wybrać jasne, nasłonecznione stanowisko. W cieniu często nie tworzy zgrubień, lecz bujne ulistnienie. Optymalna temperatura wzrostu w przypadku tej rośliny to 12-14 stopni Celsjusza.
Rzodkiewka — podlewanie
O prawidłowym tworzeniu zgrubień w dużej mierze decyduje umiarkowana, jednakowa przez cały czas wilgotność ziemi. Często, gdy jest gorąco i w glebie brakuje wody, rzodkiewki mogą stać się niekształtne, wewnątrz suche, włókniste i ostre w smaku. Na szczęście są też odmiany, które możemy uprawiać latem. Są to odmiany odporne na wybijanie w pędy nasienne oraz parcenie.
Rzodkiewka — nawożenie
Dbanie o wilgotność gleby i odchwaszczanie grządek to najważniejsze zadania pielęgnacyjne dla rzodkiewki. Ze względu na krótki okres wegetacji nawożenie pogłówne nie jest konieczne, warto jednak wcześniej zadbać o nawożenie przedsiewne. J eżeli rzodkiewka wzeszła zbyt gęsto, można przeprowadzić przerywkę i zebrać młode liście, które możemy spożywać na bieżąco.
Kiedy zbierać rzodkiewkę?
Rzodkiewkę wykopujemy, gdy jej zgrubienia staną się jędrne. Zbyt długo przetrzymywane w ziemi tracą smak i parcieją. Zbiera się ją stopniowo, co tydzień lub dwa, gdy zgrubienie ma średnicę ok. 2 cm.
Rzodkiewka — choroby i szkodniki
Rzodkiewki najczęściej atakowane są przez:
- pchełki smużkowane, falistonogie i czarnonogie — chrzaszcze nadgryzają liście rośliny, doprowadzając do ich więdnięcia oraz zahamowania przyrostu korzeni
- śmietkę kapuścianą - larwy muchówki wiosną nadgryzają zgrubienie warzywa. Zgrubienie ciemnieje i gnije.
Choroby rzodkiewek to:
- Parch zwykły – objawem choroby są białe plamy na zgrubieniach rośliny. Najczęściej pojawia się z powodu złych warunków glebowych – podłożach o zbyt dużej zawartości wapnia.
- Czerń krzyżowych (alternarioza kapustnych) – skórka warzywa pokrywa się brązowymi przebarwieniami, które z czasem pękają. Choroba rozwija się w warunkach zbyt dużej wilgotności i prowadzi do innych infekcji.
- Rizoktonioza rzodkiewki – choroba powoduje mięknięcie zgrubień rzodkiewek i ich przebarwienie. Zgrubienia rzodkiewek są pomarszczone i miękkie, przybierają brunatną barwę. Profilaktycznie odradza się wysiew rzodkiewki w miejscach, gdzie wcześniej uprawiano warzywa okopowe, kapustne i korzeniowe.
Rzodkiewka — co warto wiedzieć
Należy jeszcze wspomnieć o uprawie rzodkiewki na kiełki. Możemy je wysiewać na kiełkownicach, sitkach, ligninie, wacie czy w ziemi. Możemy je uprawiać także w słoiku, który przykrywamy gazą i płuczemy 2- razy dziennie. Smakują one niemal tak samo jak zgrubienie korzeniowe rzodkiewki, tylko są nieco łagodniejsze w smaku i lepiej przyswajalne przez organizm. Mają też więcej witamin i minerałów niż w pełni dojrzałe warzywa. Jednak najważniejsze jest to, że taką uprawę możemy mieć na kuchennym parapecie cały rok.
Rzodkiewka na przedplon i poplon
Wracając jednak do ogrodowej uprawy rzodkiewek, możemy je uprawiać zarówno na przedplon, poplon, jak i śródplon. Dobierając odpowiednio odmiany, możemy je wysiewać przez cały sezon. Po nich i przed nimi możemy uprawiać niemal wszystkie inne rośliny warzywne.
Z czym posadzić rzodkiewkę?
W uprawie współrzędnej rzodkiewka może rosnąć w bliskim sąsiedztwie wielu warzyw, m.in. takich jak: marchew, pietruszka, groch, bób, sałata, szpinak czy cebula. Nie zaleca się wysiewać jej w pobliżu warzyw kapustnych i innych warzyw rzepowatych.
Czy rzodkiewka urośnie w doniczce?
Rzodkiewkę z powodzeniem można uprawiać na w pojemniku na balkonie lub parapecie. Warzywo ma niewielkie wymagania — wysiewać je można już wczesną wiosną. Należy zapewnić mu słoneczne lub lekko zacienione stanowisko. Pojemnik nie może być zbyt płytki - 10 cm głębokości to niezbędne minimum, ale lepiej wybierać pojemniejsze naczynia.
Izabela Schick
Ogród na co dzień
