Spis treści:
- Podwyższone grządki – zalety i wady
- Podwyższona grządka lub skrzynia – jak wypełnić?
- Co uprawiać na podwyższonych grządkach?
Podwyższone grządki – zalety i wady
Budowa podwyższonych grządek to prosty sposób na uprawy tam, gdzie nie ma miejsca na założenie wielkopowierzchniowego warzywnika. To estetyczne i niezwykle modne w ostatnich latach rozwiązanie pozwala podnieść poziom upraw na tyle, by przestały być one łatwo dostępne dla szkodników. Chcesz, by twoje rośliny rosły zdrowo i bezpiecznie? Posadź albo wysiej je na podwyższone grządki – zalety i wady tego rozwiązania przedstawiam poniżej, choć wad po latach upraw prowadzonych właśnie w ten sposób wciąż widzę niewiele.
Zalety grządek podniesionych:
- na tak przygotowanym stanowisku rośliny sadzisz w podłożu wysokiej jakości, w pełni kontrolując jego skład od najgłębszych warstw;
- na wyższych zagonach, dzięki samodzielnie przygotowanemu podłożu wysokiej jakości jesteś w stanie uprawiać rośliny, które niechętnie rosłyby w bardzo piaszczystej lub gliniastej glebie bazowej, jaką masz w ogrodzie;
- odpowiednie ułożenie warstw i zastosowanie konkretnych rozwiązań ochronnych zapewnia wyższy poziom bezpieczeństwa: do upraw nie dobiorą się krety, nornice, zdołasz ograniczyć dostęp do nich ślimakom oraz ciekawskim zwierzętom biegającym po ogrodzie;
- na odpowiednio przygotowanych grządkach podwyższonych, dzięki zachowaniu kolejności warstw oraz wyborze czystych surowców rzadziej wyrastają chwasty;
- wyższe grządki lepiej się nagrzewają, co sprzyja stymulacji procesów wzrostu wielu roślin ciepłolubnych, które preferują takie warunki;
- przestrzeń wzrostu roślin ograniczona jest ścianami donic, co pozwala w sposób bezpieczniejszy i ściśle kontrolowany uprawiać również te rośliny, które uważane są za wysoce ekspansywne;
- przydzielenie jednogatunkowych stanowisk roślinom wysoce żarłocznym, a przez to konkurującym z innymi gatunkami zapewni im dobre warunki wzrostu, a inne rośliny, rosnące w innych donicach nie będą odczuwać negatywnych skutków niezdrowej konkurencji o wodę czy niezbędne im składniki odżywcze;
- takie rozwiązanie jest nie tylko praktyczne, lecz także estetyczne i zgodne z trendami w ogrodach coraz bardziej naturalnych;
- wysokie grządki to także wyższy komfort prowadzenia uprawy i pielęgnacji roślin.
Wady podniesionych grządek:
- samodzielna budowa takich konstrukcji wymaga czasu, pewnych umiejętności i odpowiednich narzędzi;
- stworzenie podniesionych grządek generuje dodatkowe koszty, chyba że wykorzystasz do ich budowy wyłącznie materiały z odzysku;
- uprawy w podwyższonych grządkach wymagają regularnego doglądania, ponieważ podłoże w zamkniętych donicach szybciej wysycha i konieczne jest podlewanie.
- materiał, z którego wybudujesz podwyższone grządki, może wymagać regularnej konserwacji, czyszczenia lub wymiany elementów konstrukcyjnych narażonych na niszczenie w kontakcie z ziemią, wodą i rozmaitymi składnikami.
W praktyce wad takiej metody uprawy jest znacznie mniej niż atutów, dlatego wiele moich roślin od lat bujnie wzrasta na podwyższeniu, wolne od szkodników czy problemów z wyjałowioną ziemią. Budując konstrukcje donic, pamiętaj, że najważniejsze są solidne materiały, zabezpieczone takimi środkami ochronnymi, które nie zaszkodzą glebie i późniejszym uprawom. Zadbaj też o to, by wypełnienie grządek było odpowiednie i ułożone zgodnie z ogrodowymi wytycznymi, warstwa po warstwie – w ten sposób dasz swoim roślinom to co najlepsze już na starcie.
Podwyższona grządka lub skrzynia – jak wypełnić?
Z akładając podwyższone grządki, nie musisz mar twić się jakością podłoża i koniecznością analizy jego parametrów czy dalszego postępowania, mającego na celu wyrównanie stwierdzonych niedoborów. Wszystko dlatego, że podłoże w całości przygotowujesz sam. Skomponowanie wartościowego podłoża dla roślin od podstaw, nawe t najbardziej wymagającym gatunkom zapewni odpowiednią żyzność, zasobność, dobrą strukturę oraz łatwy dostęp korzeni do zmagazynowanej w nim wody.
W twoim ogrodzie stanęła już estetycznie wykonana, wyraźnie podwyższona grządka lub skrzynia – jak ją wypełnić? Tak naprawdę potrzebujesz tylko kilku surowców, część z nich może pochodzić z twojego ogrodu, w którym właśnie przeprowadziłeś jesienne porządki. Kluczem do sukcesu jest zachowanie określonej kolejności i ułożenie odpowiedniej liczby warstw dla roślin. Ogrodnicy podpowiadają, by nie kłaść ich mniej niż 8, jeśli głębokość skrzyni wynosi 30-40 cm.
Co powinno trafić na podwyższoną grządkę i w jakiej kolejności? Oto prosta instrukcja, stworzona przez specjalistów kanału Zielone Rabaty - Ogród naturalny, która pozwoli ci stworzyć najlepsze strukturalnie podłoże. To właśnie w nim bujnie wyrosną nie tylko warzywa, wybrane owoce czy zioła, lecz także rośliny ozdobne, kwitnące, o wysokich wymaganiach:
- 1 warstwa – tu rozłóż czyste kartony, nieponiszczone i koniecznie pozbawione jakichkolwiek nadruków lub elementów plastikowych;
- 2 warstwa – na ułożone równo 1-2 warstwy kartonów wyłóż następnie surowce zielone, najlepiej te pozyskane z własnego ogrodu; świetnie sprawdzą się ścięte, cienkie gałęzie, drobne patyki zebrane z działki, próchniejące resztki drewna np. ze starych zasobów kominkowych, a także wygrabione spod drzew suche liście czy ścinki z żywopłotu;
- 3 warstwa – dobrej jakości ziemia ogrodowa pod uprawy, najlepiej zmieszana z domowym kompostem (nie musi być całkowicie przerobiony, świeży również doskonale się tu sprawdzi);
- 4 warstwa – warstwa ta powinna być mieszanką masy zielonej pozyskanej z ogrodu z kawałkami tektury oraz odrobiną rozprowadzonego równo popiołu drzewnego; na tym etapie możesz też zieloną masę uzupełnić roślinnymi odpadkami z kuchennego stołu (resztkami warzyw czy owoców);
- 5 warstwa – na zieloną masę wysyp dobrej jakości ziemię i rozprowadź ją dokładnie na całej szerokości donicy;
- 6 warstwa – zielone odpadki z ogrodu z dużą ilością suchych liści i odrobiną poszarpanego kartonu czy miękkiej tektury;
- 7 warstwa – dowolny, granulowany obornik (nie używaj świeżego, ponieważ po jego wyłożeniu w donicy nie będziesz mógł w tym sezonie posadzić w niej roślin uprawowych);
- 8 warstwa – na samej górze powinna znaleźć się oczywiście spora warstwa dobrej jakości ziemi zmieszanej z dobrze przerobionym kompostem.
Nie zapominaj, aby po każdym nałożeniu warstwy zielonej obficie podlać całość podłoża rozkładanego w donicach. Dostarczona na tym etapie woda w procesach rozkładu zostanie zmagazynowana w powstałej masie, jak w wysoce chłonnej gąbce. Tak przygotowany rezerwuar będzie ratunkiem dla twoich roślin, które w każdej chwili w razie potrzeby będą mogły pozyskać drogą korzeniową niezbędną im ilość wody.
Oczywiście nic się nie stanie, jeśli w twojej podniesionej, ale nieco niższej donicy znajdzie się mniej warstw – ostateczną ich liczbę dopaduj do wysokości konstrukcji, pamiętaj jednak, by przeplatały się one w określonej kolejności.
Nie zapominaj też o konieczności dodawania do masy zielonej resztek kartonowych np. podartych wytłoczek po jajkach czy podzielonych na części rolek po papierze toaletowym. T ego rodzaju wyściółka donicy będzie główną pożywką dla dżdżownic, tj. zawarta w kartonach celuloza sprawi, że w coraz wyższych warstwach podłoża pojawią się mali pomocnicy.
Co uprawiać na podwyższonych grządkach?
Zakładając podwyższone grządki, już na początku zaplanuj, co będziesz w nich sadzić. Chodzi o to, że wiele roślin ma większy, bardziej rozłożysty, a przy tym głęboki system korzeniowy, dlatego najlepiej rosną tam, gdzie mają dość miejsca po powierzchnią. Dla wielu gatunków kwiatów kwitnących konieczne będzie postawienie donic o wysokości minimum 30 cm, a najlepiej i wyższych. Podobnie dla warzyw korzeniowych czy krzewinek owocowych głębiej ukorzeniających się w glebie – wyższe grządki niż 40 cm będą odpowiednie.
Ze względu na nieco inne warunki panujące w takim środowisku niż bezpośrednio w otwartym gruncie ogrodnicy podpowiadają, co uprawiać na podwyższonych grządkach. Na liście znalazło się wiele wspaniałych roślin użytkowych, warzyw, owoców oraz ziół. Możesz zatem pomyśleć o uprawie:
- marchewki i pietruszki,
- sałaty,
- rzodkiewki,
- pomidorków koktajlowych i większych odmian pomidorów,
- starych i nowych odmian ogórków,
- ziemniaków,
- buraków liściowych i ćwikłowych,
- dyni,
- cebuli i czosnku,
- papryki.
W stworzonym w donicach zielniku z powodzeniem wyrosną: pachnąca mięta, wartościowa bazylia, oregano, tymianek, rozmaryn czy niezastąpiona w kuchni trawa cytrynowa. Dla miłośników kwiatów doskonałą wiadomością będzie to, że na podwyższonych grządkach pięknie wyrastają i zachwycająco kwitną bratki, nagietki, niecierpki, a także petunie, kosmosy, cynie czy okazałe, wielobarwne dalie.
Niezwykle ważne w uprawie na grządkach podniesionych jest stosowanie się do zasad płodozmianu, a konkretnie unikanie błędu, jakim jest sadzenie po sobie tych samych warzyw jednorocznych. Staraj się zmieniać kompozycje w donicach, aby zachować maksymalną żyzność podłoża oraz chronić uprawy przed potencjalnymi zagrożeniami, szkodnikami lub chorobami, które niestety lubią przechodzić z uprawy na uprawę.
Jeżeli nie planujesz wysiewania na grządce np. drobnych nawozów zielonych czy roślin przygotowujących się przez zimę do wykiełkowania na wiosnę, na wszystkie warstwy, równo rozłożone i podlane, połóż ściółkę końcową– w ten sposób nie wyrosną w donicy chwasty, a poszczególne warstwy będą w korzystnych dla nich warunkach nieustannie pracować, tworząc krok po kroku żyzne podłoże na wiosnę.
Źródło: deccoria.pl
