Spis treści:
- Jak założyć "gildię owocową"?
- Planowanie rabaty pod jabłonią krok po kroku
- Co najlepiej sadzić pod jabłonią?
- Czego nie sadzić pod jabłonią?
Jabłka to owoce, które mocno kojarzą się z naszym krajem. Pyszna szarlotka przygotowana z domowych owoców smakuje wyśmienicie, jednak aby tak się stało, trzeba zadbać o drzewka. Jak to zrobić? Co sadzić pod jabłonkami? Czego lepiej tam nie umieszczać? Tłumaczymy planowanie rabaty krok po kroku.
Jak założyć "gildię owocową"?
Gildia owocowa to koncepcja, która polega na sadzeniu wokół drzewa owocowego grupy starannie dobranych roślin, które wzajemnie się wspierają. To niejako "drużyna marzeń". W takiej grupie każda roślina ma konkretne zadanie do wykonania, aby główna czuła się najlepiej. Jabłonce potrzebni są przede wszystkim dostawcy azotu, niektóre gatunki potrafią pobierać ten pierwiastek z powietrza i wiązać go w glebie.
Poza tym w tej "rodzinie" przydają się także rośliny z mocno rozbudowanymi korzeniami, które są w stanie pobrać składniki odżywcze w głębszych warstw ziemi (potas, magnez, wapń). Kiedy ich liście obumierają, tworzą bogatą w składniki ściółkę. Dobrze, aby w gildii znalazły się także rośliny o intensywnym zapachu, które dezorientują szkodniki lub bezpośrednio je odstraszają. Nie może również zabraknąć "magnesów na zapylacze". Kwiaty, które kwitną w tym samym czasie co jabłoń (lub tuż przed nią), są w stanie przyciągnąć do ogrodu pszczoły i inne pożyteczne owady. To przekłada się na plony. Warto rozważyć niskie rośliny, które dobrze czują się w cieniu, zatrzymują one wilgoć w glebie i jednocześnie nie pozwalają się przebić chwastom.
Planowanie rabaty pod jabłonią krok po kroku
Założenie rabaty pod jabłonią to świetny sposób na zdrowsze drzewo i mniejszą ilość pracy przy pieleniu czy nawożeniu. Jednak, aby ten system zadziałał, warto pamiętać o kilku elementach. Wysadzając rośliny pod drzewkiem postępują zgodnie z tymi krokami:
1. Wyznacz strefę (zasięg korony) - najlepsze efekty uzyskasz, planując rabatę w obrębie tzw. rzutu korony, czyli obszaru, który wyznaczają najbardziej wysunięte gałęzie. To tam znajduje się najwięcej korzeni jabłoni, które potrzebują wsparcia. Pamiętaj, aby nie kopać głęboko bezpośrednio przy pniu, aby nie uszkodzić głównych korzeni.
2. Przygotuj podłoże - na początek należy usunąć wszelkie chwasty. Poza tym powinno się delikatnie przekopać ziemię, uważając na korzenie. Warto dodać kilkucentymetrową warstwę kompostu, która pozwoli na użyźnienie gleby.
3. Sadzenie roślin - pierwsze powinny pojawić się ok. 20 cm od pnia. Najbliżej warto posadzić te, które chronią przed chorobami np. czosnek (dobre sąsiedztwo wraz z jego działaniem wymieniamy poniżej). Pośrodku można posadzić kwiaty odstraszające szkodniki i przyciągające owady. Na obrzeżach sprawdzą się nieco większe krzewy czy też rośliny potrzebujące światła np. nasturcja. Obok można również z powodzeniem sadzić inne drzewa owocowe w tym inne odmiany jabłoni, które dobrze się wzajemnie zapytają co wpływa na większe zbiory.
4. Ściółkowanie i nawadnianie - po posadzeniu roślin wolne przestrzenie wypełnij ściółką (np. zrębkami lub słomą). Ściółka zatrzyma wilgoć, której jabłoń bardzo potrzebuje, szczególnie gdy konkuruje z nowymi roślinami w pierwszym roku. Wysadzone rośliny warto również dobrze podlać.
Zobacz również:
Co najlepiej sadzić pod jabłonią?
Jabłonka dobrze czuje się w towarzystwie wielu roślin. Jednak poza estetyką takich "sąsiadów" warto mieć na uwadze przede wszystkim zdrowie drzewka owocowego. Najlepszą opcją będą kwiaty i rośliny takie jak:
1. Smagliczka nadmorska
Smagliczka nadmorska to roślina okrywowa, która nie konkuruje o składniki odżywcze z jabłonką. Jej kwiaty wabią owady, których larwy żywią się mszycami, co pozwala na zmniejszenie ich populacji. Poza tym pomaga ograniczyć rozwój chwastów i zwiększa bioróżnorodność ogrodu. Inne rośliny okrywowe, które również sprawdzą się pod jabłonką to fiołek, poziomki, barwinek, bodziszek oraz dąbrówka rozłogowa.
2. Koniczyna biała
Koniczyna biała pobiera azot z powietrza i wprowadza go do gleby, co eliminuje potrzebę stosowania odżywek. Dodatkowo pomaga zatrzymać wilgoć w podłożu. Chociaż bywa zwalczana w ogrodzie to widząc ją pod jabłonkami lepiej jej nie wyrywać. Takie sąsiedztwo będzie docenione przez drzewko. Podobne działanie ma również mniszek lekarski.
3. Nasturcja
Nasturcja działa jak roślina pułapkowa - mszyce chętniej wybierają ją niż liście drzewa. Pomaga maskować zapach jabłoni, chroniąc ją przed nalotem owadów. Poza tym przyciąga ona biedronki, które żywią się tymi uporczywymi szkodnikami.
4. Aksamitka
Aksamitka przez cały sezon wydzielają silny aromat, który maskuje zapach jabłoni przed szkodnikami. Wabią też biedronki, które są naturalnymi sprzymierzeńcami ogrodnika. Poza tym wydzielany przez nią zapach zniechęca nornice a wydzieliny z korzeni eliminują nicienie glebowe. Takie same działanie mają również nagietki.
5. Szczypiorek i czosnek
Szczypiorek i czosnek zwalczają rozmaite choroby grzybowe i chronią jabłoń przed parchem. Intensywny zapach dodatkowo zniechęca sarny i zające.
6. Pietruszka
Pietruszka jeśli zakwitnie w drugim roku, przyciągnie owady będące naturalnym wrogiem owocówki jabłkóweczki - jednego z najczęstszych szkodników jabłoni.
7. Krwawnik
Krwawnik przyciąga pożyteczne biedronki, które trzymają populację szkodników w ryzach. Jego głębokie korzenie pomagają rozluźnić glebę i wyciągają cenne minerały na powierzchnię.
8. Koper włoski
Koper włoski działa jako "roślina pułapkowa" dla mszyc, odciągając je od drzewa. Przyciąga też owady, które pożerają te szkodniki. Najlepiej sadzić go tuż obok, a nie bezpośrednio pod pniem.
9. Zioła
W tym mięta, melisa, tymianek, oregano, estragon, majeranek oraz kolendra wydzielają olejki eteryczne odstraszające szkodniki i przyciągają zapylacze. Mięta i melisa dobrze rosną w cieniu pod koroną, natomiast gatunki światłolubne warto sadzić na słonecznym skraju zasięgu drzewa.
10. Chrzan
Chrzan dzięki lotnym związkom grzybobójczym chroni jabłoń przed brunatną zgnilizną i ogranicza rozwój patogenów w glebie. Ze względu na ekspansywność, najlepiej uprawiać go w pojemnikach bez dna.
Poza tym warto wysadzić wokół drzewka warzywa o krótkim okresie wegetacji, które ograniczą parowanie wody i nie będą konkurować o składniki odżywcze, a jednocześnie poradzą sobie w cieniu. Należą do nich m.in. sałata, szpinak, rukola i rzodkiewka.
Zobacz również:
Niedaleko jabłoni można także wysadzić morwę, która odciągnie ptaki (te owoce będą dla nich zdecydowanie bardziej atrakcyjne niż jabłka), poza tym obecność ptaków w ogrodzie pozwoli na oczyszczenie sadu z gąsienic czy też larw chrząszczy. Poza tym jabłoń będzie dobrze czuła się w towarzystwie gruszy, śliwy i czereśni - najlepiej zachować między nimi odległość ok. 4 metrów. Takie sąsiedztwo zwiększa bioróżnorodność, zwabia więcej owadów i zmniejsza ryzyko wielu chorób.
Czego nie sadzić pod jabłonią?
Planując nasadzenia w ogrodzie, warto pamiętać, że jabłoń nie z każdym gatunkiem wejdzie w dobrą symbiozę. Nieodpowiednie sąsiedztwo może prowadzić do walki o wodę i składniki mineralne, a nawet do hamowania wzrostu drzewa poprzez wydzielanie toksycznych substancji lub przenoszenie chorób.
1. Kwiaty, krzewy ozdobne i rośliny uprawne
Niektóre rośliny kwitnące oraz warzywa mogą stać się źródłem patogenów lub konkurować o parametry gleby:
- Rośliny z rodziny różowatych - w tym głóg, irga, ognik oraz świdośliwa. Są piękne, ale podatne na zarazę ogniową. Ta choroba bakteryjna może błyskawicznie przenieść się na jabłoń, prowadząc do jej zamierania.
- Niektóre rośliny psiankowate - w tym ziemniaki, pomidory oraz papryka. Są one żywicielami werticiliozy - choroby grzybowej atakującej system korzeniowy. Ponadto konkurują z jabłonią o te same zasoby, głównie azot i potas.
- Rośliny kwasolubne - w tym rododendrony, borówki oraz żurawina. Wymagają one niskiego pH gleby. Próba ich uprawy obok jabłoni sprawi, że jedna z roślin zawsze będzie czuła się źle.
2. Drzewa owocowe i leśne
W przypadku drzew konflikt jest najpoważniejszy, ponieważ dotyczy zarówno korzeni, jak i dostępu do światła. Obok jabłoni lepiej nie sadzić:
- Orzecha włoskiego - wydziela do gleby juglon, czyli substancję hamującą wzrost innych roślin. Jabłonie rosnące zbyt blisko (ok. 8-10 m) marnieją i stają się podatne na choroby.
- Wiśni - ma bardzo rozbudowany i płytki system korzeniowy. Skutecznie "wykrada" jabłoni wodę i substancje odżywcze, co przekłada się na mniejsze owoce.
- Brzoskwini - ma inne potrzeby siedliskowe i jest wrażliwa na mikroklimat tworzony przez duże jabłonie. Sadzenie ich razem często kończy się brakiem światła dla brzoskwini i zwiększonym ryzykiem chorób dla obu drzew.
- Drzew leśnych - w tym brzoza, topola, jesion oraz wierzba. Ich systemy korzeniowe potrafią całkowicie osuszyć okoliczną glebę, osłabiając kondycję jabłoni i ograniczając jej owocowanie.
Poza tym niezbyt dobrym sąsiedztwem będzie wysoka trawa. Choć wydaje się naturalnym elementem sadu, dla młodych jabłoni jest silnym konkurentem. Gęste kępy błyskawicznie wyciągają z ziemi azot i wodę, dlatego wokół pnia drzewa najlepiej utrzymać pas czystej ziemi lub wyłożyć go ściółką. Dzięki temu cała energia i składniki odżywcze trafią bezpośrednio do jabłek.
Źródło: deccoria.pl
