Spis treści:
- Dlaczego lato to dobry moment na dzielenie kosaćców?
- Dlaczego irysy przestają kwitnąć?
- Jak prawidłowo wykopać, oczyścić i pociąć kłącza irysów?
- Technika sadzenia irysów
Kępę kosaćca bródkowego odmładza się latem po przekwitnięciu, ponieważ wtedy tylko młode kłącza z brzegów nadają się do dalszej uprawy. Podział i prawidłowa technika sadzenia irysów pomagają zapobiegać zamieraniu środka karpy i poprawiają kwitnienie rośliny.
Dlaczego lato to dobry moment na dzielenie kosaćców?
Kosaćce bródkowe możesz podzielić około sześciu tygodni po kwitnieniu, czyli najczęściej w lipcu i sierpniu. W tym czasie roślina kończy okres intensywnego wzrostu, a przesadzone fragmenty zdążą zakorzenić się przed zimą.
Letni termin ma jeszcze jedną zaletę - podział w okresie spoczynku ogranicza ryzyko bakteryjnej zgnilizny kłączy, która rozwija się głównie w wilgotnej, źle przepuszczalnej glebie. Nie wykonuj jednak zabiegu przed lipcem, bo kosaćce dzieli się dopiero wtedy, gdy po kwitnieniu wytworzą nowy przyrost.
Zabieg możesz powtórzyć, gdy tylko kępa znów się zagęści, zwykle co trzy-pięć lat. Sygnałem, że pora na podział, są kłącza wypychane na powierzchnię, ogołocony środek karpy i coraz drobniejsze kwiaty.
Dlaczego irysy przestają kwitnąć?
Kosaćce bródkowe przestają kwitnąć z kilku powodów, a najczęstszym jest nadmierne zagęszczenie kępy. Rozrośnięte kłącza konkurują o miejsce i składniki, a najstarszy środek karpy zamiera. Tę właśnie przyczynę usuwa podział.
Zobacz również:
Kwitnienie może jednak zawieść także z przyczyn, których samo dzielenie nie naprawi. Kłącze posadzone za głęboko gnije, a w zbyt zacienionym miejscu roślina nie zakwitnie wcale, bo kosaćce bródkowe wymagają do tego pełnego słońca. Słabe kwitnienie wywoływane jest też przez nadmiar azotu, który pobudza wzrost liści kosztem pąków.
Zanim sięgniesz po szpadel, sprawdź więc głębokość kłączy, nasłonecznienie i nawożenie.
Jak prawidłowo wykopać, oczyścić i pociąć kłącza irysów?
Gdy przyczyną ograniczonego kwitnienia jest zagęszczenie kępy, najlepszym rozwiązaniem jest jej podział. Wykopanie, oczyszczenie i pocięcie kłączy irysów wykonaj sprawnie, najlepiej w jeden dzień, żeby fragmenty nie przesychały.
Zacznij od wydobycia całej kępy. Jeśli gleba jest sucha, dzień wcześniej obficie ją podlej, bo z wilgotnej ziemi łatwiej wyjąć kłącza bez ich uszkodzenia. Widły lub szpadel wbij na obrzeżu kępy, z dala od liści, żeby nie przeciąć płytko ułożonych kłączy, i podważ ją w całości. Dużą, zbitą karpę unieś w możliwie największych częściach, podchodząc do niej z kilku stron, bo zgniecione kłącza łatwiej gniją niż te z kilkoma naturalnie złamanymi korzeniami. Nie ciągnij rośliny za liście, bo łatwo odrywają się od kłącza.
Wydobytą karpę otrząśnij z ziemi, a resztki podłoża spłucz wężem ogrodowym - będzie ci łatwiej ocenić ich stan.
Które kłącza zachować, a które odrzucić?
Do dalszej uprawy nadają się młode kłącza z brzegu kępy - jędrne, o grubości mniej więcej kciuka, z jednym wachlarzem liści i zdrowymi korzeniami. Stare, środkowe części bez wachlarza, a także kłącza miękkie, puste w środku lub wydzielające nieprzyjemny zapach, odrzuć - ale nie wkładaj ich do kompostu.
Wybrane części karpy rozdziel, przełamując je w naturalnych przewężeniach lub przecinając ostrym, czystym nożem. Po każdym cięciu zdezynfekuj ostrze, żeby nie przenosić chorób między roślinami. Skróć liście do około jednej trzeciej wysokości i przytnij uszkodzone korzenie. Krótszy wachlarz ogranicza parowanie i sprawia, że wiatr nie narusza świeżo posadzonej rośliny.
Przygotowane sadzonki najlepiej posadzić od razu - jeśli nie masz takiej możliwości, przechowaj je przez kilka dni w chłodnym, suchym miejscu.
Technika sadzenia irysów
Technika sadzenia irysów opiera się na jednej zasadzie - im bliżej powierzchni, tym lepiej. Wykop niewielki, szeroki dołek i usyp w jego środku niski kopczyk. Połóż na nim kłącze poziomo, rozłóż korzenie po bokach i przysyp je ziemią. Grzbiet zostaw odsłonięty, bo przykryte grubą warstwą ziemi kłącze łatwo gnije i słabiej kwitnie.
Sadzonki możesz rozmieścić co 30-45 cm, a odmiany karłowe co około 15 cm. Im ciaśniej je posadzisz, tym szybciej kępa znów się zagęści i będzie wymagać podziału. Wachlarze liści ustaw w jedną stronę, ponieważ roślina rośnie w kierunku, w którym są zwrócone.
Powodzenie zależy też od wyboru miejsca. Kosaćce bródkowe wymagają gleby przepuszczalnej, bo na ciężkiej, gliniastej i stale wilgotnej ziemi kłącza gniją. Zwięzłe podłoże możesz spulchnić piaskiem lub żwirem albo usypać podwyższoną rabatę. Najlepszy dla irysów jest odczyn lekko kwaśny do obojętnego. Stanowisko wybierz słoneczne, z co najmniej sześcioma godzinami pełnego słońca dziennie.
Nowe miejsce przygotuj z wyprzedzeniem - starannie usuń chwasty, zwłaszcza wieloletnie, i wzbogać glebę przekompostowanym obornikiem lub kompostem z dodatkiem nawozu fosforowo-potasowego. Wybierz obornik dobrze przeleżały, nie świeży.
Po posadzeniu podlej rośliny raz, żeby ziemia osiadła wokół korzeni. Później ogranicz podlewanie do okresów suszy. Nie przykrywaj ich też grubą ściółką - nadmiar wilgoci sprzyja gniciu. Podzielone kłącza mają własny zapas składników i nie wymagają nawożenia od razu. Jeśli zechcesz zasilić je w kolejnym sezonie, użyj nawozu o niskiej zawartości azotu - jego nadmiar zwiększa masę liści, ale nie liczbę kwiatów.
Z kosaćcami syberyjskimi postępuje się inaczej. Tworzą one zwarte kępy bez grubych kłączy, dlatego nie dziel ich na drobne fragmenty ani nie odsłaniaj. Wystarczy oddzielić młodsze, zewnętrzne części kępy i posadzić je na tej samej głębokości co wcześniej.
Źródło: Deccoria.pl
