Spis treści:
- Tuja – popularny krzew w polskich ogrodach
- Czy tuja truje?
- Tuje – zalety i wady posiadania w ogrodzie
Tuja – popularny krzew w polskich ogrodach
Tuje, zwane inaczej żywotnikami, to popularne rośliny, pojawiające się niemal w każdym polskim ogrodzie. Pochodzą z Ameryki Północnej, jednak na dobrze zadomowiły się także w Europie. Te wiecznozielone krzewy otaczają nas wszędzie – można je spotkać zarówno w miejskich parkach, jak i na ogródkach działkowych czy cmentarzach. Swoją popularność zyskały m.in. dzięki łatwości uprawy oraz soczystej zieleni pędów, uatrakcyjniającej ogród przez cały rok.
Tuje występują w wielu rodzajach i gatunkach, które różnią się od siebie sylwetką, wysokości i zabarwieniem. Ich różnorodność sprawia, że mogą być sadzone zarówno pojedynczo, jak i w formie żywopłotów. Niestety nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, że te piękne iglaki mogą mieć negatywny wpływ na nasze zdrowie. Czy jednak rzeczywiście jest się czego bać?
Czy tuja truje?
Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Szkodliwość tui wiąże się z występowaniem pewnej substancji, zwanej jako tujon. Co to jest tujon i jakie ma działanie? To związek chemiczny, który wchodzi w skład olejków eterycznych występujących w roślinach. Najwięcej (aż 65 proc.) znajdziemy go w liściach oraz pędach. Poza tym jest neurotoksyną, co oznacza, że jest on zarówno leczniczy, jak i trujący.
W umiarkowanych ilościach tujon może pobudzać układ nerwowy oraz wspomagać wydzielanie soków trawiennych. Natomiast w podwyższonych dawkach może powodować wymioty, biegunkę, bóle brzucha i głowy. Przy dużej dawce trucizny następuje uszkodzenie nerek i wątroby, porażenie układu nerwowego, utrata świadomości, a nawet śmierć.
Prawda jest jednak taka, że musielibyśmy zjeść naprawdę dużo gałązek i łusek tui, aby doszło do poważnego zatrucia organizmu, dlatego jest to właściwie niemożliwe. Zatrucia tujonem najczęściej mają miejsce w wyniku spożycia nadmiernej ilości alkoholu z dodatkiem ekstraktów lub olejków zawierających ten składnik (np. absynt). Warto przy tym zaznaczyć, że mowa tu przede wszystkim o trunkach samorobnych, które wykonywane są w domowym zaciszu.
Co więcej, dłuższy kontakt skóry z krzewami tui może powodować wysypkę oraz zaczerwienie. Najsilniejsze działanie olejków eterycznych występuje na przełomie marca i kwietnia. Wówczas mogą wywoływać m.in. katar sienny, zawroty głowy, suchy kaszel, duszności i astmę. Dlatego wszelkie prace przy tujach należy wykonywać w rękawicach oraz odzieży z długim rękawem. Dotyczy to głównie osób uczulonych na tujon oraz ze wzmożoną reakcją alergiczną na olejki eteryczne. Warto również pamiętać, że tujon nie występuje wyłącznie w tujach, można go znaleźć również w olejkach eterycznych wielu innych roślin ogrodowych, jak szałwia lekarska, bylica pospolita, jałowiec, krwawnik pospolity i wrotycz pospolity.
Tuje – zalety i wady posiadania w ogrodzie
Popularność tuj jest wynikiem ich wielu zalet. Potrafią w piękny sposób zdobić wiele miejsc, dobrze znoszą mrozy, nie mają szczególnych wymagań i są stosunkowo łatwe w uprawie. Niestety mogą stanowić zagrożenie nie tylko dla ludzi, ale również dla zwierząt i innych roślin. Co więcej, opary wytwarzane przez te krzewy są także niebezpieczne dla pszczół, dlatego te omijają je szerokim łukiem. Mówi się też, że tuje są siedliskiem kleszczy, które przenoszą bardzo groźną chorobę, jaką jest borelioza.
Czy to oznacza, że powinniśmy jak najszybciej pozbyć się tych roślin z naszego ogrodu? Przybywanie w pobliżu tuj jest w pełni bezpieczne i nie stanowi żadnego zagrożenia. Warto również zaznaczyć, że wyciągi, wywary czy gnojówki zawierające tujon wykazują działanie przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne i szkodnikobójcze. Związek ten skutecznie odstrasza zarówno krety, nornice, jak i myszy oraz inne gryzonie. Wystarczy umieścić gałązki tui w ich norkach lub zalać je sporządzoną z tui gnojówką.
