Spis treści:
- Odmiany kapusty na zbiór jesienny
- Zbiór późnej odmiany kapusty – kiedy?
- Jak przechowywać późne odmiany kapusty?
- Jakie przymrozki wytrzymuje kapusta?
- Jak kisić późną odmianę kapusty – krok po kroku
- Jak przechowywać kiszoną kapustę?
Odmiany kapusty na zbiór jesienny
Kapusta (Brassica) to rodzaj roślin zielnych, należących do rodziny kapustowatych. Są chętnie uprawiane w różnych regionach świata – w tym także i w Polsce. Niektóre gatunki kapusty wykorzystywane są we florystyce, inne jako rośliny pastewne, a jeszcze inne jako rośliny jadalne.
Popularna jest kapusta biała, czerwona, włoska i pekińska. Do późniejszych odmian kapusty białej należy między innymi ‘Amager’, ‘Kamienna Głowa’, ‘Coronet’, ‘Storidor’ i ‘Impala’. Uznaniem cieszy się także kapusta ‘Brunświcka’, która nadaje się do spożycia bezpośredniego, ale polecana jest zwłaszcza do kwaszenia. Od jej wysiania do zbiorów może minąć nawet 5 miesięcy. Przeznaczona jest do uprawy amatorskiej, chociaż jej przechowywanie jest utrudnione. Jeśli się ją odpowiednio zabezpieczy, może jednak spokojnie przetrwać przez jakiś czas.
W przypadku kapusty czerwonej, przeznaczonej do późnego zbioru, odmiana ‘Topas’ doskonale się nadaje do zimowego przechowywania. Podobnie jak czerwona kapusta‘Travero’, o okrągłej główce w ciemnym kolorze i wysokiej odporności na szarą pleśń podczas przechowywania.
Do późnych odmian kapusty włoskiej należy ‘Langedijker’, która tworzy bardzo zwięzłe główki, o wadze do 4 kg. Można ją przechowywać, ale nadaje się także do kwaszenia. Posiada delikatny smak.
Zbiór późnej odmiany kapusty – kiedy?
Kiedy zbierać późne odmiany kapusty? Wszystko zależy od tego, do czego chcemy ją wykorzystać. Jeśli zamierzamy ją ukisić, nie należy się spieszyć ze zbiorem, ponieważ przemrożone głowy kapusty najlepiej nadają się do kiszenia. Co więcej, dłuższe przechowywanie może negatywnie wpłynąć na ich kondycję. Kiedy przed planowanym zbiorem wystąpiły przymrozki, kapustę należy pozostawić na grządce aż do momentu jej rozmarznięcia.
Późne odmiany kapusty zbiera się między połową października a połową listopada. Te wczesne nadają się do zbioru, gdy posiadają wykształcone główki – nie zwraca się uwagi na ich twardość. Jednak w przypadku odmian późniejszych, twardość ma wielkie znaczenie. Główki nie mogą być jednocześnie spękane. W związku z tym należy się z nimi obchodzić delikatnie – nie wolno nimi rzucać, aby ich nie uszkodzić. Spękane główki kapusty będzie trudniej przechować przez dłuższy czas. U kapusty przeznaczonej do przechowywania należy też pozostawić 4-6 liści ochronnych.
Zbiór zaczynamy w momencie, gdy temperatura wynosi 3-8 stopni Celsjusza w ciągu dnia, a w nocy między -3 a 0 stopni Celsjusza. Wybierzmy na to dzień suchy, słoneczny. Do zbiorów najlepiej przystąpić w godzinach popołudniowych, aby na warzywach nie było już rosy.
Jak przechowywać późne odmiany kapusty?
W uprawie warzyw kapustnych w Polsce dominuje kapusta biała. Jej główki składa się do skrzyniopalet, a następnie przenosi do chłodni. Powinny pozostawać w temperaturze 0 stopni Celsjusza, przy wilgotności powietrza wynoszącej nawet 90-95%. W amatorskiej uprawie możemy jednak przechowywać kapustę na przykład w piwnicy.
Do długotrwałego przechowywania nadają się właśnie późne odmiany kapusty. Można je przechowywać od 6 do nawet 9 miesięcy, jednak należy zebrać je w odpowiednim momencie. Zbiór zbyt wczesny może spowodować więdnięcie warzyw, a z kolei zbyt późny ich zamrożenie czy pękanie. Spękane główki ciężej jest przechować w stanie nieuszkodzonym.
Przed przeniesieniem kapusty do docelowego miejsca składowania, warto pozostawić ją przez dobę do wysuszenia. Pomieszczenie, w którym pozostawi się kapustę, powinno być dość chłodne – najlepiej, by temperatura wynosiła 0-2 stopnie Celsjusza. Wilgotność powietrza nie powinna przekraczać 90%.
Główki kapusty można umieścić w kartonowych pudłach, ale zróbmy to w taki sposób, by się nie stykały. Nie wolno też układać ich na sobie – wystarczy jedna warstwa. Można również owinąć każdą główkę papierem (ale nie gazetą z kolorową farbą drukarską) i ułożyć kapustę na półkach. Pomieszczenie, w którym przechowujemy warzywa, powinno być wietrzone co najmniej raz w miesiącu.
Jakie przymrozki wytrzymuje kapusta?
Dla kapusty lekkie przymrozki są nawet zalecane. Dzięki nim liście stają się słodsze. Jeśli jednak temperatura spada poniżej -5 stopni Celsjusza, wpłynie do negatywnie na trwałość główek. W niskiej temperaturze warzywa wręcz zamarzają. Na pewno nie stracą swojego smaku, więc o to nie trzeba się martwić.
Co zrobić z przemrożoną kapustą? Warto sprawdzić prognozę pogody – jeśli zapowiadane jest choćby chwilowe ocieplenie, kapusta powinna odmarznąć. Jeśli jednak ocieplenia raczej nie będzie, warto przenieść kapustę w inne miejsce, by spokojnie się rozmroziła. Należ też usunąć te górne liście, które uległy ewentualnym uszkodzeniom.
Jak kisić późną odmianę kapusty – krok po kroku
Samodzielne kiszenie kapusty to gwarancja uzyskania doskonałego smaku, przy jednoczesnym braku sztucznych środków konserwujących. Kisić można tak kapustę białą, jak i czerwoną lub pekińską. Do kiszenia najlepiej nadają się właśnie odmiany późne i zimowe.
W czym najlepiej kisić późną kapustę? Warto wykorzystać do tego beczkę. W takim wypadku możemy nawet ukisić całą jej głowę, umieszczając na dnie beczki i zasypując kapustą poszatkowaną. Do kiszenia nadają się też większe słoiki, ceramiczny garnek, a nawet pojemne, sterylne wiaderko.
Jak kisić kapustę? Musimy kolejno:
- Oczyścić warzywo z nadpsutych liści, pokroić je na części i poszatkować.
- Poszatkowaną kapustę należy wymieszać z przyprawami (na przykład kminek, gorczyca, ziele angielskie). Można też dodać do niej startą na tarce marchewkę.
- Tak przygotowaną kapustę umieszcza się w naczyniu, kolejne warstwy pokrywając porcjami soli. Na 1 kg kapusty przypada 1 łyżka soli.
- Po godzinie należy przełożyć kapustę na przykład do beczki i ubijać by puściła sok. Powinien on ją zakryć, zabezpieczając w ten sposób przed dopływem powietrza do kiszonki. Wierzch przykrywamy liśćmi kapusty i dociskamy na przykład drewnianym denkiem. Kapustę można też umieścić w słoikach, pamiętając, by każdą porcję mocno w nim ubić. Następnie słoiki zakręcamy, ale niezbyt mocno, by swobodnie mógł się z nich wydostawać gaz.
Jeśli chcemy ukisić większą ilość kapusty, warto posłużyć się specjalną szatkownicą. Zdecydowanie przyspieszy to proces jej krojenia.
Jak przechowywać kiszoną kapustę?
Kiszenie kapusty może trwać około 7-14 dni. Początkowo lepiej przechowywać ją w temperaturze pokojowej. Po 2-3 dniach zacznijmy codziennie ją ugniatać, by była stale zakryta sokiem. To zabezpieczy ją przed rozwojem pleśni. Kapusta w beczkach będzie wstępnie ukiszona już po tygodniu – można ją jednak przełożyć do słoików. Następnie przenosimy ją do piwnicy – optymalna temperatura przechowywania to 6 stopni Celsjusza. Zakręcone słoiki można również wstawić do lodówki.
Kapusta umieszczona bezpośrednio w słoikach również będzie gotowa w około 7-14 dni. Gdy uznamy, że już dobrze się ukisiła, możemy ją wstawić do lodówki. Po otwarciu słoika kiszoną kapustę trzeba jednak zużyć w ciągu tygodnia.
