Spis treści:
- Zalety szczepienia drzew owocowych w zimie
- Pobieranie zrazów – krok po kroku
- Metody szczepienia drzew owocowych
- Pielęgnacja po szczepieniu
Zalety szczepienia drzew owocowych w zimie
Szczepienie zimowe przeprowadza się od stycznia do marca, gdy drzewa są w spoczynku. Dlaczego? Pobrane w grudniu zrazy możesz bezpiecznie przechowywać przez kilka miesięcy – pąki pozostają uśpione i nie ma ryzyka przedwczesnego wzrostu. Zimą masz też więcej czasu na spokojną pracę – wiosenne zajęcia w ogrodzie jeszcze się nie zaczęły.
Metoda ta różni się od wiosennego szczepienia tym, że zabieg wykonujesz w pomieszczeniu – piwnicy, garażu lub szklarni – dlatego nazywa się go szczepieniem stołowym. Podkładki możesz wykopać jesienią i przechowywać w chłodni w temperaturze około 5–10°C.
Gdy przyjdzie czas szczepienia, przenieś je do cieplejszego pomieszczenia (15–20°C), gdzie połączysz je później ze zrazami. Taka temperatura sprzyja tworzeniu kalusa – tkanki, która łączy podkładkę ze zrazem. W kontrolowanych warunkach pomieszczenia proces zachodzi sprawniej.
Szczepienie stołowe najlepiej sprawdza się przy jabłoniach, gruszach i czereśniach. Te gatunki dobrze przyjmują się na jednorocznych podkładkach wegetatywnych. Śliwy i wiśnie częściej szczepione są latem metodą okulizacji, choć zimowe szczepienie również jest możliwe.
Pobieranie zrazów – krok po kroku
Zrazy to jednoroczne pędy, które posłużą ci jako materiał do szczepienia. Pobierz je w grudniu lub na początku stycznia, najlepiej w słoneczny dzień, gdy temperatura wynosi od -5 do 5°C. Wybieraj pędy z drzew zdrowych, obficie owocujących i zgodnych z oczekiwaną odmianą.
Dobry zraz powinien być prosty, dobrze wybarwiony, grubości ołówka (około 6–8 mm) i długości co najmniej 30-40 cm. Unikaj pędów zbyt grubych, które mogły powstać w wyniku intensywnego wzrostu po cięciu, oraz zbyt cienkich, które słabo się przyjmują. Powinny mieć dobrze wykształcone pąki i nie wykazywać oznak chorób ani uszkodzeń mrozowych.
Po wycięciu pędów usuń z nich liście, jeśli jeszcze się trzymają, oraz ewentualne zawiązki owoców. Zwiąż zrazy w pęczki według odmian i oznacz je trwałymi etykietami z nazwą odmiany i datą pobrania. Do wiązania użyj sznurka lub tasiemki, unikaj drutu, który może uszkodzić korę.
Przechowuj je w chłodnym miejscu o temperaturze od 0 do 4°C i wysokiej wilgotności powietrza (około 90%). Najlepiej sprawdza się piwnica lub chłodnia. Ułóż pęczki w skrzynkach i przysyp lekko wilgotnym piaskiem, trocinami lub mchem. Możesz też owinąć je wilgotną tkaniną i włożyć do worków foliowych z małymi otworami wentylacyjnymi. Regularnie sprawdzaj stan zrazów – powinny pozostać jędrne i wilgotne, ale nie pleśnieć.
Metody szczepienia drzew owocowych
Wybór metody szczepienia zależy od grubości podkładki i rodzaju drzewa, które chcesz rozmnożyć.
Szczepienie przez stosowanie
To najpopularniejsza metoda zimowego szczepienia stołowego. Sprawdza się, gdy podkładka i zraz mają podobną grubość (6–10 mm). Wykonaj na obu elementach ukośne cięcia pod kątem około 45 stopni, a następnie połącz je tak, aby warstwy kambium (zielona tkanka pod korą) idealnie do siebie przylegały.
Dla lepszego zespolenia możesz wykonać tzw. stosowanie z języczkiem. W tym wariancie na ukośnych powierzchniach ciętych robisz dodatkowe nacięcia tworzące „języczki”, które po złożeniu zazębiają się ze sobą. Daje to mocniejsze połączenie i większą powierzchnię kontaktu.
Po złożeniu elementów owiń miejsce szczepienia taśmą szczepienną lub folią, zaczynając od dołu i nakładając kolejne warstwy z niewielką zakładką. Całość powinna być szczelnie owinięta.
Szczepienie w rozszczep
Szczepienie w rozszczep stosuje się, gdy podkładka jest znacznie grubsza od zrazu. Przytnij ją w wybranym miejscu, najlepiej tuż nad pąkiem lub rozgałęzieniem. Następnie specjalnym nożem lub dłutem wykonaj w pniu pionowe rozszczepienie na głębokość 3–5 cm.
Zraz przytnij od dołu w kształt klina, dostosowując jego długość do głębokości rozszczepu. Wprowadź przygotowany pęd do rozszczepu tak, aby warstwa kambium na jednej stronie klina dokładnie stykała się z kambium podkładki. Jeśli podkładka jest gruba, możesz wprowadzić dwa zrazy po obu stronach rozszczepu. Zabezpiecz miejsce szczepienia woskiem, który ochroni ranę przed wysychaniem i infekcjami.
Pielęgnacja po szczepieniu
Po wykonaniu szczepień zimowych umieść zaszczepione podkładki w pomieszczeniu o temperaturze około 15–20°C – dzięki temu powstanie kalus łączący podkładkę ze zrazem. Po 2–3 tygodniach przenieś je do chłodniejszego miejsca (0–5°C) i przechowuj do wiosny.
Wczesną wiosną, gdy minie ryzyko silnych przymrozków, wysadź zaszczepione drzewka do gruntu. Wybierz dla nich miejsce osłonięte przed wiatrem i zapewnij regularne podlewanie. W pierwszym sezonie usuwaj wszystkie pędy wyrastające poniżej miejsca szczepienia – to są tzw. dziczki, które mogą osłabić zraz. Regularnie sprawdzaj, czy taśma nie uciska rozrastającej się tkanki. Jeśli widzisz, że wrzyna się w korę, poluzuj lub usuń ją całkowicie.
Źródło: deccoria.pl
