Spis treści:
- Jakie warunki są potrzebne do uprawy pieczarek w domu?
- Jak przygotować podłoże pod uprawę pieczarek?
- Siew grzybni i okrywa - dalsze kroki w uprawie
- Ile czasu trwa uprawa pieczarek od zasiania do zbioru?
- Najczęstsze błędy w domowej uprawie pieczarek
Jakie warunki są potrzebne do uprawy pieczarek w domu?
Pieczarka dwuzarodnikowa do wzrostu nie wymaga światła, dlatego może rosnąć w piwnicy albo garażu bez okien. O wyborze miejsca decyduje jednak temperatura, bo grzybnia przerasta podłoże w 20-22°C, a owocniki wytwarza dopiero po ochłodzeniu do 16-18°C. Wybierz więc pomieszczenie, w którym po kilku tygodniach możesz uzyskać taki spadek.
Najpierw postaw w nim na kilka dni termohigrometr. Przyrząd pokaże też drugi z warunków potrzebnych do uprawy pieczarek w domu, czyli wilgotność powietrza. Powinna ona przekraczać 95 proc., dopóki grzybnia przerasta warstwę torfu na podłożu, a w czasie wzrostu owocników wynosić 87-91 proc. Gdy jest za sucho, kapelusze tracą elastyczność i pokrywają się łuską, dlatego przy niższych odczytach włącz nawilżacz.
Podłoże wydziela dwutlenek węgla, którego nadmiar opóźnia pojawienie się pieczarek. W fazie owocowania zapewnij więc stały dopływ świeżego powietrza, na przykład przez uchylone okienko piwniczne. Silny przeciąg przesusza jednak torf, dlatego nie ustawiaj skrzynek na jego drodze.
Zobacz również:
Jak przygotować podłoże pod uprawę pieczarek?
Podłoże możesz przygotować samodzielnie z obornika albo kupić gotowe. Pieczarka rośnie na martwej materii organicznej, ale tylko takiej, która przeszła fermentację.
Najlepszym surowcem jest świeży obornik koński. Na jedną część odchodów powinny w nim przypadać około cztery części słomy. Całość rozłóż na ubitej ziemi albo betonie i przez 2-3 dni utrzymuj stale wilgotną. Potem ułóż z niej pryzmę o szerokości i wysokości co najmniej metra, bo mniejsza nie nagrzeje się wystarczająco. Posyp ją gipsem - około 20 kg na każdy metr sześcienny. Po kilku dniach temperatura w jej wnętrzu dojdzie do około 60°C.
Po 6-7 dniach przerzuć pryzmę tak, aby materiał z dołu i z brzegów trafił do środka, a ten ze środka na zewnątrz. Jeśli obornik, otwiera się w nowym oknie jest suchy, dolej przy tym tyle wody, żeby niewielka jej ilość pojawiła się u podstawy, ale nie wypływała. Zabieg powtórz jeszcze dwa razy co pięć dni. Latem cała fermentacja trwa zwykle 21-25 dni, a zimą na zewnątrz - o 5-7 dni dłużej.
Dobrze przygotowane podłoże ma jednolitą, jasnobrązową barwę, a słoma łatwo się w nim kruszy. Ściśnięte w dłoni sprężyście się rozpręża i nie pachnie amoniakiem, który hamuje rozrost grzybni. Jeśli ten zapach się utrzymuje albo w masie widać nierozłożone fragmenty, przerzuć ją jeszcze raz i zostaw na 2-3 dni w luźnej pryzmie.
W mieście, gdzie trudno o plac i obornik, prościej będzie kupić gotowe podłoże. Kompostownie sprzedają je w sprasowanych kostkach o masie około 17-19 kg, owiniętych perforowaną folią. Grzybnia przerasta taką kostkę równomiernie jeszcze przed dostawą, więc w domu odpada ryzyko przegrzania masy.
Siew grzybni i okrywa - dalsze kroki w uprawie
Przefermentowany obornik wymaga jeszcze dwóch zabiegów - zaszczepienia grzybnią i przykrycia warstwą torfu, czyli okrywą. Kupiona kostka jest już przerośnięta, więc w jej przypadku wystarczy drugi z tych zabiegów.
Na każde 20 kg przygotowanego podłoża pod uprawę pieczarek odmierz 100-200 g grzybni ziarnistej. Zbite ziarna rozkrusz palcami, a potem dokładnie wymieszaj je z obornikiem na czystej posadzce. Zaszczepioną masę przełóż do skrzynek albo worków foliowych i lekko ubij, tak aby warstwa miała 18-25 cm grubości.
W trakcie przerastania obornika jego powierzchnia nie może wyschnąć. Przykryj ją gazetą i zroś papier spryskiwaczem za każdym razem, gdy zacznie przesychać. Uważaj przy tym, żeby woda nie spływała w głąb. Ten etap dobiegnie końca, gdy pod gazetą całą warstwę pokryje delikatna, biała grzybnia.
Owocniki pojawią się dopiero po nałożeniu okrywy. Ta warstwa torfu o grubości 3-5 cm i pH około 7,5 zatrzymuje wodę dla rosnących pieczarek, żyją w niej też bakterie niezbędne do plonowania.
Gotową okrywę możesz kupić w sklepie ogrodniczym albo przygotować z torfu, otwiera się w nowym oknie ogrodniczego, gliny, piasku i 1-3 proc. wapna polowego lub kredy pastewnej. Przed nałożeniem rozdrobnij ją i zwilż tak, aby po ściśnięciu w dłoni wyciekło kilka kropel wody. Zdejmij gazetę, rozłóż okrywę równą warstwą i ponownie przykryj papierem.
Dalsze kroki w uprawie zależą od tego, jak szybko grzybnia przerośnie torf. Mniej więcej w ósmym dniu możesz przegrabić okrywę na całą głębokość, wyrównać ją i ponownie przykryć, aby rozrost był równomierny.
Pierwsze białe punkty na powierzchni okrywy oznaczają, że jest już przerośnięta. Zdejmij wtedy gazetę, obniż temperaturę do 16-18°C i zacznij wietrzyć pomieszczenie. Pieczarkarze nazywają ten zabieg szokiem, bo nagłe ochłodzenie zatrzymuje rozrastanie się grzybni i w ciągu kilku dni wywołuje zawiązywanie owocników.
Od chwili szoku przestań zraszać uprawę. Podlewanie wznów dopiero wtedy, gdy zawiązki osiągną wielkość groszku.
Ile czasu trwa uprawa pieczarek od zasiania do zbioru?
Pierwsze pieczarki możesz zebrać zwykle po 5-7 tygodniach od wysiewu. Na ten czas składają się trzy etapy - zasiedlanie podłoża przez grzybnię trwa 2-3 tygodnie, przerastanie okrywy 10-14 dni, a od szoku do zbioru owocników mija w pieczarkarniach 11-12 dni.
Czas uprawy pieczarek od zasiania do zbioru wydłuża się w chłodniejszym pomieszczeniu, bo zasiedlanie podłoża trwa wtedy dłużej. Kupiona kostka, otwiera się w nowym oknie skraca cały cykl o około dwa tygodnie, ponieważ ten etap odbywa się jeszcze w kompostowni. Samodzielna fermentacja obornika wydłuża go natomiast o 3-4 tygodnie.
Pieczarki owocują falami, czyli tzw. rzutami. Pierwszy rzut jest najobfitszy i daje 45-50 proc. całego plonu. Kolejne zaczynają się co 7-9 dni, a zbiór każdego trwa 3-5 dni. W zależności od temperatury podłoże wydaje owocniki przez około 6-10 tygodni. Po zakończeniu rzutu podlej uprawę, żeby odbudować zapas wody w okrywie przed następnym.
Dojrzałą pieczarkę chwyć delikatnie za kapelusz i wykręć ruchem całej dłoni. Nie wyrywaj jej ani nie odcinaj nożem. Dołki, które zostaną w okrywie po wykręconych grzybach, zasyp świeżym torfem.
Najczęstsze błędy w domowej uprawie pieczarek
Plon przepadnie, jeśli zabraknie któregoś z warunków potrzebnych do uprawy pieczarek w domu. Co może się stać?
Zbyt wysoka temperatura po przerośnięciu okrywy ogranicza zawiązywanie owocników. Już powyżej 18°C powstanie ich mniej, a w 22-28°C grzybnia będzie rosła dalej, zamiast owocować. Jeśli w pomieszczeniu jest cieplej, przenieś skrzynki w chłodniejsze miejsce. Pieczarki pojawią się później także wtedy, gdy zabraknie świeżego powietrza, dlatego piwnicy nie zamykaj szczelnie.
Do najczęstszych błędów w domowej uprawie pieczarek należy też zbyt obfite podlewanie. Okrywa zalana dużą ilością wody traci gruzełkowatą strukturę i zlewa się w zbitą masę. Dlatego jednorazowo wlej nie więcej niż 1-2 l na mkw uprawy.
Krople wody pozostawione na kapeluszach przy wilgotności powietrza powyżej 85 proc. i temperaturze ponad 17°C mogą wywołać plamistość brunatną. Ta bakteryjna choroba pozostawia na owocnikach ciemnobrązowe, wklęsłe plamy. Po podlaniu przewietrz pomieszczenie tak, aby kapelusze obeschły w ciągu 3-4 godzin.
Zielona pleśń wyrządza największe szkody, jeśli jej zarodniki trafią do podłoża w ciągu dwóch tygodni od wysiewu. Najpierw pojawią się białe kolonie, które łatwo pomylić z grzybnią pieczarki, które po kilku dniach zzielenieją. Pleśń, otwiera się w nowym oknie łatwiej rozwija się w źle przygotowanym podłożu, zwłaszcza niedofermentowanym. Źródłem zarodników bywa też kurz, ziemia i brudny sprzęt, dlatego przed siewem umyj skrzynki oraz narzędzia i posprzątaj pomieszczenie.
Uprawę mogą też zaatakować ziemiórki, czarnobrązowe muchówki długości 2-4 mm. Ich larwy żerują w podłożu, uszkadzają grzybnię i podcinają zawiązki, a dorosłe owady przenoszą zarodniki chorób. Muchówki lubią zwłaszcza gnijące grzyby, dlatego po każdym zbiorze usuń z okrywy resztki trzonków i zaschnięte pieczarki. Gdy owocniki już rosną, nie stosuj jednak aerozoli owadobójczych, bo grzyby wchłoną zanieczyszczenia.
Źródło: deccoria.pl
