Spis treści:
- Jak poznać dojrzałość jabłek zimowych odmian?
- Jak wykonać test skrobiowy jabłek?
- Jak zbierać jabłka przeznaczone do przechowywania?
- Dojrzewanie jabłek po zbiorze - jak zmienia się smak owoców?
- Które odmiany jabłek najlepiej się przechowują?
- Przechowywanie jabłek zimowych odmian - najlepsze sposoby
Jak poznać dojrzałość jabłek zimowych odmian?
O tym, że jabłka można już zrywać, świadczą trzy cechy - barwa skórki, łatwość odrywania od gałęzi i kolor nasion. Każda z nich bywa myląca, dlatego warto sprawdzić wszystkie trzy. Dopiero razem pozwalają uchwycić moment, gdy owoce są już wyrośnięte, ale jeszcze twarde, bo właśnie wtedy najlepiej znoszą przechowywanie. Sadownicy nazywają go dojrzałością zbiorczą.
Najprościej zacząć od obejrzenia skórki. Przyjrzyj się jej barwie zasadniczej, czyli kolorowi w miejscu, którego nie pokrywa rumieniec. U czerwonych jabłek jest ona początkowo soczyście zielona, a w miarę dojrzewania staje się żółtawozielona lub kremowa. U żółtych zieleń przechodzi w złocisty odcień. Zmianę najlepiej widać po stronie zwróconej do wnętrza korony, gdzie skórka jest najsłabiej wybarwiona.
Sam rumieniec nie mówi wiele o dojrzałości, bo jego intensywność zależy od dostępu światła. Owoce rosnące w cieniu liści wybarwiają się słabo, choć mogą być już gotowe do zbioru.
Wynik oględzin potwierdź próbą zrywania. Ujmij jabłko w dłoń, unieś je lekko i przekręć. Dojrzały owoc oddzieli się wtedy od gałęzi bez trudu, razem z szypułką. Jeśli trzeba użyć siły, odłóż zbiór o kilka dni i wtedy powtórz próbę.
Zobacz również:
Na koniec przekrój jedno lub dwa jabłka i sprawdź kolor nasion. W dojrzałych owocach większości odmian są one brązowe. Bywa jednak, że ciemnieją już kilka tygodni przed właściwym terminem zbioru, dlatego tę wskazówkę potraktuj tylko jako uzupełnienie oceny skórki i próby zrywania.
Jak wykonać test skrobiowy jabłek?
Dojrzałość jabłek zimowych odmian możesz też sprawdzić dokładniej za pomocą testu skrobiowego. Niedojrzały owoc zawiera dużo skrobi, która w miarę dojrzewania rozkłada się na cukry proste. Roztwór jodu barwi skrobię, więc na przekroju jabłka widać, ile jej jeszcze zostało. Do testu wystarczy płyn Lugola, czyli roztwór jodu w jodku potasu dostępny w aptekach bez recepty.
Przekrój jabłko w poprzek, tak, aby cięcie przeszło przez gniazdo nasienne. Następnie zwilż płynem powierzchnię jednej połówki i odczekaj około minuty. Miejsca, w których pozostała skrobia, zabarwią się na granatowo, a te, w których zamieniła się już w cukry, zachowają jasny kolor.
Im mniejsza jest granatowa plama, tym owoc jest dojrzalszy. Wynik możesz porównać ze skalą od 1 do 10, w której 1 oznacza przekrój zabarwiony w całości, a 10 - bez zabarwienia. Jabłka najczęściej osiągają dojrzałość zbiorczą przy wartościach 4-7, czyli wtedy, gdy zabarwienie obejmuje mniej więcej od jednej trzeciej do dwóch trzecich przekroju. Dokładny zakres zależy od odmiany.
Pierwszy test wykonaj mniej więcej dwa tygodnie przed spodziewanym terminem zbioru, a potem powtórz go kilka razy. Porównanie kolejnych wyników pokaże, jak szybko ubywa skrobi, a więc kiedy zbliża się pora zrywania. Jabłek użytych do testu nie jedz ani nie kompostuj, bo pozostaje na nich jod.
Jak zbierać jabłka przeznaczone do przechowywania?
Owoce, które mają przeleżeć zimę, zerwij razem z szypułką i ostrożnie odłóż do koszyka lub skrzynki. Każde obicie czy zadrapanie skórki otwiera drogę grzybom wywołującym gnicie, a w skrzynce zgnilizna z porażonego owocu szybko przechodzi na sąsiednie. Jabłka, które spadły z drzewa, przeznacz do szybkiego zjedzenia, bo upadek łatwo zostawia na nich obicia.
Zapasy psują się szybko także wtedy, gdy owoce zerwiesz w złym momencie. Jabłka zebrane za wcześnie nie rozwiną w piwnicy pełnego smaku, a niektóre odmiany, na przykład 'Golden Delicious', łatwo wtedy więdną. Przejrzałych owoców nie da się natomiast długo przechować, bo bardzo szybko tracą jędrność.
Napełnione skrzynki od razu przenieś w chłodne miejsce, bo chłód hamuje rozwój pleśni i spowalnia dojrzewanie jabłek po zbiorze.
Dojrzewanie jabłek po zbiorze - jak zmienia się smak owoców?
Po zerwaniu jabłko nadal dojrzewa - u części odmian zimowych wręcz dopiero wtedy osiąga najlepszy smak. Przykładowo, owoce 'Szarej Renety' są najsmaczniejsze dopiero 4-8 tygodni po zbiorze. Dojrzewanie poprawia jednak smak tylko do pewnego momentu, bo po wielu tygodniach przechowywania jakość owoców się obniża.
Ten moment nadchodzi tym wcześniej, im cieplej jest w pomieszczeniu. W temperaturze 10°C jabłka dojrzewają mniej więcej cztery razy szybciej niż przy 0°C, więc w ogrzewanym wnętrzu łatwo przejrzewają i miękną. Proces ten przyspiesza też etylen, czyli gaz wydzielany przez same owoce. Obite i gnijące jabłka wytwarzają go więcej, więc sąsiednie owoce psują się przy nich szybciej.
Które odmiany jabłek najlepiej się przechowują?
Najdłużej można przechowywać jabłka odmian późnojesiennych i zimowych, które zachowują jakość nawet przez kilka miesięcy. Owoce letnie i wczesnojesienne nawet w chłodni zaczynają się psuć już po kilku lub kilkunastu tygodniach.
Do ogrodów przydomowych polecana jest odmiana 'Ligol'. Jej duże, słodko-kwaskowate jabłka osiągają dojrzałość zbiorczą w trzeciej dekadzie września lub na początku października, a w chłodni można je przechować nawet do sześciu miesięcy.
Bardzo trwałe są też jabłka odmiany 'Idared', jednej z najpopularniejszych w polskich sadach. Jest ona jednak podatna na mączniaka i zarazę ogniową, a ochrona drzew wymaga intensywnych oprysków, dlatego nie jest polecana do uprawy amatorskiej. Do przydomowego sadu wybierz raczej nowe polskie odmiany 'Rugold' i 'Goldin', które są odporne na parcha jabłoni. Ich żółte, aromatyczne owoce osiągają dojrzałość zbiorczą w drugiej połowie września, a w chłodni dotrwają do marca.
Tak długie przechowywanie jest jednak możliwe tylko wtedy, gdy przez całą zimę temperatura utrzymuje się blisko 0°C. W domowej piwnicy jest zwykle cieplej, dlatego zapasy zaczną się w niej psuć wcześniej.
Zobacz również:
Przechowywanie jabłek zimowych odmian - najlepsze sposoby
Jabłka najdłużej zachowują jędrność w temperaturze bliskiej 0°C i przy wilgotności powietrza 90-95 proc. W domu takie warunki najłatwiej zapewnić w nieogrzewanej piwnicy lub garażu. Zadbaj, by temperatura nie spadała tam poniżej zera, bo przemarznięte owoce po rozmrożeniu szybko się psują.
Wilgotność sprawdź prostym higrometrem. Jeśli powietrze jest suchsze, owoce będą tracić wodę i się marszczyć. W takim przypadku najlepszym sposobem przechowywania jabłek zimowych odmian są perforowane worki foliowe albo skrzynki wyłożone folią, które ograniczają utratę wody.
Do przechowania wybierz wyłącznie owoce bez obić, pęknięć i śladów żerowania szkodników. Każda odmiana dojrzewa w innym tempie, dlatego jabłka różnych odmian umieść w osobnych workach lub skrzynkach.
Przy przechowywaniu jabłek zimowych odmian zwróć uwagę także na sąsiedztwo. Owoców nie trzymaj w jednym pomieszczeniu z ziemniakami ani innymi warzywami. Przy ziemniakach szybciej się psują, a od innych warzyw łatwo przejmują zapach.
Źródło: deccoria.pl
