Spis treści:
- Sadzenie cukinii – siew i rozsada
- Jakie są odmiany cukinii?
- Podstawowe zasady pielęgnacji cukinii
- Choroby i szkodniki cukinii
- Obok jakich roślin sadzić cukinię?
- Terminy zbiorów cukinii
Cukinia jest warzywem, które należy do rodziny dyniowatych. Cukinia pochodzi z Ameryki Południowej, jednak uprawia się ją na całym świecie, również w Polsce.
Skóra cukinii jest delikatna i łatwa do usunięcia. Miąższ zawarty w środku zazwyczaj ma białą barwę, posiada nasiona, w większości przypadków cechuje się również soczystością i dość słodkim smakiem. Zarówno owoce, jak i kwiaty cukinii są jadalne.
Sadzenie cukinii – siew i rozsada
Sadzenie cukinii jest bardzo ważnym aspektem, ponieważ już od tej czynności zależne są nasze plony. Cukinię można sadzić na dwa sposoby:
- siew – sianie do gruntu wykonuje się między 15 maja, a 15 czerwca. W tym celu należy umieścić po 1,2 nasionach w oddzielnych dołkach. W przypadku wzrostu dwóch nasion musimy usunąć słabszą cukinię;
- rozsada – osobne sianie nasion do doniczek wykonuje się między 20, a 30 kwietnia. W tym przypadku również umieszcza się po 1,2 nasionach w dwóch osobnych doniczkach. Przy wzejściu dwóch nasion należy usunąć słabszą cukinię. Rozsadę cukinii wsadza się do gruntu między 20 maja, a 20 czerwca.
Cukinię przesadzamy bardzo ostrożnie. Musimy uważać, aby nie uszkodzić bryły z korzeniami. Nie możemy także obrywać jej korzeni.
Jakie są odmiany cukinii?
Cukinia występuje w wielu odmianach, które mogą różnić się od siebie krajem pochodzenia, kolorem, kształtem i smakiem. Oto główne odmiany tego warzywa:
- kuand – hoduje się ją na Kubanie. Owoce dojrzewają 60 dnia, są jajowate i cętkowane;
- partenon – pochodzi z Holandii, ma długi okres owocowania, dobrze znosi upały i deszcze;
- żółte owoce – jak sama nazwa wskazuje, owoce są żółte, cukinia dojrzewa 45 dni, wymaga wilgotnej gleby;
- diament – odmiana z Niemiec, uprawiana zarówno w szklarniach, jak i na polu. Od pojawienia się pierwszych pędów owocuje 40 dni;
- belogor – pochodzi z Krymu, cukinia dojrzewa bardzo wcześnie, bo już 35 dnia. Dojrzałe warzywo ma biały kolor;
- aeronauta – pochodzi z Rosji, czas owocowania trwa 40 dni. Cukinię cechuje cienka skórka i mało słodki miąższ;
- wałek - owoce potrafią dojrzeć już 36 dnia. Ta odmiana cukinii cechuje się owalnymi owocami w białym kolorze. Jej miazga zawiera dużo błonnika;
- meduza – wczesna odmiana samopylna, owoce dojrzewają już 35 dnia. Cukinia ta ma małe, równe owoce;
- aral – wyhodowana w Japonii, jej skóra ma jasnozielony kolor i białe żyłki. Miąższ w tej odmianie cukinii zawiera małą liczbę nasion;
- chaklun – pochodzi z Ukrainy, a miąższ tej cukinii jest bardzo soczysty o słodkim smaku. Warzywo nadaje się do gotowania i do przetworów;
- gribovsky – ma średnio wczesny okres dojrzewania. Skóra cukinii ma barwę biało - żółtą, a jej miąższ jest soczysty i luźny;
- skvarushka – dojrzewa dopiero 50 dnia od pojawienia się pędów. Z tej cukinii zazwyczaj przygotowuje się przystawki, sałatki i ciepłe dania;
- sangrum – ma długi okres owocowania, ale jest odporna na suszę, szkodniki i choroby. Owoce tej cukinii wykorzystuje się do marynowania;
- tsukesha – owoce pojawiają się od 45 do 50 dni. Cukinia ta cechuje się wysokimi plonami;
- iskander – pochodzi z Holandii, dojrzewa od 38 do 40 dni. Skórka cukinii jest cienka, a miąższ miękki i soczysty.
Podstawowe zasady pielęgnacji cukinii
Stanowisko cukinii powinno być nasłonecznione, nienarażone na silne wiatry. Cukinia bardzo dobrze rozwija się w temperaturze od 20 do 25 stopni, dlatego jej wysiew przypada na maj i czerwiec.
Cukinia lubi glebę, która jest żyzna oraz przepuszczalna, wzbogacona o kompost i nawóz wieloskładnikowy do roślin warzywnych. Odczyn pH ziemi powinien być zbliżony do obojętnego. Do uprawy cukinii idealnie sprawdzą się tunele foliowe.
Cukinię podlewa się regularnie i obficie. Zalecamy nawadnianie raz w tygodniu na około 10 cm, ponieważ gleba musi być wilgotna. Unikajmy jednak podlewania liści cukinii, dlatego że możemy narazić ją na choroby grzybowe.
W celu upewnienia się, że cukinia ma dużo wody, możemy zastosować względem niej tzw. ściółkowanie. Chodzi tutaj o wyścielenie ziemi czarną folią, na której będzie wzrastać. Dzięki ściółkowaniu woda nie wyparuje, a cukinia szybciej urośnie.
W początkowej fazie uprawy powinniśmy usuwać chwasty z grządek cukinii, ponieważ będzie ich dość sporo. W późniejszym etapie cukinia ulegnie zagęszczeniu, a więc uniemożliwi wzrost niechcianym chwastom.
Choroby i szkodniki cukinii
Rzadko zdarza się, że cukinia choruje, przeważnie rośnie zdrowo i nie sprawia problemów uprawnych. Choroby grzybowe występują u tej rośliny, jeśli np. długo padają deszcze. Głównymi chorobami i szkodnikami dla cukinii są:
- mączniak prawdziwy dyniowaty – choroba grzybowa rozwijająca się w wysokiej temperaturze i niskiej wilgotności powietrza. Objawia się białawymi plamami, może doprowadzić do obumierania cukinii;
- mączniak rzekomy – choroba grzybowa, która rozwija się w trakcie chłodnego lata z dużą ilością opadów. Początkowo na liściach pojawia się biały nalot, który z czasem przybiera postać brązowych lub czerwonych plam. Mączniak rzekomy powoduje żółknięcie i zamieranie liści cukinii;
- szara pleśń - choroba grzybowa rozwijająca się w trakcie ciepłego, wilgotnego lata lub przez nawadnianie liści. Na roślinie zauważalne są wodniste plamy, które z czasem ciemnieją;
- antraknoza cukinii – choroba w postaci wodnistych plam na cukinii. Rozwija się przy temperaturze 24 stopni Celsjusza z dużą wilgotnością powietrza;
- przędziorek chmielowiec – szkodnik, który pozostawia biały nalot na liściach cukinii.
Gdy tylko zauważymy wyżej wymienione cechy, to natychmiast powinniśmy przystąpić do leczenia cukinii, która narażona będzie na całkowite obumarcie. Choroby cukinii zwalczamy opryskami stosowanymi na tę roślinę.
Obok jakich roślin sadzić cukinię?
Cukinię można posadzić obok roślin cebulowych tj. czosnek lub cebula. Skutecznie odstraszą one szkodniki, a także wspomogą wzrost cukinii. Innymi warzywami, obok których warto posadzić cukinię są grochy i fasole zasilające glebę azotem.
Cukinię można posadzić również obok ziół, które odstraszą szkodniki specyficznym zapachem oraz zwabią owady pożyteczne. Warto sadzić cukinię w sąsiedztwie z miętą pieprzową, bazylią, oregano czy majerankiem.
Wszystkie warzywa, w tym także cukinia będzie lepiej rosnąć, jeśli posadzimy obok niej kwitnące i popularne kwiaty tj. nagietki, aksamitki czy nasturcje. Ochronią one cukinię przed szkodnikami, a dodatkowo ozdobią ogród.
Cukinii nie należy sadzić obok roślin należących do tej samej rodziny botanicznej, ponieważ możemy narazić ją na większe prawdopodobieństwo ataku szkodników i chorób grzybowych. Nie możemy posadzić cukinii obok warzyw dyniowatych tj. kabaczek, ogórek, melon czy arbuz.
Terminy zbiorów cukinii
Cukinia owocuje aż do pierwszych przymrozków. Jej owoce są bardzo obfite, z jednej rośliny zbiera się od 20 kg owoców.
Zbiory owoców cukinii wykonuje się wielokrotnie w okresie między połową czerwca, a połową października. Warto jednak wykonać je wcześniej, aby uniknąć przymrozków.
