Kalendarz ogrodnika. Styczeń 2026

Początek roku to idealny czas na przegląd i konserwację narzędzi ogrodniczych, które będą intensywnie wykorzystywane w nadchodzącym sezonie. Zacznij od dokładnego czyszczenia sekatorów, pił ogrodniczych i nożyc do żywopłotu z resztek roślinnych i rdzy. Metalowe części narzędzi można przetrzeć szmatką nasączoną olejem, co zabezpieczy je przed korozją.

Sprawdź również stan łopat, grabi i motyk. Drewniane trzonki możesz przeszlifować drobnym papierem ściernym, a następnie zaimpregnować olejem lnianym, co przedłuży ich żywotność. Pamiętaj, że dobrze utrzymane narzędzia nie tylko ułatwiają pracę, ale także zmniejszają ryzyko przenoszenia chorób między roślinami.

W styczniu, gdy większość roślin jest w stanie spoczynku, możesz skupić się na przygotowaniach. To doskonały moment na przejrzenie katalogów ogrodniczych i zaplanowanie wiosennych nasadzeń. W drugiej połowie miesiąca możesz już zakupić nasiona warzyw, które będą gotowe do wysiewu wczesną wiosną.

Jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś w grudniu, a pogoda na to pozwala, na początku stycznia możesz uzupełnić bielenie pni drzew owocowych, które zapobiegnie powstawaniu uszkodzeń mrozowych kory i pęknięć.

W bezmroźne dni pod koniec stycznia, gdy temperatura wzrasta powyżej 0°C, możesz już rozpocząć cięcie najbardziej odpornych na mróz krzewów owocowych, takich jak agrest, porzeczka czerwona czy jagoda kamczacka. To również dobry czas na pozyskiwanie zrazów do szczepienia wiosennego. Pędy na zrazy tnij w pogodne dni, gdy temperatura przekracza +5°C, a następnie przechowuj w chłodnej piwnicy.

• Zimowy przegląd sadu i obserwacja szkodników

Chociaż w styczniu nie przeprowadza się typowych zabiegów ochrony roślin, warto wykorzystać ten czas na zimową lustrację sadu. Większość szkodników pozostaje teraz w kryjówkach zimowych na pniach i konarach, w gniazdach zimowych i złożach jaj, co znacznie ułatwia ich identyfikację i usuwanie.

Podczas przeglądu drzew owocowych zwróć szczególną uwagę na jaja przędziorka owocowca, które można rozpoznać po charakterystycznej czerwonej barwie i kulistym kształcie. Szukaj również pierścieni owijających się wokół pędów lub gałęzi - to gniazda zimowe tworzone przez pierścienicę nadrzewkę. Wszystkie znalezione gniazda i złoża jaj warto usunąć, szczególnie jeśli występują licznie.

Jeżeli w ubiegłym sezonie twoje drzewa były atakowane przez przędziorki lub szpeciele, już w styczniu rozważ zakup opasek z dobroczynkiem gruszowym. Ten pożyteczny pajęczak żeruje na szkodnikach roślin, dzięki czemu stanowi naturalną metodę ich zwalczania. Opaski z dobroczynkiem mocuje się na gałęziach drzew i krzewów owocowych w okresie od lutego do marca. Gdy pogoda się ociepla, dobroczynki budzą się z zimowego spoczynku i rozpoczynają żerowanie na przędziorkach, szpecielach i wciornastkach.

• Ochrona roślin przed mrozem w styczniu

Styczeń to czas, gdy rośliny narażone są na duże wahania temperatur i wysuszające działanie mroźnych wiatrów. Szczególną uwagę zwróć na rośliny zimozielone, które cały czas tracą wodę przez liście i igły. Podczas bezśnieżnych zim, w dni, kiedy temperatura wzrasta powyżej 0°C, dobrze jest podlać takie rośliny, aby uzupełnić brakującą im wodę.

Regularnie sprawdzaj stan osłon, które założyłeś przed zimą. Zabezpieczenia mogą zostać uszkodzone przez silne wiatry. Otrzepuj z gałęzi roślin nadmiar śniegu, aby zapobiec ich łamaniu pod wpływem nadmiernego obciążenia.

Kwitnącym zimą roślinom, takim jak wrzosiec czy ciemiernik, zapewnij wystarczającą ilość wilgoci. Nie podlewaj ich jednak w dni, gdy temperatura spada poniżej 0°C, gdyż może to doprowadzić do uszkodzenia korzeni.

Styczeń to trudny czas dla ptaków zimujących w naszym klimacie. Dokarmianie ich jest nie tylko przyjemnością dla miłośników przyrody, ale przede wszystkim realną pomocą. Zamontuj karmniki w bezpiecznych miejscach, z dala od kotów i innych drapieżników.

Do karmników wsyp mieszankę nasion słonecznika, prosa, pszenicy i owsa. Sikorki chętnie skorzystają też z kawałków niesolonej słoniny zawieszonej na gałęziach drzew. Pamiętaj, że regularne dokarmianie jest bardzo ważne - ptaki przyzwyczajają się do miejsca żerowania i mogą polegać na twoim karmniku jako źródle pokarmu w najtrudniejszym okresie roku.

Oprócz jedzenia, ptaki potrzebują także dostępu do wody. W mroźne dni możesz wystawiać płytkie naczynia z letnią wodą, którą będziesz regularnie wymieniać, zanim zdąży zamarznąć. To szczególnie ważne podczas suchych, mroźnych zim.

Rośliny doniczkowe wymagają w styczniu specjalnej uwagi ze względu na krótki dzień i niską wilgotność powietrza w ogrzewanych pomieszczeniach. Podlewaj je bardzo umiarkowanie - nie można jednak tak przesuszyć ziemi, aby stała się sypka. Do podlewania używaj wody o temperaturze pokojowej, która odstała się przynajmniej kilka godzin.

Większość roślin domowych co dwa tygodnie warto myć letnią wodą lub delikatnie zraszać, co pomoże w utrzymaniu odpowiedniej wilgotności powietrza wokół nich i zapobiegnie osadzaniu się kurzu na liściach. Regularnie usuwaj zasychające lub zwiędłe liście - w tym okresie rośliny doniczkowe są często atakowane przez choroby i szkodniki, takie jak przędziorki, mszyce czy tarczniki.

W razie silnych mrozów zdejmuj rośliny z parapetów okiennych lub przynajmniej odsuwaj je od szyb. Delikatniejsze okazy na czas wietrzenia pomieszczenia wynieś do innego pokoju lub odstaw jak najdalej od otwieranego okna. Rośliny w styczniu cierpią także z powodu niedostatecznej ilości światła. Możesz rozważyć doświetlanie ich za pomocą specjalnych lamp.

Styczeń to idealny czas, by rozpocząć przygotowania do wiosennych nasadzeń. Nasiona niektórych bylin warto wysiać już teraz do pojemników (skrzynek, doniczek) i wystawić je na działanie niskich temperatur. Po przemrożeniu będą one zdolne do kiełkowania. Pojemniki z wysiewem należy zabezpieczyć przed ptakami i gryzoniami, przykrywając je np. siatką lub agrowłókniną.

Taka naturalna stratyfikacja dotyczy takich gatunków jak ciemiernik biały, dzwonek dalmatyński, dzwonek karpacki, jeżówka purpurowa, trytoma ogrodowa, tojad mocny, orliki czy pierwiosnki.

W domu na słonecznym parapecie możesz także postawić pojemniki z posadzoną cebulą średniej wielkości do pędzenia na szczypior. Zakop cebulę w ziemi na około 2/3 wysokości, a następnie regularnie podlewaj, żeby ziemia nie wysychała.

Źródło: Deccoria.pl