Spis treści:
- Jak wygląda kos i czym różni się od szpaka?
- Czym żywi się kos? Od dżdżownic i ślimaków po dojrzałe owoce
- Czy kos w ogrodzie jest pożyteczny?
- Zalety i wady obecności kosa w ogrodzie
- Jak humanitarnie odstraszyć kosy i ochronić borówki oraz czereśnie?
Jak wygląda kos i czym różni się od szpaka?
Kos zwyczajny (Turdus merula) należy do rodziny drozdowatych i jest jednym z najłatwiej rozpoznawalnych ptaków spotykanych w polskich ogrodach. Dorosły samiec ma intensywnie czarne upierzenie oraz charakterystyczny żółty dziób i żółtą obrączkę wokół oka. Samica wygląda zupełnie inaczej - jest brązowa, często z jaśniejszym gardłem i delikatnie nakrapianą piersią. Młode osobniki również mają brunatne upierzenie z jasnymi plamkami.
Czasem można pomylić kosa ze szpakiem, zwłaszcza gdy obserwuje się ptaki z większej odległości. Różnice są jednak wyraźne.
Szpak jest mniejszy, ma krótszy ogon, bardziej krępą sylwetkę i ciemne upierzenie pokryte licznymi jasnymi plamkami. Jego pióra często mienią się także metalicznymi odcieniami zieleni i fioletu. Kos wygląda bardziej elegancko, ma dłuższy ogon i porusza się charakterystycznym sposobem - zamiast chodzić drobnymi krokami, często podskakuje po trawniku.
To właśnie ten sposób poruszania się pomaga mu w zdobywaniu pokarmu. Kos uważnie nasłuchuje ruchów bezkręgowców pod powierzchnią ziemi, a następnie zatrzymuje się i błyskawicznie wyciąga zdobycz z podłoża.
Jest jeszcze jedna, ale konkretna różnica: szpaki to ptaki stadne, tymczasem kosy to ptasie "samotne wilki".
Czym żywi się kos? Od dżdżownic i ślimaków po dojrzałe owoce
Dieta kosa zmienia się w zależności od pory roku. Wiosną i latem ptaki te koncentrują się przede wszystkim na pokarmie zwierzęcym.
Zobacz również:
Ich menu obejmuje:
- dżdżownice,
- owady,
- larwy
- inne drobne bezkręgowce żyjące w glebie lub wśród roślin.
To właśnie dlatego kosy tak często można zobaczyć na trawnikach i rabatach. Przeszukują ziemię, ściółkę oraz zakamarki ogrodu w poszukiwaniu pożywienia. Dzięki temu ograniczają liczebność wielu organizmów, które mogłyby uszkadzać rośliny.
Jesienią i pod koniec lata ich jadłospis stopniowo się zmienia. Coraz większą rolę zaczynają odgrywać owoce, zarówno dziko rosnące, jak i uprawiane przez człowieka. Kosy chętnie zjadają owoce jarzębiny, głogu czy czarnego bzu, ale nie pogardzą również czereśniami, wiśniami, porzeczkami i borówkami rosnącymi w ogrodzie. Jesienią lubią także jabłka.
Zmiana diety ma związek z dostępnością pokarmu. W okresie dojrzewania owoców są one łatwo dostępne i stanowią cenne źródło energii.
Z kolei zimą kosy często korzystają z owoców pozostających na krzewach lub odwiedzają karmniki - warto im wystawiać kawałki jabłek, orzechy oraz słonecznik, najlepiej nie w samym karmniku, ale pod nim, gdzieś na ziemi.
Czy kos w ogrodzie jest pożyteczny?
Obecność kosa przynosi ogrodowi wiele korzyści. Ptaki te pomagają utrzymywać biologiczną równowagę, ograniczając populacje niektórych bezkręgowców. Szczególnie cenna jest ich skłonność do zjadania ślimaków oraz larw owadów żerujących w glebie.
Pożytki z obecności kosa w ogrodzie można podsumować w kilku punktach:
- Pomaga ograniczać liczbę ślimaków, które uszkadzają liście i młode pędy roślin.
- Wyjada larwy oraz owady bytujące w glebie i ściółce.
- Uczestniczy w naturalnym obiegu nasion, rozsiewając niektóre gatunki roślin.
- Ożywia ogród swoim śpiewem, szczególnie o świcie i przed zmierzchem.
- Jest elementem lokalnego ekosystemu i zwiększa bioróżnorodność otoczenia.
Warto pamiętać, że kos nie jest wyspecjalizowanym pogromcą konkretnego szkodnika. Lubi po prostu korzystać z dostępnego i wygodnego dla siebie pokarmu w konkretnej porze roku. Jego znaczenie polega przede wszystkim na tym, że stanowi część naturalnego systemu zależności występujących w ogrodzie.
Im więcej różnych gatunków ptaków odwiedza działkę, tym łatwiej utrzymać równowagę biologiczną bez nadmiernego stosowania środków chemicznych.
Zobacz również:
Zalety i wady obecności kosa w ogrodzie
Choć kos jest pożytecznym mieszkańcem ogrodu, jego obecność nie zawsze oznacza same korzyści. Najczęściej problem pojawia się wtedy, gdy dojrzewają owoce.
Ptaki potrafią niestety trochę uszczknąć z krzewów borówki amerykańskiej czy drzew czereśniowych, choć nie są tak natarczywe, jak stada szpaków.
Kosy z natury są samotnikami, więc nie grozi nam, że nasze drzewka obsiądą masami i ogołocą ze wszystkich owoców.
Zdarza się również, że podczas poszukiwania pokarmu rozrzucają ściółkę, liście lub korę znajdującą się na rabatach.
Mimo tych naprawdę niewielkich niedogodności większość specjalistów podkreśla, że bilans obecności kosa jest zwykle korzystny. Straty w owocach najczęściej można ograniczyć prostymi metodami ochrony, nie rezygnując jednocześnie z obecności ptaków w ogrodzie.
Jak humanitarnie odstraszyć kosy i ochronić borówki oraz czereśnie?
Jeżeli kosy zaczynają interesować się owocami, warto postawić na rozwiązania, które nie wyrządzają ptakom krzywdy. Najskuteczniejszą metodą ochrony borówek, porzeczek czy czereśni pozostają specjalne siatki zabezpieczające. Tworzą one fizyczną barierę uniemożliwiającą dostęp do owoców.
Znaczenie ma także odpowiednie napięcie siatki. Powinna być założona w taki sposób, aby ptaki nie mogły się w nią zaplątać. To rozwiązanie jest zdecydowanie skuteczniejsze niż różnego rodzaju błyszczące ozdoby czy ruchome strachy na wróble, do których kosy często szybko się przyzwyczajają.
Pomocne bywa również pozostawianie w ogrodzie miejsc bogatych w naturalny pokarm. Krzewy z owocami chętnie zjadanymi przez ptaki mogą częściowo odwrócić ich uwagę od uprawianych roślin. Nie daje to jednak pełnej ochrony plonów, dlatego przy cennych nasadzeniach najpewniejszym rozwiązaniem pozostaje zastosowanie osłon.
Niesprawiedliwe jest jednak przekonanie, że kos może być szkodnikiem w ogrodzie, niczym szpak. Pomyślmy, jak dużo może być kosów w ogródku? Pamiętajmy, że to może być zaledwie kilka sztuk w pobliżu, które korzystają z różnorodności w naszym ogrodzie.
To, że z krzewu zniknie kilka borówek, a parę jabłek będzie wydziobanych to naprawdę niska cena za obecność śpiewającego przepięknie ptaka. W zamian kos uwolni nasz ogród od ślimaków i larw.
Jeśli więc o świcie słyszysz charakterystyczny śpiew kosa albo widzisz czarnego ptaka podskakującego po trawniku, nie ma powodów do niepokoju. Oznacza to, że w ogrodzie funkcjonuje zdrowy i zrównoważony ekosystem.
Źródło: Deccoria.pl
