Spis treści:
- Pełnik europejski - kępiasta bylina o kulistych kwiatach
- Jakie wymagania ma pełnik - stanowisko, gleba, sadzenie
- Kwitnienie i cięcie po przekwitnięciu
- Rozmnażanie pełnika europejskiego - podział i nasiona
- Choroby, szkodniki i towarzysze w ogrodzie
Pełnik europejski - kępiasta bylina o kulistych kwiatach
Pełnik europejski (Trollius europaeus) występuje naturalnie na całym obszarze Polski - z wyjątkiem wyższych partii gór. Rośnie na wilgotnych łąkach, w lasach zalewowych i na brzegach potoków. W stanie dzikim podlega ścisłej ochronie gatunkowej, więc sadzonki kupuj wyłącznie w szkółkach - nie wykopuj roślin z łąk ani lasów.
To kępiasta bylina o wysokości 30-60 cm - odmiany ogrodowe dorastają nawet do 80 cm. Z ciemnozielonych, dłoniasto wciętych i ząbkowanych liści odziomkowych wyrastają sztywne, słabo rozgałęzione łodygi. Kuliste, cytrynowo- lub złocistożółte kwiaty mają 2,5-5 cm średnicy i są zbudowane z 10-15 listków okwiatu, które zachodzą na siebie dachówkowato. W deszczowe dni zamykają się, chroniąc wnętrze przed wodą.
Jakie wymagania ma pełnik - stanowisko, gleba, sadzenie
Pełnik europejski jest byliną o jasno określonych potrzebach. Od ich spełnienia zależy, czy roślina obficie zakwitnie, czy w czerwcu wyda zaledwie kilka kwiatów na wątłych pędach.
- Sadzenie
Najlepszy termin sadzenia pełnika to kwiecień-maj lub październik-listopad, gdy gleba jest wilgotna, a temperatury umiarkowane. Sadzonki ustaw w grupach po 3-10 sztuk w odstępach 30-45 cm - około 9 roślin na mkw. Pełnik źle znosi przesadzanie, więc zaplanuj stanowisko z wyprzedzeniem.
- Gleba
Pełnik wymaga żyznej, próchniczej, ciężkiej gleby - najlepiej gliniastej lub mineralno-próchnicznej, która długo utrzymuje wilgoć. Rośnie najlepiej na podłożu obojętnym do zasadowego. Przed sadzeniem przekop ziemię i wymieszaj ją z dojrzałym kompostem, a w przypadku gleby zbyt lekkiej dodaj torfu i gliny, które poprawią retencję wody.
- Stanowisko
Wybierz miejsce słoneczne lub półcieniste. Im bardziej nasłoneczniona pozycja, tym wilgotniejsza musi być gleba. Idealna lokalizacja to brzeg oczka wodnego, dolny taras ogrodu albo zacieniony popołudniowym słońcem fragment rabaty. W cieniu pełnik kwitnie słabiej.
- Podlewanie
Pełnik nie toleruje nawet krótkotrwałej suszy. W okresach bez deszczu podlej go obficie, najlepiej rano lub wieczorem. Ściółkowanie kompostem, korą lub skoszoną trawą ogranicza parowanie wody i utrzymuje stałą wilgotność podłoża.
- Nawożenie
Wczesną wiosną podsyp roślinę warstwą dojrzałego kompostu lub granulowanego obornika - zazwyczaj wystarczy jedna dawka na sezon. Jeśli gleba jest uboga, sięgnij po nawóz wieloskładnikowy o podwyższonej zawartości fosforu i potasu, który wspiera kwitnienie.
Zobacz również:
Kwitnienie i cięcie po przekwitnięciu
Pełnik europejski kwitnie od maja do czerwca, czasem jeszcze w lipcu. Na każdym pędzie rozwija się od jednego do trzech dużych, kulistych kwiatów. Przyciągają one chrząszcze, muchówki oraz błonkówki - owady muszą się przeciskać między zachodzącymi na siebie płatkami, żeby dotrzeć do nektaru.
Po pierwszym kwitnieniu przytnij pędy nisko nad ziemią. Zabieg ten pobudza roślinę do drugiego, słabszego rzutu kwitnienia jesienią i poprawia kondycję kępy na kolejny sezon. W połowie lata liście naturalnie zasychają - usuń je, żeby zrobić miejsce nowym, jesiennym przyrostom.
Pełnik jest całkowicie mrozoodporny - nie wymaga okrywania na zimę. Jego pędy zamierają po przymrozkach, a wiosną wybijają na nowo z podziemnych kłączy.
Rozmnażanie pełnika europejskiego - podział i nasiona
Pełnika europejskiego możesz rozmnażać dwiema metodami. Wybór zależy od tego, jak szybko chcesz uzyskać kwitnące rośliny i czy zależy ci na zachowaniu cech odmiany ozdobnej.
Najszybszą i najpewniejszą metodą jest podział kęp. Zastosuj ją u roślin co najmniej trzy- lub czteroletnich, najlepiej zaraz po przekwitnięciu, późnym latem albo wczesną jesienią - około 4-6 tygodni przed pierwszymi przymrozkami. Wykop kępę szpadlem i podziel ją na fragmenty z własnym systemem korzeniowym i kilkoma pąkami. Posadź każdy z nich w przygotowanym stanowisku i obficie podlej, uważając na korzenie - regenerują się bardzo wolno.
Nasiona pełnika potrzebują stratyfikacji chłodem, dlatego najlepiej wysiać je do skrzynek zaraz po zbiorze (sierpień-wrzesień) i pozostawić na zimę na zewnątrz. Wiosną wnieś skrzynki do inspektu lub nieogrzewanego namiotu. Ziarna kiełkują nierówno i potrafią przeleżeć w glebie nawet dwa lata. Rośliny z siewu zakwitają dopiero w trzecim roku. Z nasion warto rozmnażać tylko gatunek - odmian ozdobnych nigdy, bo nie powtarzają cech rodzicielskich.
Zobacz również:
Choroby, szkodniki i towarzysze w ogrodzie
Pełnik europejski jest dość odporny na choroby i ataki szkodników. Sporadycznie pojawia się na nim mączniak prawdziwy lub szara pleśń - zwykle podczas wilgotnego lata i przy zbyt gęstym sadzeniu. Aby nie dopuścić do jego rozwoju, zachowaj odpowiednie odstępy między roślinami, usuń zaschnięte liście po pierwszym kwitnieniu i nie mocz liści przy podlewaniu.
Po przekwitnięciu i obcięciu pędów kępa pełnika znika z rabaty na kilka tygodni. Posadź ją wiec obok roślin, które zamaskują puste miejsce, takich jak kosaciec syberyjski, knieć błotna, bergenia sercowata, niezapominajka błotna, firletka smółka lub kępy imperaty cylindrycznej 'Red Baron'. Nad oczkiem wodnym pełnik łączy się też pięknie z paprociami i turzycami, tworząc wilgociolubną kompozycję o naturalistycznym charakterze.
W handlu ogrodniczym znajdziesz głównie mieszańce ogrodowe pełnika ogrodowego, powstałe ze skrzyżowania gatunku europejskiego z pełnikami azjatyckimi. Po gatunkach azjatyckich dziedziczą one ciemniejszą, pomarańczową barwę kwiatów.
Do najpopularniejszych odmian należą:
- 'Lemon Queen' o cytrynowożółtych kwiatach,
- 'Orange Princess' w odcieniu pomarańczowożółtym,
- 'Earliest of All' kwitnąca wcześnie i niska (do 40 cm),
- 'Superbus' dorastająca nawet do metra.
Czystą odmianą pełnika europejskiego jest natomiast kompaktowa 'Lemon Supreme' (25-30 cm) - dobra dla małych rabat.
Źródło: Deccoria.pl
