Spis treści:
- Inkarwilla Delavaya - co to za roślina?
- Uprawa i pielęgnacja inkarwilli krok po kroku
- Zimowanie inkarwilli - jak nie stracić bulwy?
- Choroby i szkodniki inkarwilli
- Inkarwilla w ogrodzie - najlepsze towarzystwo
Inkarwilla Delavaya - co to za roślina?
Bylina o nazwie inkarwilla Delavaya (Incarvillea delavayi) należy do rodziny bignoniowatych, tej samej, do której zaliczana jest surmia. Pochodzi z południowo-zachodnich Chin, gdzie rośnie na trawiastych zboczach gór. W Polsce uprawia się ją jako roślinę ozdobną na rabaty i skalniaki, a ze względu na kształt kwiatów bywa nazywana gloksynią ogrodową lub gruntową.
Pierzaste, ząbkowane na brzegach liście tworzą rozetę o wysokości 10-30 cm, z której wyrastają bezlistne pędy kwiatostanowe sięgające 30-60 cm. Na ich szczytach rozwijają się duże, trąbkowate kwiaty zebrane po kilka do kilkunastu w groniaste kwiatostany. Każdy kwiat osiąga średnicę nawet 8 cm, ma żółtawą gardziel i pięć falujących płatków - różowych, purpurowych, liliowych lub białych.
Pod ziemią roślina tworzy zgrubiałe korzenie przypominające bulwy dalii. W nich magazynowane są zapasy, dzięki którym kępa z każdym sezonem powraca silniejsza. Kwitnienie zaczyna się pod koniec maja i trwa do lipca. Po przekwitnięciu pojawiają się torebki nasienne z dużymi nasionami, a w drugiej połowie lata część nadziemna zanika - po kępie zostaje gołe miejsce na rabacie.
Zobacz również:
Uprawa i pielęgnacja inkarwilli krok po kroku
Inkarwilla jest dość wymagająca w uprawie. Najważniejsze są drenaż, ciepłe stanowisko i ostrożność z podlewaniem poza sezonem.
- Sadzenie
Najlepszy termin to druga połowa maja, po przejściu zimnych ogrodników. Możesz też posadzić ją wczesną jesienią, ale na tyle wcześnie, by bulwa zdążyła zakorzenić się przed mrozami. Bulwy sadź na głębokość 5-7 cm, tak by wierzchołek z pąkami pozostał tuż pod powierzchnią. Między sadzonkami zachowaj 25-30 cm odstępu, a przy większych kępach nawet 40 cm. Na dno dołka wsyp warstwę żwiru lub keramzytu, aby zapewnić roślinie drenaż.
- Ziemia
Inkarwilla potrzebuje gleby żyznej, próchniczej, przepuszczalnej i zasobnej w wapń, o odczynie obojętnym do lekko zasadowego (pH 7,0-7,5). Ciężkie, gliniaste podłoże rozluźnij piaskiem i kompostem.
- Stanowisko
Wybierz miejsce słoneczne lub lekko zacienione, ciepłe i osłonięte od wiatru. W naturze roślina rośnie wysoko w górach, ale w polskich warunkach najlepiej rozwija się od strony południowej, gdzie więcej słońca dociera do bulwy wiosną. Dobrze sprawdza się też w donicach z drenażem na tarasie i balkonie.
- Podlewanie
W okresie wegetacji utrzymuj podłoże umiarkowanie wilgotne - nigdy mokre. W czasie suszy podlewaj obficie raz lub dwa razy w tygodniu, najlepiej rano, pod korzeń. Od sierpnia ogranicz podlewanie, żeby bulwa przeschła przed zimą.
- Nawożenie
Wiosną podsyp roślinę kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem. W trakcie kwitnienia możesz dodatkowo zasilić ją nawozem do roślin kwitnących co 3-4 tygodnie. Po lipcu zakończ nawożenie, żeby roślina zaczęła przygotowywać się do spoczynku.
Co kilka dni usuwaj przekwitnięte kwiaty - ten zabieg przedłuża okres kwitnienia i zachęca roślinę do wypuszczania kolejnych pąków. Przy odchwaszczaniu wokół kępy uważaj na korzenie tuż pod powierzchnią - ich uszkodzenie może doprowadzić do zamierania całej bulwy.
- Rozmnażanie inkarwilli
Najpewniejszą metodą jest siew nasion zebranych z własnej rośliny. Wysiej je w sierpniu lub wrześniu do skrzynek z przepuszczalnym podłożem i przechowaj sadzonki w jasnym, chłodnym pomieszczeniu do wiosny. Inkarwilla rozsiewa się sama z torebek nasiennych pozostawionych na roślinie. Podział kępy jest ryzykowny - inkarwilla ma jedną szyjkę korzeniową i długie, mięsiste korzenie, bardzo wrażliwe na uszkodzenia.
Zimowanie inkarwilli - jak nie stracić bulwy?
W cieplejszych rejonach kraju, na osłoniętym stanowisku, roślina może zimować w gruncie - wystarczy w listopadzie okryć kępę grubą warstwą ściółki z liści, gałązek iglaków lub agrowłókniną. Na Pomorzu, w pasie podgórskim i wszędzie tam, gdzie zimy bywają mokre i zmienne, najlepiej jest przenieść bulwy.
Wykop je po pierwszych przymrozkach, gdy część nadziemna zaniknie. Delikatnie oczyść korzenie z ziemi, ale ich nie myj. Ułóż je w skrzynkach, zasyp lekko wilgotnym torfem lub trocinami i przechowaj w ciemnym pomieszczeniu o temperaturze 5-8°C, podobnie jak mieczyki czy dalie. Wiosną, w drugiej połowie kwietnia, posadź bulwy z powrotem do gruntu lub do donic.
Największym zagrożeniem nie jest sam mróz, lecz mokre podłoże w okresie spoczynku. Korzenie inkarwilli w wilgotnej ziemi szybko gniją, dlatego od sierpnia ogranicz podlewanie, a jesienią sprawdź, czy w miejscu uprawy nie zbiera się woda. Jeśli tak - przesadź roślinę albo popraw drenaż.
Zobacz również:
Choroby i szkodniki inkarwilli
Inkarwilla jest stosunkowo odporną byliną. Jej najczęstszym problemem są ślimaki nagie, które zjadają młode liście wiosną. Aby temu zapobiec, wokół kępy rozłóż żwirowy lub kompozytowy pas zaporowy albo ustaw pułapki na ślimaki.
Nornice i karczowniki potrafią całkowicie zniszczyć bulwę. Jeśli masz je w ogrodzie, posadź roślinę w głębokim koszyku z metalowej siatki dla bulw.
Choroby grzybowe pojawiają się na roślinie niemal wyłącznie wtedy, gdy podłoże jest zbyt mokre. Profilaktyka jest prosta - drenaż przy sadzeniu, umiarkowane podlewanie i ograniczenie wody po lipcu.
Inkarwilla w ogrodzie - najlepsze towarzystwo
Inkarwillę Delavaya posadź w małych grupach po 3-5 sztuk, żeby kwiaty tworzyły wyrazistą plamę koloru. Najlepiej prezentuje się na rabatach bylinowych, w ogrodach skalnych i wzdłuż obwódek ścieżek. Pamiętaj, że pod koniec lata część nadziemna zniknie - dobierz więc rośliny, które zasłonią puste miejsce w drugiej połowie sezonu.
Sprawdzonymi towarzyszami są serduszka okazała, lewizja liścieniowa i ubiorek wiecznie zielony - wszystkie kwitną w podobnym czasie i lubią przepuszczalne podłoże. Tłem dla różowych trąbek mogą być rozchodniki, macierzanki i niskie trawy ozdobne, które poradzą sobie z letnią suszą. W donicach na tarasie inkarwilla dobrze wygląda w towarzystwie kocimiętek i niskich szałwii.
Źródło: deccoria.pl
