Morfologia bratka trójbarwnego - budowa i cechy charakterystyczne
Bratek trójbarwny (Viola tricolor) jest rośliną jednoroczną lub dwuletnią, osiągającą wysokość 15-30 cm. System korzeniowy składa się z cienkiego korzenia palowego oraz licznych korzeni bocznych, sięgających do głębokości 20 cm.
Łodyga jest wzniesiona lub pokładająca się, rozgałęziona od podstawy, kanciasta w przekroju poprzecznym. Liście ułożone skrętolegle, dolne zebrane w rozetę przyziemną. Blaszki liściowe są jajowate lub podługowate, długości 2-5 cm, karbowane na brzegach, z przylistkami pierzasto wcinanymi.
Kwiaty bratka trójbarwnego wyrastają pojedynczo w kątach liści na długich szypułkach. Korona kwiatu składa się z 5 płatków o zróżnicowanej wielkości. W naturze występują formy trójbarwne (górne płatki fioletowe, boczne żółte, dolny biały z fioletowymi prążkami), dwubarwne oraz jednobarwne. Średnica kwiatów wynosi 2-3 cm. Roślina ta kwitnie od maja do wczesnej jesieni.
Owocem jest trójkomorowa torebka pękająca trzema klapami, zawierająca liczne drobne, jasnobrązowe nasiona o długości około 1,5 mm.
Uprawa bratka trójbarwnego - wymagania i pielęgnacja
Roślina preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste, osłonięte od silnego wiatru. Najlepiej rozwija się w glebie żyznej, próchnicznej, o pH 6,0-7,0, umiarkowanie wilgotnej i przepuszczalnej.
Nasiona wysiewa się bezpośrednio do gruntu w terminie od maja do lipca lub w inspekcie w marcu. Wysiew wykonuj na głębokość 0,5 cm, w rzędach oddalonych od siebie o 20 cm. Po wschodach siewki przerywa się, pozostawiając odstępy 15 cm między roślinami.
Podlewanie powinno być regularne, zapewniające stałą wilgotność podłoża bez nadmiernego przemaczania. Nawożenie mineralne stosuje się co 2-3 tygodnie w okresie wzrostu, używając nawozów wieloskładnikowych w dawce 20-30 g na mkw. Gatunek rozmnaża się przez nasiona, które często rozsiewają się samoczynnie.
Właściwości lecznicze i zastosowanie bratka trójbarwnego
Bratek trójbarwny zawiera szereg biologicznie czynnych związków o działaniu przeciwzapalnym i przeciwalergicznym.
Główne grupy związków aktywnych zawartych w bratku trójbarwnym to:
- flawonoidy (rutyna, kwercetyna) - mają działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające;
- saponiny triterpenowe - wykazują właściwości wykrztuśne i moczopędne;
- garbniki - działają ściągająco i przeciwbakteryjnie;
- śluzy roślinne - mają właściwości osłaniające i łagodzące.
W fitoterapii bratek stosowany jest wewnętrznie w formie naparów (1-2 łyżki ziela na szklankę wrzątku) przy schorzeniach skórnych, trądziku młodzieńczym i łuszczycy. Zewnętrznie wykorzystuje się odwar z ziela (30 g na litr wody) do przemywania zmian skórnych i w formie okładów.
Preparaty z bratka trójbarwnego nie powinny być stosowane przez osoby z nadwrażliwością na rośliny z rodziny fiołkowatych oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych ze względu na możliwe interakcje.
W ogrodnictwie roślina znajduje zastosowanie jako gatunek rabatowy, okrywowy oraz do obsadzania pojemników i skrzynek balkonowych. Jest również ceniona jako roślina miododajna, chętnie odwiedzana przez pszczoły i inne owady zapylające.
Źródło: deccoria.pl
