Spis treści:
- Ogrodzenie między sąsiadami
- Wspólne ogrodzenie z sąsiadem – co warto wiedzieć?
- Wspólne ogrodzenie z sąsiadem – prawa i obowiązki
- Co, jeśli sąsiad nie zgadza się na ogrodzenie?
Ogrodzenie między sąsiadami
Spory między sąsiadami owspólne ogrodzenie mogą ciągnąć się nawet przez wiele lat. Wynika to z nie do końca precyzyjnego prawa oraz niedopilnowania kwestii związanych z dokumentacją dotyczącą działek, ogrodzenia czy umowy sąsiedzkiej.
Dlatego przed przystąpieniem do budowy ogrodzenia na granicy działek powinieneś dokładnie zapoznać się z przepisami, które tę kwestię regulują.
Podstawą prawną braną pod uwagę w tej sytuacji są:
- Ustawa Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. z późn. zm. (Dz.U. z 1994 r., nr 89, poz. 414) wraz z ostatnią nowelizacją z 2015 r.;
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z późn. zm. (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 1065);
- Ustawa Kodeks cywilny z 23 kwietnia 1964 r. z późn. zm. (Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93).
To treść powyższych aktów prawnych precyzuje, na co należy zwracać uwagę, stawiając ogrodzenie na działce. Warto jednak wiedzieć, że są tam zawarte tylko ogólne zasady dotyczące stawiania płotu. We wszystkich pozostałych przypadkach konieczne będzie już indywidualne porozumienie między sąsiadami.
Zgodnie z treścią ww. ustawy Prawo budowlane ogrodzenie jest tzw. nieskomplikowanym obiektem budowlanym. Oznacza to, że możesz je stawiać bez specjalnego zezwolenia.
Od 2015 roku, czyli od ostatniej nowelizacji ustawy, znacznie uproszczono proces budowy ogrodzenia. Zgoda od właściwego organu administracyjnego jest konieczna tylko w dwóch sytuacjach:
- gdy planuje się stawiać, przebudowywać i remontować ogrodzenie o wysokości ponad 2,2 m od powierzchni gruntu;
- gdy planuje się stawiać, przebudowywać i remontować ogrodzenie stojące pomiędzy działkami budowlanymi i terenami publicznymi (np. parkami miejskimi, ulicami).
W powyższych sytuacjach niezbędna jest zgoda organu administracji architektoniczno-budowlanej, czyli starosty, wojewody lub Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Aby ją uzyskać, powinieneś złożyć wniosek zawierający informacje dot. ogrodzenia i założeń planowanej budowy.
Od momentu złożenia wniosku trzeba odczekać 21 dni. Jeśli po tym czasie nie trafi do ciebie sprzeciw (lub kilka dni później, powinieneś wziąć pod uwagę opóźnienia poczty), otrzymasz tzw. milczącą zgodę na budowę ogrodzenia.
Chyba że jest to wspólne ogrodzenie z sąsiadem – wtedy warto wiedzieć o kolejnych regulacjach.
Wspólne ogrodzenie z sąsiadem – co warto wiedzieć?
Możesz postawić ogrodzenie na dwa sposoby:
- w granicach twojej działki, jeśli żaden element ogrodzenia (w tym fundamenty) nie wchodzą na linię graniczną działki lub poza nią;
- na przecięciu granic twojej działki i działki sąsiada.
W pierwszym przypadku powinieneś pamiętać jedynie o wymogach zawartych w ustawie Prawo budowlane oraz zadbać o kwestie techniczne płotu. Te regulowane są w ww. Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 2002 r.
Zgodnie z nim:
- ogrodzenie nie może stanowić zagrożenia dla ludzi i zwierząt – wszystkie ostre elementy (jak groty czy drut kolczasty) nie mogą znajdować się na wysokości poniżej 1,8 m;
- bramy oraz furtki mają otwierać się do wewnątrz;
- maksymalna szerokość bramy to 2,4 m, a furtki – 0,9 m.
Poza tym masz pełną dowolność w stawianiu płotu w kwestii odległości od granicy twojej działki.
Jeśli jednak planujesz wspólne ogrodzenie z sąsiadem na przecięciu waszych działek, musisz znać prawa i obowiązki, które dotyczą obu stron.
Wspólne ogrodzenie z sąsiadem – prawa i obowiązki
Prawa i obowiązki związane ze wspólnym ogrodzeniem z sąsiadem reguluje art. 154 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z jego treścią:
- Domniemywa się, że mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących, służą do wspólnego użytku sąsiadów. To samo dotyczy drzew i krzewów na granicy (§1).
- Korzystający z wymienionych urządzeń obowiązani są ponosić wspólnie koszty ich utrzymania (§2).
Postawienie ogrodzenia na granicy działek wymaga obustronnej zgody. Warto mieć ją na piśmie, podobnie jak wszelkie pozostałe ustalenia dotyczące m.in. kosztów materiałów i budowy. Dzięki temu nie ma ryzyka, że po kilku latach sąsiad zmieni zdanie i będzie chciał usunąć płot, a ty nie będziesz miał dowodów, że wszystko zostało zrobione za obustronną zgodą.
Zauważ też, że paragraf drugi tego artykułu zwraca jedynie uwagę na koszty utrzymania ogrodzenia. Nie ma tu wzmianki o kosztach budowy. Może się więc zdarzyć, że sąsiad zgodzi się na budowę ogrodzenia, ale nie na opłacenie części kosztów związanych z jego postawieniem. Z tego względu dobrze jest, aby również tę kwestię wcześniej ustalić i spisać w umowie.
Co, jeśli sąsiad nie zgadza się na ogrodzenie?
Zdarzają się sytuacje, w których niemożliwe jest dojście do porozumienia z drugą osobą. Jeśli sąsiad nie zgadza się na ogrodzenie, pozostaje ci jedynie druga opcja – postawienie płotu na terenie twojej działki. Wtedy powinieneś jedynie brać pod uwagę kwestie techniczne ogrodzenia zawarte w ustawie Prawo budowlane oraz w Rozporządzeniu Ministra z 2002 r.
Wtedy twój sąsiad nie ma żadnej możliwości, by wpłynąć na twoją decyzję, nawet jeśli odgradzasz się przy samej granicy, ale dalej na terenie należącym do ciebie.
Jednak praktyka pokazuje, że nawet w takich sytuacjach są możliwe spory. Zdarza się, że granica działki nie jest dokładnie wytyczona, dokumenty na ten temat zostały zgubione, źle sformułowane lub – w skrajnych sytuacjach – nie istnieją.
Jeśli więc nie masz szans na wspólne ogrodzenie z sąsiadem i jesteś zmuszony do postawienia płotu na twojej działce, koniecznie zorientuj się co do dokładnego położenia granicy działek.
W tym celu powinieneś zatrudnić geodetę, który zajmie się wytyczeniem granic działki i odpowiednio to udokumentuje. Wtedy sąsiad nie będzie miał żadnych podstaw do rozpoczęcia konfliktu.
Ma to swoje dobre strony – jesteś w pełni odpowiedzialny za wygląd, rodzaj, stan i utrzymanie płotu. Nie musisz konsultować najmniejszej przebudowy czy remontu z sąsiadem. Jest to też rozwiązanie przyszłościowe – gdyby kilkanaście lat później zmieniło się twoje sąsiedztwo, nie będziesz musiał ponownie ustalać kwestii ogrodzenia. Bo stoi na twoim terenie i jest tylko twoją własnością.
Jeśli jednak sąsiad nie zgadza się na wspólne ogrodzenie, wszelkie koszty związane z budową, remontem czy przebudową ponosisz wyłącznie ty. Jeśli chcesz zabezpieczyć się przed przyszłymi konfliktami, musisz też mieć odpowiednią dokumentację z jasnym wskazaniem granic twojej działki. A usługi geodety i stworzenie właściwych dokumentów również kosztują.
Jednak takie zabezpieczenie się to szansa, że w przyszłości nie wystąpią już żadne spory o ogrodzenie.
