Spis treści:
- Bluszcze – ogólna charakterystyka
- Bluszcze w domu – jakie wybrać?
- Bluszcz pospolity w domu – uprawa i pielęgnacja
- Jak pielęgnować bluszcz kanaryjski w doniczce?
- Bluszcz w domu – przesadzanie i przycinanie
- Jak rozmnażać bluszcze w domu?
- Jakie zastosowania ma bluszcz?
Bluszcze – ogólna charakterystyka
Bluszcz to rodzaj rośliny, która pochodzi ze wschodnich wysp Północnego Atlantyku. Jednak z racji tego, że bardzo dobrze przystosowuje się do większości ekosystemów, dość szybko rozproszył się po całej planecie. Bluszcze to rośliny pnące. Rozwijają się z małych pędów w ziemi, które bardzo szybko się rozprzestrzeniają. Gdy łodygi znajdą pionową strukturę, do której mogą przylgnąć, zaczynają rosnąć na tej strukturze i szczelnie ją pokrywają błyszczącymi liśćmi o ciemnozielonym lub barwnym kolorze, o średnicy od 5 do 10 centymetrów.
W większości przypadków bluszcze są ozdobą elewacji budynków, ogrodzeń i słupów. Ich systemy korzeniowe nie stanowią żadnego zagrożenia w przypadku konstrukcji zbudowanych z wytrzymałych materiałów, takich jak cement, beton czy nawet stal. Jednak w przypadku elewacji, na których zastosowana zaprawa jest słaba i piaszczysta, warto zwrócić uwagę na sposób rozprzestrzeniania się bluszczu, aby nie doszło do przedziurawienia powierzchni muru.
Bluszcze w domu – jakie wybrać?
Gatunek bluszczu, który nadaje się do uprawy w domu, pochodzi z Europy, należy do rodziny Araliaceae i ma tylko dwie odmiany: Hedera helix (bluszcz pospolity) i Hedera canariensis (bluszcz kanaryjski). Obie idealnie nadają się do dekoracji wnętrz. Bluszcze domowe mają ogonkowate i naprzemiennie ułożone liście o kształtach zbliżonych do elipsy, grona lub trójkąta. Najczęściej są całkowicie zielonkawe, ale mają też białe lub żółte paski. Wówczas nazywane są pstrokatymi. Ich kwiaty są drobne, zielono-białe i niezbyt efektowne. Bluszcz doniczkowy kwitnie od września do listopada.
Fakt, że jest to roślina pnąca, zwykle powoduje, że bluszcz jest sadzony na zewnątrz. Jednak niektórzy chcą umieścić bluszcz w pokoju, aby np. stworzyć w pomieszczeniu modną, naturalnie zieloną ścianę. Zamiast popularnego mchu chrobotka można wykorzystać właśnie dobrze rozgałęziające się bluszcze. Warto jednak pamiętać, że nieprzycinany bluszcz pospolity dorasta nawet do 30 m wysokości i przyrasta ok. 50 cm na rok. Z kolei bluszcz kanaryjski nie jest zbyt długim pnączem, ponieważ osiąga do 4 metrów długości i rozwija się w tempie ok. 30 cm długości w skali roku.
Te dwa bluszcze doniczkowe są bardzo podobne pod względem wyglądu. Mają dość spore, ciemnozielone liście i dobrze wspinają się po pionowych podporach.
Bluszcz pospolity w domu – uprawa i pielęgnacja
Bluszcz pospolity jest idealną rośliną dla początkujących w świecie ogrodnictwa, ponieważ wymaga niewielkiej pielęgnacji i dobrze reaguje na większość środowisk. Jeśli jednak zależy Ci na tym, aby był w idealnym stanie, musisz pamiętać, że preferuje podłoża obojętne lub lekko kwaśne (o pH od 5 do 7). Musi też mieć dobry drenaż, ponieważ bluszcz nie toleruje dobrze przelania.
Bluszcz domowy dobrze przystosowuje się zarówno do wysokiego, jak i niskiego nasłonecznienia. Jednak lepiej jest, aby znajdował się w pobliżu okna, ale w miejscu, które nie ma bezpośredniego dostępu do promieni słonecznych. Zbyt duże nasłonecznienie może spowodować, że jego liście zmienią kolor na żółtawy. Przy nawadnianiu ważne jest, aby gleba była wilgotna, ale nie mokra. Latem wystarczy podlewać roślinę 2-3 razy w tygodniu, a zimą wystarczy raz. Bluszcze należy nawozić przynajmniej raz w roku. Najlepszy czas to wiosna, kiedy zaczyna rosnąć z większą siłą. Do bluszczy w doniczce można stosować nawozy płynne, które są sprzedawane w sklepach ogrodniczych. Oczywiście można też zastosować nawozy organiczne np. skorupki jajek, fusy po kawie lub skórki banana.
Jak pielęgnować bluszcz kanaryjski w doniczce?
Uprawa bluszczu kanaryjskiego wymaga nieco większego zaangażowania w porównaniu do bluszczu pospolitego. Wynika to z faktu, że ten gatunek pochodzi ze specyficznego klimatu Wysp Kanaryjskich. Roślina ta wymaga żyznej wilgotnej gleby oraz koniecznie osłoniętego od wiatru, półcienistego stanowiska. Niezbyt dobrze radzi sobie na południowych oknach. W okresach upalnego lata należy ją intensywnie nawadniać i nie dopuścić do przesuszenia podłoża. Bluszcz kanaryjski dość często jest atakowany przez mszyce i przędziorki, dlatego należy mieć pod ręką odpowiednie środki ochrony roślin i zastosować je, gdy zaistnieje taka potrzeba.
Bluszcz w domu – przesadzanie i przycinanie
Bluszcz to roślina długowieczna, która średnio rośnie od 10 do 20 centymetrów rocznie. Z tego powodu ważne jest, aby od czasu do czasu ją przycinać i upewnić się, że rośnie prawidłowo. Sygnałem do przesadzenia bluszczu w inną doniczkę jest przerastanie korzeni od dołu starej osłonki. Przesadza się zazwyczaj młode rośliny, które intensywnie rosną. Zanim przystąpisz do wymiany donicy na większą, podlej roślinę obficie, bo po przesadzenie nie należy jej podlewać przez kilka dni. Przy starszych roślinach wystarczy raz na rok wymieniać górną warstwę ziemi w doniczce.
Jeśli nie chcesz, by bluszcz doniczkowy przestał rosnąć, należy kontrolować jego wzrost. Raz lub dwa razy do roku, najlepiej latem lub przy zmianie doniczki, należy przycinać główne pędy. Najlepszy czas na przycinanie to wczesne lato lub połowa jesieni. W ten sposób roślina pnąca będzie bardziej zwarta i gęsta, a jej łodygi mocniejsze.
Jak rozmnażać bluszcze w domu?
Aby rozmnożyć bluszcz przez sadzonki, wystarczy obciąć część pędu z jednym liściem i umieścić go w szklance z wodą, którą trzeba codziennie wymieniać. Sadzonka nie powinna być dłuższa niż 10 cm. Inną opcją jest zanurzenie obciętego pędu w preparacie ukorzeniającymi i posadzenie go w doniczce. Ukorzeni się po dwóch lub trzech tygodniach.
Jakie zastosowania ma bluszcz?
Bluszcz to roślina, która ma dwa główne zastosowania:
- Ozdobne – jest rośliną bardzo dekoracyjną. Jej zielone lub pstrokate liście świetnie prezentują się w każdym zakątku, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz. Może być stosowany do zakrywania ścian, suchych pni drzew, ogrodzeń itd. Bluszcze efektownie wyglądają także w ceramicznych lub metalowych wiszących donicach.
- Lecznicze – liście bluszczy zawierają saponinę, która jest substancją o działaniu rozkurczowym, wykrztuśnym i przeciwkaszlowym. Jednak można ją wyizolować tylko pod ścisłym nadzorem w laboratoriach. Pamiętaj, że jest to roślina toksyczna, której bezpośrednie spożycie może powodować wymioty, a nawet doprowadzić do śpiączki.
Uwaga! Saponiny działają również drażniąco na skórę i spojówkę oka, dlatego podczas pielęgnacji lub przesadzania bluszczy, należy pamiętać o zakładaniu rękawiczek oraz dokładnym umyciu dłoni po zakończonych pracach.
