Spis treści:
- Oliwnik baldaszkowaty - charakterystyka krzewu
- Odmiany oliwnika baldaszkowatego
- Uprawa oliwnika w ogrodzie
- Jakie właściwości mają owoce oliwnika?
Oliwnik baldaszkowaty - charakterystyka krzewu
Oliwniki są często sadzone na skwerach czy przy drogach szybkiego ruchu i w osiedlowych parkach. Wiosną zachwycają słodkim zapachem. Są krzewami, które rosną na ziemiach piaszczystych i mało urodzajnych. Ponadto są odporne na zanieczyszczenia powietrza. Istnieje wiele gatunków oliwników, wśród których najpopularniejsze są: wąskolistny, srebrzysty czy baldaszkowaty.
Oliwnik baldaszkowaty (Elaeagnus umbellata) najprawdopodobniej pochodzi z Chin i Japonii. To stamtąd został sprowadzony do Ameryki Północnej i rozprzestrzenił się na całą Europę. Oliwniki, choć swoją nazwą i wyglądem liści przypominają oliwki, nie są z nimi spokrewnione. To rozłożyste krzewy, których liście od spodu są srebrzyste a od góry zielone z żółtym unerwieniem. Krzew osiąga wysokość od 1,5 do 4 metrów. Kwitnie od kwietnia do maja, rozwijając rurkowate kwiaty o słodkim zapachu, które zwabiają owady zapylające.
Obecność oliwnika w ogrodzie ma wiele zalet. Nie tylko pomoże w zapylaniu innych roślin w ogrodzie, ale także wzbogaci glebę. Jego korzenie zasiedlają bakterie brodawkowe, co umożliwia roślinie wiązanie azotu z powietrza, przez to wykorzystywany jest do rekultywacji jałowej gleby.
Na uwagę zasługują również owoce oliwnika. Krzew owocuje we wrześniu, jednak czas zbiorów przypada na październik. Jeśli owoce zostaną na krzewie, nie opadną i staną się pożywieniem dla ptaków.
Odmiany oliwnika baldaszkowatego
W Polsce można kupić wiele odmian oliwnika baldaszkowatego. Do najpopularniejszych należą:
- 'Red Milan' – niezwykle plenna. Jej owoce cechują się słodko-kwaśnym smakiem i dużym rozmiarem. Dojrzewa pod koniec września. Odmiana ta wymaga zapylacza, dlatego nie sprawdzi się w ogrodzie jako soliter.
- 'Sweet Milan' – owoce tej odmiany są jeszcze większe niż ‘Red Milan’ i słodsze. Nie jest jednak tak plenna. Do zawiązania owoców również wymaga zapylacza.
- 'Amber' – w przeciwieństwie do dwóch poprzednich czerwonych odmian oliwnika, ta wydaje owoce w kolorze żółtym. Jest bardzo lubiana przez ptaki. Cechuje się największą plennością spośród wymienionych odmian oliwników.
Jako zapylacze możesz wykorzystać okazy pochodzące z tych samych odmian oliwników lub różnych np. ‘Red Milan’ i ‘Sweet Milan’.
Uprawa oliwnika w ogrodzie
Uprawa oliwników jest prosta i mało wymagająca. Krzewy te dobrze przyjmują się niemal na każdej glebie, choć preferują ziemie dobrze przepuszczalną. Najlepiej rosną na stanowisku słonecznym, choć w półcieniu także sobie poradzą. Podczas sadzenia kilku krzewów warto zachować odstęp 1,5–2 m ze względu na rozłożysty pokrój.
Krzew ten nie wymaga intensywnego nawożenia, ponieważ przez zdolność wiązania azotu z powietrza sam siebie nawozi. W okresie susz warto krzew podlewać regularnie, małą ilością wody. Z kolei w porze obfitych deszczów lepiej nie podlewać krzewu w ogóle.
Choć oliwniki są odporne na mróz, młode osobniki warto przez 2–3 sezony zabezpieczyć przed niską temperaturą np. agrowłókniną.
Oliwnik baldaszkowaty należy również przycinać, aby zapewnić dobre warunki do rozwoju owoców. Świetnie znosi formowanie, dlatego krzew ten wykorzystywany jest także na żywopłoty. Mocne cięcie może jednak zmniejszyć obfitość plonów.
Jakie właściwości mają owoce oliwnika?
Ostatnie badania potwierdzają zdrowotne właściwości owoców oliwnika. Są bogate w witaminy C, A, E i z grupy B oraz wapń i magnez. Ponadto w ich składzie znajdują się przeciwutleniacze – flawonoidy i likopen, którego w owocach oliwnika jest więcej niż w pomidorach. Wszystko to wpływa na zdrowotne właściwości owoców, które nie tylko chronią przed chorobami przewlekłymi, ale także mają właściwości odkażające, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwnowotworowe.
Badania na zwierzętach wykazały również znaczną poprawę pamięci po wprowadzeniu do diety owoców oliwnika. Naukowcy wskazują, że owoce te mogą być wykorzystane w prewencji chorób neurodegeneracyjnych jak choroba Alzheimera. Ponadto owoce te pozytywnie wpłynęły na leczenie schorzeń układu pokarmowego w tym wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Odnalezione w składzie owoców alkaloidy mają z kolei potencjał w obniżaniu ciśnienia krwi. To prawdziwe superfoods, które warto włączyć do diety.
Z owoców oliwnika można przygotować pyszne dżemy, konfitury, nalewki czy wina. Świetnie smakują także jako przekąska prosto z krzewu.
Źródło: deccoria.pl, dietetycy.org.pl
