Spis treści:
- Kiedy przycinać żywopłot - terminy
- Jak przycinać żywopłot latem - podstawowe zasady
- Najlepsze rośliny na żywopłot liściasty
Żywopłot, jak wszystkie inne rośliny w ogrodzie, wymaga odpowiedniej pielęgnacji, dzięki której będzie silnie rozkrzewiony, zdrowy i gęsty. Jednym z głównych i chyba najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych jest odpowiednio przeprowadzone cięcie.
Kiedy przycinać żywopłot - terminy
Żywopłot przycina się w celu systematycznej pielęgnacji i odmładzania krzewów (usuwa się wówczas uszkodzone i połamane gałęzie) oraz nadawania im kształtu (tzw. przycinanie formujące).
Rośliny powinno odmładzać się, wycinając co roku przynajmniej 1/3 objętości krzewu (najstarszych części). Z kolei przycinanie formujące stosuje się tak często, jak wymaga tego dany gatunek krzewu.
Pierwsze cięcie wykonuje się zazwyczaj wiosną. Wyjątek stanowi forsycja, która przycina się dopiero po kwitnieniu. W przypadku roślin osiągających duże przyrosty, przycinanie należy wykonać nawet kilka razy w sezonie (nie później niż do 15 sierpnia). Po tym terminie dopuszczalne jest cięcie tylko gatunków o wysokiej mrozoodporności.
Późne cięcie przeprowadza się np. na żywopłotach grabowych. Ma ono na celu uzyskanie efektu pozostawienia liści przez zimę na młodych przyrostach żywopłotów liściastych.
Jak przycinać żywopłot latem - podstawowe zasady
Żywopłoty należy przycinać od góry, a także ich boki na całej szerokości. W przekroju kształt żywopłotu formowanego powinien przypominać trapez z szerszym bokiem u dołu. Takie cięcie krzewów pozwala doświetlić całą ścianę żywopłotu, co wpływa bardzo korzystnie na jego zagęszczenie. Cięcie powinno być prostopadłe do gałęzi, proste i gładkie. Zabieg ten początkowo można wykonywać nożycami do żywopłotów, a w przypadku już dużego lub wysokiego szpaleru urządzeniem spalinowym lub elektrycznych zasilanym z sieci lub baterią. Ponieważ przycinanie żywopłotu często wymaga pracy ponad głową, warto wybrać takie urządzenie, które można odpowiednio ustawić i wyregulować.
Przed zabiegiem zawsze sprawdzaj, czy sprzęt jest odpowiednio naostrzony. Krzewy i drzewa przycinane stępionymi ostrzami gorzej zabliźniają rany i są bardziej podatne na infekcje.
Najlepsze rośliny na żywopłot liściasty
Żywopłot nie musi być nudny i skomponowany jedynie z żywotników albo jałowca – wręcz przeciwnie, zwarta zielona ściana o interesującej fakturze liści, niekiedy obficie kwitnąca lub przebarwiająca się na jesień – to duża zasługa umiejętnego zastosowania gatunków liściastych (zarówno krzewów, jak i drzew) w formie żywopłotu. Jakie gatunki są do tego najlepsze? Czym powinny charakteryzować się te wybrane na naszą zieloną osłonę?
Cechy dobrej rośliny żywopłotowej:
Mrozoodporność — szczególnie istotna w wypadku żywopłotów pełniących funkcję przeciwwietrzną i osłonową. Co ważne – częste cięcie roślin wpływa w pewnym stopniu na obniżenie ich mrozoodporności, więc gatunki wybrane na osłonę powinny być naprawdę wytrzymałe, jak np.:
- dereń biały i jadalny
- grujecznik japoński
- irga błyszcząca
- kalina koralowa
Tolerancja na suszę i warunki środowiska, w miastach dodatkowo odporność na zasolenie i zanieczyszczenie — żywopłoty to parawany, które chronią wnętrze ogrodu przed niekorzystnym wpływem czynników środowiskowych. Gatunki odporne na zasolenie i zanieczyszczenie to np.
- oliwnik wąskolistny
- rokitnik pospolity
- suchodrzew pospolity
Odporność na choroby i szkodniki — z założenia nie powinny wymagać ciągłych prac pielęgnacyjnych, oprysków i podlewania dobrze ukorzenionych już roślin, jeśli zależy nam na takich roślinach, to raczej unikajmy głogów, które są atakowane przez zarazę ogniową, wiązów – ginących z powodu holenderskiej choroby wiązów, oraz berberysu pospolitego – żywiciela rdzy źdźbłowej.
Rośliny powinny tolerować i lubić cięcie — dotyczy to tych sadzonych w żywopłotach formowanych. Bardzo dużą zaletą jest umiejętność wytwarzania pędów z pąków śpiących nawet na bardzo starych gałęziach – potrafi to np. lipa i grab, a cecha ta umożliwia odbudowanie żywopłotu nawet po bardzo radykalnym cięciu. Inne przykładowe gatunki, także doskonale znoszące cięcie to:
- buk pospolity
- dereń biały i jadalny
- porzeczka alpejska i złota
- tawuła
- śnieguliczka biała
- ligustr pospolity
Sposób wzrostu roślin — jeśli chodzi o gatunki drzewiaste, wybierajmy te o mniejszych liściach, gdyż duże blaszki liściowe pocięte sekatorem wyglądają nieestetycznie. Unikajmy też gatunków o długich międzywęźlach i liściach skupionych w okółkach (rosnące w taki sposób rośliny, po strzyżeniu dają efekt sterczących pojedynczych gałązek bez liści) oraz tych, które rozrastają się za pomocą podziemnych rozłogów – chyba że decydujemy się na szeroki żywopłot o naturalnej formie. Dobrym wyborem są rośliny o gęsto i regularnie ułożonych pąkach, z których po przycięciu wyrośnie wiele nowych odgałęzień, o zwartym pokroju, mocno zagęszczone – szczególnie w dolnej partii.
Roślina powinna stosunkowo szybko rosnąć, a zaplanowany wymiar ok. 150-180 cm przy regularnym cięciu (w przypadku roślin liściastych) powinna osiągnąć po upływie maksymalnie 10 lat. Najszybciej rosnące rośliny żywopłotowe to np.:
- pęcherznica kalinolistna
- forsycja
Poniżej jeszcze gatunki, które są idealnym materiałem na żywopłoty naturalne nieformowane:
- krzewuszka cudowna
- pęcherznica kalinolistna
- kalina
- pigwowiec japoński
- róża pomarszczona, róża stulistna
Wśród tych poniższych roślin znajdziemy natomiast te, których ozdobą są owoce, będące równocześnie pożywieniem dla ptaków:
- berberys
- dereń jadalny
- irga błyszcząca
- kalina koralowa
- porzeczka
- morwa biała
- ognik szkarłatny
- rokitnik pospolity - roślina dwupienna, do wytwarzania owoców potrzebuje osobników żeńskich i męskich
- oliwnik wąskolistny
- śnieguliczka biała
Opracowanie: Barbara Machalska - Cyran
