Spis treści:
- Czy można kompostować skórkę z awokado?
- Co daje kompostowanie skórki awokado?
- Potnij, zanim wrzucisz do kompostu
- Czego nie wolno wrzucać do kompostownika?
Czy można kompostować skórkę z awokado?
Wiele osób ma wątpliwości, bo skórka awokado jest gruba, sprężysta i przez długi czas zachowuje kształt, więc w pryzmie potrafi wyglądać jak odpad, który nie ulega rozkładowi. Do tego dochodzi praktyczny argument z kuchni: awokado jest owocem importowanym, a więc łatwo założyć, że jego powierzchnia jest zabezpieczana w transporcie i przechowywaniu bardziej niż np. jabłka czy gruszki. Mimo tych obaw skórkę można kompostować, bo pozostaje zwykłą materią roślinną i składa się głównie z włókna oraz tzw. frakcji lignocelulozowej, czyli celulozy, hemicelulozy i ligniny. Ta budowa tłumaczy, dlaczego rozkład jest wolniejszy niż w przypadku miękkich obierek, ale nie sugeruje żadnego szczególnego zagrożenia dla kompostu.
Obawy są podobne jak przy cytrusach: mówi się o zakwaszeniu, szkodzeniu dżdżownicom i spowalnianiu rozkładu przez twardą skórkę. W praktyce problemem rzadko jest sam materiał, a częściej złe proporcje i brak odpowiedniego przygotowania, zwłaszcza gdy do pryzmy trafia dużo twardych resztek naraz. Dlatego skórkę trzeba pociąć i wymieszać z suchymi materiałami, na przykład liśćmi lub tekturą, żeby zapewnić dostęp powietrza. Skórka awokado zachowuje się wtedy jak skórki cytrusów i inne twarde resztki: rozkłada się wolniej, ale całkowicie bezpiecznie.
Co daje kompostowanie skórki awokado?
Największą korzyścią z dodania tej skórki do pryzmy nie jest szybki zastrzyk jednego konkretnego pierwiastka, lecz wzbogacenie kompostu w materiał, który buduje jego trwałość. Skórka zawiera dużo frakcji strukturalnych, głównie celulozę i hemicelulozę, a także ligninę, czyli związek rozkładający się wolniej niż typowe resztki kuchenne. To właśnie lignina sprawia, że część materii nie znika w kilka tygodni, ale przechodzi w bardziej stabilną próchnicę, która dłużej pozostaje w glebie. W praktyce oznacza to kompost, który lepiej poprawia strukturę ziemi, zwiększa jej pulchność i zdolność do zatrzymywania wody, co ma szczególne znaczenie w lekkich, szybko przesychających glebach ogrodowych.
Wnosi ona również związki typowe dla tkanek roślinnych, między innymi fenole i naturalne barwniki. W trakcie kompostowania są one stopniowo rozkładane przez bakterie i grzyby, a ich obecność zwiększa różnorodność chemiczną pryzmy, co sprzyja rozwojowi bogatszej mikroflory. Gdy kompost ma dostęp tlenu i odpowiednią wilgotność, te mikroorganizmy przetwarzają zarówno miękkie obierki, jak i twardsze elementy, dzięki czemu końcowy nawóz jest bardziej jednorodny i stabilny.
Potnij, zanim wrzucisz do kompostu
Kluczowy etap przygotowania skórki z tego owocu to jej pocięcie na możliwie małe fragmenty, najlepiej nożyczkami lub solidnym nożem, bo jej powierzchnia jest twarda, sprężysta i łatwo się ślizga. Sens tego działania jest czysto techniczny: gładka i zwarta powierzchnia utrudnia wnikanie wilgoci oraz dostęp bakterii i grzybów do wnętrza materiału, więc rozkład zaczyna się wolniej niż w przypadku cienkich skórek jabłek czy miękkich liści. Rozdrobnienie zwiększa powierzchnię kontaktu z powietrzem i mikroorganizmami, co oznacza więcej miejsc, w których może ruszyć proces rozkładu, zwłaszcza gdy pocięte kawałki zostaną dobrze wymieszane z resztą pryzmy.
Zaniechanie cięcia zwykle nie niszczy całego kompostu, ale kończy się rozczarowaniem, bo po wielu miesiącach w przesiewanym materiale wciąż pojawiają się niemal całe fragmenty skórki. Jeśli takie twarde elementy trafiają do pryzmy warstwami i nie są regularnie mieszane, potrafią lokalnie pogarszać napowietrzenie, a w kompoście tlenowym to właśnie dostęp powietrza decyduje o tempie i jakości rozkładu. Złożone związki naturalne, zwłaszcza lignina, rozkładają się najszybciej w cieplejszej fazie, gdy wnętrze pryzmy osiąga podwyższoną temperaturę, a bez rozdrobnienia znacznie trudniej o równomierne nagrzanie.
Czego nie wolno wrzucać do kompostownika?
Nie wszystko, co wygląda na organiczne, nadaje się do kompostownika. Część odpadów, zamiast pomagać, powoduje smród, przyciąga szczury i muchy albo wprowadza do pryzmy choroby i szkodliwe związki. Dlatego do kompostu nie wrzuca się mięsa, ryb, kości, nabiału, tłuszczów i olejów, bo takie resztki szybko gniją, wydzielają intensywny zapach i stają się magnesem dla gryzoni. Zakazane są też odchody zwierząt domowych, które mogą zawierać groźne bakterie i pasożyty. Lepiej unikać również resztek gotowych potraw i mocno przetworzonych produktów, bo łatwo się psują, rozregulowują wilgotność i utrudniają dostęp powietrza w pryzmie.
Drugą grupą problemowych odpadów są pozostałości roślin chorych, porażonych przez szkodniki oraz chwastów z nasionami, bo formy przetrwalnikowe przeżywają kompostowanie i później wracają na grządki. Do kompostownika nie trafia też drewno impregnowane i malowane, plastik, metal ani szkło, bo zaburzają procesy rozkładu i zanieczyszczają gotowy nawóz. Ostrożność dotyczy także papieru powlekanego i mocno zadrukowanego, bo zawiera kleje i farby, które nie są przeznaczone do kontaktu z glebą i mogą utrudniać prawidłowy wzrost roślin.
Źródło: deccoria.pl
