Spis treści:
- Co je jeż w ogrodzie? Naturalny wróg ślimaków, pędraków i owadów
- Jak zwabić jeża do ogrodu latem? Sprawdzone sposoby i triki
- Bezpieczny ogród dla jeża - jakich błędów unikać?
Co je jeż w ogrodzie? Naturalny wróg ślimaków, pędraków i owadów
Jeże to zwierzęta wszystkożerne, jednak absolutną podstawą ich diety są owady, mięczaki i inne bezkręgowce, takie jak: chrząszcze, pędraki, gąsienice, turkucie podjadki, ślimaki czy dżdżownice. Nie pogardzą także drobnymi kręgowcami - potrafią zjeść małe gryzonie, żaby, ropuchy, jaja ptaków, a nawet młode węże.
Co ciekawe, zjedzą także padlinę drobnych zwierząt, np. ptaków czy gryzoni, dzięki czemu zyskały miano "ogrodowych sanitariuszy". Ssaki te ograniczają w ten sposób ryzyko rozwoju wielu chorób i pasożytów w ogrodzie. Jednak wbrew popularnym opiniom jeże prawie nie jedzą roślin - stanowią one jedynie niewielki dodatek do ich mięsożernej diety.
Regularne zjadanie owadów glebowych, ślimaków i innych drobnych organizmów sprawia, że jeże pomagają utrzymać równowagę biologiczną w ogrodzie. Ograniczają w ten sposób liczebność szkodników, które podgryzają korzenie i niszczą liście, a także młode siewki. To z kolei przekłada się na zdrowsze rośliny w ogrodzie, bez konieczności stosowania sztucznych środków ochrony.
Jeż nie podgryza roślin ani warzyw, więc jego działalność praktycznie nie szkodzi grządkom, za to wyraźnie wspiera ich kondycję. Jednak warto wspomnieć, że zwierzęta te nie czują się równie dobrze w każdym ogrodzie. Ich stała obecność może być traktowana jako wskaźnik biologicznie zrównoważonej przestrzeni - takiej, która oferuje naturalne schronienie, urozmaicony teren i nie jest zatruta chemikaliami.
Zobacz również:
Jak zwabić jeża do ogrodu latem? Sprawdzone sposoby i triki
Jeż nie pojawi się w ogrodzie, jeżeli nie będzie mógł fizycznie wejść na działkę. Dlatego w ogrodzeniu możesz mu zrobić mały otwór o średnicy ok. 10-15 cm, tuż przy ziemi. Najlepiej od mniej uczęszczanej strony ogrodu, np. od parku, lasu, łąki czy nieużytków tak, aby zwierzę miało łatwą i bezpieczną drogę ucieczki. Jeże nocą przemieszczają się po większym terenie i na żerowanie chętniej wybiorą miejsce, które nie jest wyspą otoczoną wysokim i szczelnym płotem.
Jeże lubią gęste zarośla, wysoką trawę, stosy gałęzi i liści, czyli miejsca, gdzie mogą się ukryć w dzień i odpocząć. W jednym narożniku ogrodu możesz zostawić mniej koszoną trawę i posadzić krzewy (np. porzeczki, maliny, jeżyny) oraz pozwolić tam liściom czy drobnym gałązkom tworzyć naturalne kryjówki. Zgrabione liście i odcięte gałęzie, zamiast wywozić, możesz ułożyć w luźny stos - latem będzie dla jeża cennym schronieniem, a jesienią potencjalnym miejscem na zimowisko.
Jeżeli chcesz zwiększyć szanse na dłuższy pobyt jeża, możesz przygotować prosty drewniany domek z wejściem w formie krótkiego tunelu i wnętrzem wyłożonym suchymi liśćmi. Domek najlepiej ustawić w cieniu, z dala od ruchliwych ścieżek, huśtawek dla dzieci i miejsca, gdzie często biega pies.
Podczas letnich upałów dla jeży - oraz innych dzikich zwierząt w ogrodzie - ważny jest dostęp do czystej wody. W taką pogodę zwierzęta te szybko mogą się odwodnić - szczególnie w miastach i na suchych działkach. Staraj się wystawiać im płytką miseczkę ze świeżą wodą w cienistym miejscu ogrodu, najlepiej blisko zarośli, aby zwierzę mogło pić, czując się bezpiecznie. Pamiętaj o regularnym myciu pojemnika i wymianie wody, aby nie stała się siedliskiem bakterii czy miejscem wylęgu komarów.
Jeżeli w ogrodzie masz oczko wodne, zadbaj o łagodne zejście do wody i możliwość łatwego wyjścia dla jeży, np. wyłóż półki z kamieni lub oprzyj szeroką deskę o brzeg. Naturalne zbiorniki wody bardzo przyciągają jeże, o ile są dla nich bezpieczne i nie wyłożone śliską folią pionowo do góry.
Latem jeże same znajdą w ogrodzie sporo naturalnego pokarmu (owady, ślimaki, dżdżownice), dlatego nie zaleca się ich dodatkowego dokarmiania. To mogłoby z czasem przyzwyczaić zwierzęta do pomocy człowieka, co osłabi ich naturalny instynkt. Tym bardziej nie należy wystawiać misek z mlekiem czy słonych przekąsek, gdyż może to poważnie zaszkodzić zdrowiu zwierząt.
Zobacz również:
Jeżeli zwierzę przebywające w ogrodzie wygląda na osłabione, ewentualnie można mu podać mokrą karmę dla kotów o dużym udziale mięsa i skontaktować się z weterynarzem lub najbliższym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt. Pod żadnym pozorem nie należy brać jeży na ręce i przenosić ich do domu - mogą być chore i zarobaczony. Ponadto w Polsce jeże są objęte ochroną - nie wolno ich łapać, przetrzymywać ani niszczyć ich schronień.
Bezpieczny ogród dla jeża - jakich błędów unikać?
Bezpieczny ogród dla jeża to miejsce bez trucizn, pułapek i nagłych niespodzianek podczas prac ogrodowych. Chodzi o to, żeby jeż mógł spokojnie żerować nocą i odpoczywać w dzień, nie ryzykując urazu czy zatrucia. Czego powinieneś unikać?
- Chemiczne środki ochrony roślin i preparaty na ślimaki
Najpoważniejszym błędem jest stosowanie trutek na ślimaki, gryzonie i silnych insektycydów. Jeż zjada wszystkie te zwierzęta, więc łatwo może zatruć się pośrednio - razem z podtrutą zdobyczą. W bezpiecznym ogrodzie dla jeża rezygnuje się z granulatów na ślimaki i rodentycydów, a chemiczne opryski zastępuje się naturalnymi. Groźne są też rozlane oleje, farby, środki do czyszczenia kostki czy agresywne nawozy rozsypywane luzem - mogą powodować podrażnienia i oparzenia.
Zobacz również:
- Prace ogrodowe
Jeże często śpią w wysokiej trawie, stertach liści czy pod krzewami, dlatego duże niebezpieczeństwo stwarzają kosiarki i podkaszarki. Przed koszeniem warto obejść ogród, szczególnie zarośla i dzikie zakątki, aby sprawdzić, czy nie ma tam schowanego jeża. Uważaj także przy usuwaniu zgromadzonych wcześniej stert gałęzi i liści - to typowe miejsce, w którym chowają się jeże.
- Psy i koty
Psy i czasem koty mogą być dla jeży poważnym zagrożeniem - gryzą i bawią się nimi, powodując poważne obrażenia i silny stres. Jeżeli masz psa, warto ograniczyć mu dostęp do dzikiego zakątka ogrodu lub nadzorować jego obecność tam, szczególnie wieczorem. Jeż potrzebuje ciszy i spokoju w ciągu dnia, więc ciągły ruch, hałas i ganianie po jego kryjówkach zniechęcają go do przebywania w takim miejscu.
- Pułapki konstrukcyjne
Zbyt gęsta siatka lub pełny mur od ziemi do góry uniemożliwiają jeżom przejście, a ostre druty, szerokie oczka czy wystające elementy mogą je ranić. Bezpieczniej jest mieć ogrodzenie z niewielkim prześwitem na dole lub łagodnym otworem, ale bez ostrych krawędzi, w które jeż mógłby się zaklinować. Niebezpieczne są też otwarte studzienki, kanały, piwniczne okienka i głębokie doły, z których jeż nie ma szans się wydostać.
Dodatkowo spokój, brak hałasu i umiarkowane oświetlenie nocne sprawią, że ogród stanie się dla jeża naprawdę przyjazny i będzie mógł wracać tam regularnie.
Źródło: deccoria.pl
