Spis treści:
- Inkarwilla Delavaya - co to za roślina?
- Uprawa i pielęgnacja inkarwilli krok po kroku
- Zimowanie inkarwilli - jak nie stracić bulwy?
- Choroby i szkodniki inkarwilli
- Inkarwilla w ogrodzie - najlepsze towarzystwo
Inkarwilla Delavaya - co to za roślina?
Bylina o nazwie inkarwilla Delavaya (Incarvillea delavayi) należy do rodziny bignoniowatych, tej samej, do której zaliczana jest surmia. Pochodzi z południowo-zachodnich Chin, gdzie rośnie na trawiastych zboczach gór. W Polsce uprawia się ją jako roślinę ozdobną na rabaty i skalniaki, a ze względu na kształt kwiatów bywa nazywana gloksynią ogrodową lub gruntową.
Pierzaste, ząbkowane na brzegach liście tworzą rozetę o wysokości 10-30 cm, z której wyrastają bezlistne pędy kwiatostanowe sięgające 30-60 cm. Na ich szczytach rozwijają się duże, trąbkowate kwiaty zebrane po kilka do kilkunastu w groniaste kwiatostany. Każdy kwiat osiąga średnicę nawet 8 cm, ma żółtawą gardziel i pięć falujących płatków - różowych, purpurowych, liliowych lub białych.
Pod ziemią roślina tworzy zgrubiałe korzenie przypominające bulwy dalii. W nich magazynowane są zapasy, dzięki którym kępa z każdym sezonem powraca silniejsza. Kwitnienie zaczyna się pod koniec maja i trwa do lipca. Po przekwitnięciu pojawiają się torebki nasienne z dużymi nasionami, otwiera się w nowym oknie, a w drugiej połowie lata część nadziemna zanika - po kępie zostaje gołe miejsce na rabacie.
Zobacz również:
Uprawa i pielęgnacja inkarwilli krok po kroku
Inkarwilla jest dość wymagająca w uprawie. Najważniejsze są drenaż, ciepłe stanowisko i ostrożność z podlewaniem poza sezonem.
- Sadzenie
Najlepszy termin to druga połowa maja, po przejściu zimnych ogrodników. Możesz też posadzić ją wczesną jesienią, otwiera się w nowym oknie, ale na tyle wcześnie, by bulwa zdążyła zakorzenić się przed mrozami. Bulwy sadź na głębokość 5-7 cm, tak by wierzchołek z pąkami pozostał tuż pod powierzchnią. Między sadzonkami zachowaj 25-30 cm odstępu, a przy większych kępach nawet 40 cm. Na dno dołka wsyp warstwę żwiru lub keramzytu, aby zapewnić roślinie drenaż.
- Ziemia
Inkarwilla potrzebuje gleby żyznej, próchniczej, przepuszczalnej i zasobnej w wapń, o odczynie obojętnym do lekko zasadowego (pH 7,0-7,5). Ciężkie, gliniaste podłoże rozluźnij piaskiem i kompostem.
- Stanowisko
Wybierz miejsce słoneczne lub lekko zacienione, ciepłe i osłonięte od wiatru. W naturze roślina rośnie wysoko w górach, ale w polskich warunkach najlepiej rozwija się od strony południowej, gdzie więcej słońca dociera do bulwy wiosną. Dobrze sprawdza się też w donicach z drenażem, otwiera się w nowym oknie na tarasie i balkonie.
- Podlewanie
W okresie wegetacji utrzymuj podłoże umiarkowanie wilgotne - nigdy mokre. W czasie suszy podlewaj obficie raz lub dwa razy w tygodniu, najlepiej rano, pod korzeń. Od sierpnia ogranicz podlewanie, żeby bulwa przeschła przed zimą.
- Nawożenie
Wiosną podsyp roślinę kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem. W trakcie kwitnienia możesz dodatkowo zasilić ją nawozem do roślin kwitnących co 3-4 tygodnie. Po lipcu zakończ nawożenie, żeby roślina zaczęła przygotowywać się do spoczynku.
Co kilka dni usuwaj przekwitnięte kwiaty - ten zabieg przedłuża okres kwitnienia i zachęca roślinę do wypuszczania kolejnych pąków. Przy odchwaszczaniu wokół kępy uważaj na korzenie tuż pod powierzchnią - ich uszkodzenie może doprowadzić do zamierania całej bulwy.
- Rozmnażanie inkarwilli
Najpewniejszą metodą jest siew nasion zebranych z własnej rośliny. Wysiej je w sierpniu lub wrześniu do skrzynek z przepuszczalnym podłożem i przechowaj sadzonki w jasnym, chłodnym pomieszczeniu do wiosny. Inkarwilla rozsiewa się sama z torebek nasiennych pozostawionych na roślinie. Podział kępy jest ryzykowny - inkarwilla ma jedną szyjkę korzeniową i długie, mięsiste korzenie, bardzo wrażliwe na uszkodzenia.
Zimowanie inkarwilli - jak nie stracić bulwy?
W cieplejszych rejonach kraju, na osłoniętym stanowisku, roślina może zimować w gruncie, otwiera się w nowym oknie - wystarczy w listopadzie okryć kępę grubą warstwą ściółki z liści, gałązek iglaków lub agrowłókniną. Na Pomorzu, w pasie podgórskim i wszędzie tam, gdzie zimy bywają mokre i zmienne, najlepiej jest przenieść bulwy.
Wykop je po pierwszych przymrozkach, gdy część nadziemna zaniknie. Delikatnie oczyść korzenie z ziemi, ale ich nie myj. Ułóż je w skrzynkach, zasyp lekko wilgotnym torfem lub trocinami i przechowaj w ciemnym pomieszczeniu o temperaturze 5-8°C, podobnie jak mieczyki, otwiera się w nowym oknie czy dalie. Wiosną, w drugiej połowie kwietnia, posadź bulwy z powrotem do gruntu lub do donic.
Największym zagrożeniem nie jest sam mróz, lecz mokre podłoże w okresie spoczynku. Korzenie inkarwilli w wilgotnej ziemi szybko gniją, dlatego od sierpnia ogranicz podlewanie, a jesienią sprawdź, czy w miejscu uprawy nie zbiera się woda. Jeśli tak - przesadź roślinę albo popraw drenaż.
Zobacz również:
Choroby i szkodniki inkarwilli
Inkarwilla jest stosunkowo odporną byliną. Jej najczęstszym problemem są ślimaki nagie, otwiera się w nowym oknie, które zjadają młode liście wiosną. Aby temu zapobiec, wokół kępy rozłóż żwirowy lub kompozytowy pas zaporowy albo ustaw pułapki na ślimaki.
Nornice i karczowniki potrafią całkowicie zniszczyć bulwę. Jeśli masz je w ogrodzie, posadź roślinę w głębokim koszyku z metalowej siatki dla bulw.
Choroby grzybowe pojawiają się na roślinie niemal wyłącznie wtedy, gdy podłoże jest zbyt mokre. Profilaktyka jest prosta - drenaż przy sadzeniu, umiarkowane podlewanie i ograniczenie wody po lipcu.
Inkarwilla w ogrodzie - najlepsze towarzystwo
Inkarwillę Delavaya posadź w małych grupach po 3-5 sztuk, żeby kwiaty tworzyły wyrazistą plamę koloru. Najlepiej prezentuje się na rabatach bylinowych, w ogrodach skalnych i wzdłuż obwódek ścieżek. Pamiętaj, że pod koniec lata część nadziemna zniknie - dobierz więc rośliny, które zasłonią puste miejsce w drugiej połowie sezonu.
Sprawdzonymi towarzyszami są serduszka okazała, lewizja liścieniowa i ubiorek wiecznie zielony - wszystkie kwitną w podobnym czasie i lubią przepuszczalne podłoże. Tłem dla różowych trąbek mogą być rozchodniki, otwiera się w nowym oknie, macierzanki i niskie trawy ozdobne, które poradzą sobie z letnią suszą. W donicach na tarasie inkarwilla dobrze wygląda w towarzystwie kocimiętek i niskich szałwii.
Źródło: deccoria.pl
