Spis treści:
- Jak wygląda karczownik?
- Czym się odżywia karczownik?
- Jakie szkody może wyrządzić karczownik w ogrodzie?
- Jak się pozbyć karczownika z ogrodu?
Jak wygląda karczownik?
Karczownik ziemnowodny (Arvicola amphibius), nazywany też szczurem wodny, to gryzoń należący do rodziny chomikowatych, który spotykany jest w pobliżu zbiorników wodnych, rzek, pól uprawnych i łąk, ale często można znaleźć go również w ogrodach.
Choć karczownik wywodzi się z rodziny chomikowatych, to jednak niewiele ma wspólnego z uroczymi zwierzątkami, którymi opiekujemy się w naszych domach. Karczowniki są duże, ich ciało ma zazwyczaj 18-25 cm długości, a nieowłosiony ogon do 15 cm. Ich sierść jest najczęściej brązowa, rzadziej czarna i szara, a spód brzucha ma jaśniejszy kolor. Charakterystyczne dla karczowników są również małe uszy oraz wyłupiaste, czarne oczka.
Gryzoń nie zapada w sen zimowy, więc żeruje przez cały rok. Szczególnie daje o sobie znać we wczesnych godzinach porannych oraz w nocy. To właśnie wtedy jest najbardziej aktywny.
Czym się odżywia karczownik?
Karczownik jest wszystko żerny, co oznacza, że odżywia się zarówno pokarmem roślinnym, jak i małymi kręgowcami. W okresie letnim żywi się podziemnymi częściami roślin tj. korzeniami drzew i krzewów ozdobnych oraz owocowych, kłączami, cebulami roślin, opadłymi owocami, trawami i bylinami, co niestety przyczynia się do niszczenia ogrodów i pól uprawnych. Karczownik nie gardzi również owadami, ślimakami i mięczakami, które żerują w ziemi.
Zimą z kolei karczowniki zjadają zgromadzony latem i przechowywany w komorach podziemnych pokarm, a także starają się na bieżąco poszukiwać nowego pożywienia, którego jednak o tej porze roku jest mniej niż w lecie.
Jakie szkody może wyrządzić karczownik w ogrodzie?
Karczownik kopie pod ziemią tunele, które mogą mieć nawet kilkadziesiąt metrów. Przy wejściach do podziemnych korytarzy znajdują się charakterystyczne kopce, które różnią się jednak od tych tworzonych przez krety. Kopce karczowników są niższe i bardziej płaskie. Obecność karczownika w ogrodzie można rozpoznać też po tym, że w krótkim czasie odbudowują one zniszczone kopce, czego krety nigdy nie robią.
Tworzenie kopców i pogorszenie wyglądu trawnika to nie jest jednak najbardziej dotkliwy efekt obecności karczownika w ogrodzie. Szkodnik ten podgryza podziemne części drzew i krzewów, niszcząc tym samym ich system korzeniowy. Rośliny nie mogą przez to pobierać składników odżywczych z podłoża, zaczynają marnieć, żółknąć i z czasem zamierają.
Jeśli zauważyłeś, że w twoim ogrodzie tuje, bukszpany czy inne drzewka ozdobne brązowieją od zewnątrz, to znak, że ich korzenie mogły zostać podgryzione przez karczownika. Jeżeli w ogrodzie marnieją również byliny czy krzewy różane, drzewka mają podgryzione gałązki, a na trawniku pojawiły się płaskie kopce ze zbrylonej ziemi, prawdopodobnie zadomowił się u ciebie karczownik.
Jak się pozbyć karczownika z ogrodu?
Na wstępie należy zaznaczyć, że karczowniki są objęte częściową ochroną gatunkową, co oznacza, że nie można ich zabijać, a do pozbycia się ich z ogrodu należy wykorzystywać jedynie metody humanitarne. Dozwolone są formy ich płoszenia oraz chwytania i przenoszenia w odległe od domostw tereny leśne.
Co zrobić, żeby pozbyć się karczownika z ogrodu?
- Odstraszacze dźwiękowe — karczowniki, podobnie jak krety, są bardzo wrażliwe na dźwięki. Dlatego do ich wypłoszenia z ogrodu mogą posłużyć elektroniczne odstraszacze dźwiękowe lub przygotowane samodzielni. Popularną metodą odstraszania karczowników oraz kretów jest np. umieszczanie w kopcu kija z nałożoną na nim puszką lub wbijanie do ziemi wiatraków, które kręcąc się powodują drgania.
- Pułapki rurkowe — pozwalają one złapać gryzonia bez wyrządzania mu krzywdy. Zwierzę może swobodnie do niej wejść, ale już nie może się uwolnić. Schwytanego w ten sposób karczownika można wywieźć do oddalonego od domu lasu.
- Zalewanie tuneli wodą — jednym ze sposobów pozbycia się karczowników z ogrodu jest wlewanie do ich tuneli wody. Wystarczy sięgnąć po węża ogrodowego i skierować strumień wody wprost do nory. W ten sposób możemy zalać ich gniazda i "spiżarnie", co sprawi, że karczowniki zaczną szukać dla siebie innego miejsca do bytowania.
- Preparaty na gryzonie — naturalne wyciągi z roślin są bardzo uciążliwe dla wrażliwych na zapachy karczowników i potrafią skutecznie wypłoszyć je z ogrodu. Do litrowej butelki z wodą wystarczy wlać łyżkę olejku lawendowego lub miętowego, zamieszać i rozprowadzić płyn przy wejściu do tuneli karczowników. Ten zapach będzie dla nich trudny do zniesienia, co skłoni gryzonie do zmiany siedliska.
