Spis treści:
- Orlik – postrach ślimaków
- Jak uprawiać orliki w ogrodzie?
Orlik – postrach ślimaków
Orlik ogrodowy (Aquilegia × cultorum) to bylina należąca do rodziny jaskrowatych, powstała ze skrzyżowania kilku górskich gatunków, w tym orlika pospolitego. Osiąga zazwyczaj od 50 do 80 centymetrów wysokości, tworząc wzniesione, delikatnie owłosione pędy. Od maja do lipca roślina intensywnie kwitnie, zdobiąc rabaty kwiatami o ostrogach przypominających szpony ptaka drapieżnego – cecha, od której pochodzi nazwa rodzaju. Mimo krótkiego cyklu życia pojedynczych egzemplarzy orlik bardzo łatwo się rozsiewa, co pozwala mu utrzymywać się na stanowisku przez wiele lat bez konieczności regularnego dosadzania.
Jedną z najbardziej praktycznych cech tej rośliny jest jej odporność na żerowanie ślimaków – mięczaki rzadko pozostawiają na liściach jakiekolwiek ślady. Orlik może być z powodzeniem wykorzystywany jako naturalna bariera ochronna dla bardziej podatnych na uszkodzenia gatunków. Wystarczy posadzić go w formie obwódki wokół warzywnika, rabaty z sałatą, poziomkami czy roślinami ozdobnymi narażonymi na żerowanie, jak funkie lub aksamitki. Dobrze sprawdza się również jako roślina wypełniająca przestrzenie między krzewami lub przy ścieżkach prowadzących przez ogród – w tych miejscach może zatrzymywać ślimaki jeszcze przed ich dotarciem do bardziej wrażliwych gatunków.
Skuteczność orlika jako rośliny odstraszającej opiera się na zawartości związków chemicznych typowych dla jego rodziny botanicznej. W tkankach znajdują się glikozydy cyjanogenne oraz alkaloidy, m.in. magnofloryna. Po uszkodzeniu komórek zachodzi reakcja enzymatyczna, w wyniku której powstaje cyjanowodór – substancja silnie toksyczna dla bezkręgowców. Z kolei obecność garbników i saponin nadaje liściom gorzki smak i ogranicza ich strawność, co jeszcze bardziej zniechęca ślimaki do żerowania. W efekcie nawet kilka dobrze rozmieszczonych kęp orlika może znacząco ograniczyć obecność mięczaków w ogrodzie, bez konieczności sięgania po chemiczne środki ochrony roślin.
Jak uprawiać orliki w ogrodzie?
Najprostszym i najbardziej efektywnym sposobem rozpoczęcia uprawy orlików jest wysiew nasion. Można go przeprowadzać od kwietnia do sierpnia – bezpośrednio do gruntu, do skrzynek lub na rozsadniku. Rośliny wysiane w pojemnikach warto przesadzić na miejsce docelowe pod koniec lata, najlepiej w sierpniu lub wrześniu. Trzeba przy tym pamiętać, że kiełkowanie bywa nieregularne – pierwsze siewki mogą pojawić się po kilku tygodniach, ale niektóre wzejdą dopiero wiosną kolejnego roku. Z tego względu dobrze jest nie wyrzucać podłoża po siewie, lecz wykorzystać je w ogrodzie – zwłaszcza na skalniaku lub wśród bylin, gdzie spontaniczne siewki znajdą dogodne warunki do wzrostu. Rośliny zakwitają zazwyczaj w drugim sezonie, a najokazalej prezentują się w trzecim roku życia.
Bylina ta rozwija się nieźle w pełnym słońcu, jednak na lekko zacienionych rabatach kwitnie dłużej i intensywniej. Gleba powinna być przepuszczalna, umiarkowanie żyzna, najlepiej o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 5–7). Dzięki długiemu korzeniowi palowemu orlik radzi sobie nawet w okresach suszy, choć na glebach piaszczystych warto go nawadniać w czasie upałów, aby nie dopuścić do zasychania liści. Dobrze znosi konkurencję i sąsiedztwo – może rosnąć zarówno w towarzystwie innych bylin, jak i pod rozłożystymi krzewami. Sprawdza się w klasycznych rabatach, na obrzeżach warzywników i w naturalistycznych nasadzeniach.
Zabiegi pielęgnacyjne ograniczają się do podstawowych czynności. Wystarczy jednorazowe nawożenie kompostem wczesną wiosną lub aplikacja nawozów przeznaczonych dla roślin kwitnących co dwa tygodnie od maja do lipca. Po kwitnieniu pędy można ściąć tuż nad ziemią, zwłaszcza jeśli zależy nam na schludnym wyglądzie rabaty. Pozostawione rośliny zawiązują nasiona, które mogą się swobodnie rozsiewać – ich potomstwo często różni się wyglądem od rośliny matecznej, co z czasem tworzy różnobarwne kompozycje. Orliki są zazwyczaj odporne na choroby i nie przyciągają szkodników, choć należy uważać na przypadki mączniaka rzekomego, który może zaatakować w czasie przedłużających się opadów.
Źródło: deccoria.pl
