Spis treści:
- Maliny jesienne - czym różnią się od letnich?
- Jak i kiedy prawidłowo sadzić maliny jesienne w ogrodzie?
- Przycinanie malin jesiennych - kiedy i jak krótko ciąć pędy po zbiorach?
- Pielęgnacja, podpory i ochrona przed chorobami - o czym warto pamiętać?
- Najlepsze odmiany malin jesiennych do uprawy przydomowej
Maliny jesienne - czym różnią się od letnich?
Maliny jesienne owocują na pędach, które wyrosły w tym samym roku, a zbiory owoców rozpoczynają się zwykle w sierpniu, u niektórych odmian wcześniej, i przy sprzyjającej pogodzie trwają do przymrozków. Maliny letnie wydają natomiast owoce na pędach zeszłorocznych, nazywanych w praktyce ogrodniczej dwuletnimi.
Odmiany jesienne określa się również jako powtarzające owocowanie. Jeżeli zachowasz część pędów na zimę, ich dolne odcinki mogą z powodzeniem zaowocować następnego lata. Tymczasem nowe przyrosty wydadzą owoce późnym latem i jesienią.
Jak i kiedy prawidłowo sadzić maliny jesienne w ogrodzie?
Termin sadzenia malin jesiennych
Maliny z odkrytym korzeniem sadź w okresie spoczynku: jesienią, najczęściej w październiku lub na początku listopada, albo wczesną wiosną. Jesienny termin sadzenia sprzyja ukorzenianiu dzięki wilgotnej glebie, ale nie należy czekać, aż ziemia zamarznie. W chłodniejszych rejonach i przy szybko nadchodzącej zimie bezpieczniej przełożyć pracę na wiosnę.
Sadzonki w doniczkach dają większą swobodę. Można sadzić je przez większą część sezonu, jednak również tutaj obowiązują ograniczenia: unikaj zamarzniętej lub zalanej gleby, upałów i suszy. Sam pojemnik nie sprawia, że roślina przyjmie się w każdych warunkach.
Miejsce dla krzewów malin
Wybierz miejsce słoneczne, osłonięte od silnego wiatru, ale przewiewne. Podłoże powinno być próchniczne, przepuszczalne i lekko kwaśne. Maliny źle znoszą zastoiska wody, dlatego ciężką, zbitą ziemię trzeba przygotować przed sadzeniem. Na wilgotniejszej działce pomocny bywa podwyższony zagon, pod warunkiem że nadmiar wody ma dokąd odpływać.
Przed założeniem malinownika usuń chwasty wieloletnie, spulchnij ziemię i dodaj dojrzały kompost. Unikaj sadzenia nowych roślin bezpośrednio w miejscu po starych, chorujących malinach.
Rozmieszczenie sadzonek w glebie
Sadzonki rozmieść mniej więcej co 50 cm, pozostawiając 1,5-2 m między rzędami. Następnie:
- Nawodnij bryłę korzeniową, a korzenie sadzonki z odkrytym systemem korzeniowym namocz przed sadzeniem.
- Przygotuj dołek, w którym korzenie zmieszczą się swobodnie, bez zawijania.
- Umieść roślinę na głębokości zbliżonej do tej, na której rosła wcześniej. Wierzch bryły doniczkowej powinien znaleźć się na poziomie gruntu.
- Zasyp dołek, lekko dociśnij ziemię i obficie podlej.
- Rozłóż ściółkę, pozostawiając wolną przestrzeń bezpośrednio przy nasadzie pędów.
Nie ustalaj głębokości sadzenia według liczby pąków na łodydze. O położeniu rośliny powinny decydować korzenie i wcześniejszy poziom gruntu.
Przycinanie malin jesiennych - kiedy i jak krótko ciąć pędy po zbiorach?
Najprostsza metoda polega na prowadzeniu malin na jeden plon późnym latem i jesienią. W tym systemie wszystkie zeszłoroczne pędy wycina się tuż przy ziemi. Wiosną wyrosną nowe i to na nich pojawią się owoce.
Cięcie krzewów malin można wykonać:
- późną jesienią, po zakończeniu owocowania i wejściu roślin w spoczynek, albo
- pod koniec zimy i na przedwiośniu, przed rozpoczęciem wzrostu.
Nie trzeba chwytać za sekator zaraz po zerwaniu ostatniej maliny, jeśli krzew wciąż ma zielone liście. Termin dopasuj do pogody, zamiast kierować się wyłącznie konkretnym miesiącem.
Tnij możliwie nisko, zwykle kilka centymetrów nad powierzchnią gruntu, bez uszkadzania karpy. W sezonie usuwaj pędy chore, słabe i wyrastające poza wyznaczony pas. Przerzedzaj także nadmiernie zagęszczone przyrosty, aby światło docierało do owoców.
Jeżeli zależy ci na dwóch zbiorach, postępuj inaczej. Na silnych, dobrze ukorzenionych roślinach zostaw część zdrowych pędów, a na przedwiośniu usuń ich górne, już owocujące odcinki. Dolne partie wydadzą owoce latem; po tym zbiorze wytnij je przy ziemi. Zachowaj tegoroczne przyrosty przeznaczone na plon jesienny.
Dwa okresy zbiorów wydłużają dostęp do świeżych owoców, ale letnie owocowanie może ograniczyć późniejszy plon. Na początek łatwiejsze będzie coroczne wycinanie wszystkich pędów.
Zobacz również:
Pielęgnacja, podpory i ochrona przed chorobami - o czym warto pamiętać?
Maliny potrzebują równomiernej wilgotności, zwłaszcza po posadzeniu oraz podczas wzrostu i dojrzewania owoców. Podlewaj ziemię w obrębie korzeni, unikając regularnego moczenia liści i malin. Nie dopuszczaj jednak do tego, by pod krzewami stale stała woda.
Ściółka ogranicza parowanie i rozwój chwastów, a do jej wykonania możesz wykorzystać dojrzały kompost lub przekompostowaną korę. Chwasty usuwaj ostrożnie, ponieważ głębokie motyczenie może uszkodzić płytko położone korzenie.
Nawożenie dostosuj do zasobności gleby i kondycji roślin. Nie ma potrzeby automatycznego podawania kilku dawek nawozu każdemu malinownikowi. Jeśli stosujesz preparat do krzewów owocowych, przestrzegaj dawkowania producenta; unikaj późnego, obfitego nawożenia azotem.
Nie wszystkie maliny jesienne wymagają rozbudowanego "rusztowania". Niskie odmiany o sztywnych pędach często utrzymują się samodzielnie, natomiast wysokie lub obciążone owocami warto podeprzeć. Wystarczą słupki i druty albo mocne sznurki prowadzone po obu stronach rzędu. Dzięki nim pędy mniej wychylają się na ścieżkę, a owoce nie dotykają ziemi.
Ochrona przed chorobami
Ograniczanie chorób zaczyna się od zdrowych sadzonek i przewiewnego stanowiska. W codziennej pielęgnacji pamiętaj o kilku czynnościach:
- usuwaj pędy z objawami zamierania i nie zostawiaj porażonych resztek pod krzewami;
- regularnie zbieraj dojrzałe owoce, a pleśniejące usuwaj;
- kontroluj zagęszczenie malinownika i wycinaj zbędne odrosty;
- czyść narzędzia, szczególnie po pracy przy chorych roślinach.
Późne owocowanie zmniejsza ryzyko uszkodzeń przez kistnika malinowca, ale nie oznacza pełnej ochrony przed szkodnikami. Owoce mogą być atakowane m.in. przez muszkę plamoskrzydłą. Żadnej odmiany nie należy też traktować jako całkowicie odpornej na choroby grzybowe.
Zobacz również:
Najlepsze odmiany malin jesiennych do uprawy przydomowej
Przy wyborze zwróć uwagę na termin dojrzewania, wysokość krzewów i przeznaczenie owoców. W chłodniejszych miejscach wcześniejsze odmiany dają większą szansę na zebranie plonu przed przymrozkami. Do niewielkiego ogrodu wygodniejsze będą krzewy o zwartym pokroju. W polskim klimacie największą popularnością i szansą na powodzenie cieszą się następujące odmiany malin:
- 'Polka' - wcześnie rozpoczyna owocowanie na tegorocznych pędach i jest ceniona za smak. Nadaje się do jedzenia prosto z krzewu oraz na przetwory.
- 'Polana' - popularna polska odmiana o obfitym plonowaniu. To propozycja dla osób, które chcą zbierać maliny również na domowe zapasy.
- 'Polesie' - należy do wcześniejszych odmian jesiennych. Warto wziąć ją pod uwagę tam, gdzie sezon szybko kończą jesienne chłody.
- 'Poranna Rosa' - wyróżnia się żółtymi owocami i dość wysokimi krzewami. Dojrzewa później, dlatego potrzebuje odpowiednio długiej, ciepłej jesieni.
- 'Poranek' - tworzy zwarte krzewy o stosunkowo krótkich pędach, które zwykle nie wymagają podpór. Jej czerwone owoce mają wszechstronne zastosowanie.
Nie musisz obsadzać całego rzędu jedną odmianą, lecz z powodzeniem nawet w małym ogrodzie możesz wybrać dwie o różnym terminie dojrzewania, pamiętając o oznaczeniu sadzonek. Łatwiej wtedy ocenisz, które maliny najlepiej plonują właśnie na twojej działce.
Źródło: deccoria.pl
