Spis treści:
- Po co przycina się drzewa i krzewy?
- Rodzaje cięć drzew i krzewów
- Czy przycinanie może zaszkodzić roślinom?
- Jakich drzew i krzewów nie wolno wcale przycinać?
- Jakich drzew nie wolno przycinać wiosną?
- Jakich krzewów nie wolno przycinać wiosną?
- Właściwe terminy cięcia krzewów i drzew
Po co przycina się drzewa i krzewy?
Przycinanie drzew i krzewów jest zabiegiem, który nierozerwalnie związany jest z prowadzeniem ogrodu. Nic dziwnego, większość gatunków drzew i krzewów dobrze go znosi i odwdzięcza się w sezonie wegetacyjnym obfitym kwitnieniem oraz owocowaniem. Po co przycina się drzewa i krzewy? Skracanie czy usuwanie pędów może:
- poprawić kondycję zdrowotną rośliny;
- podkreślić jej naturalny pokrój;
- uformować nowy kształt korony;
- wydobyć efekt dekoracyjny rośliny;
- stymulować wzrost innych części drzewa lub krzewu;
- ograniczyć rozmiary rośliny;
- prowadzić do obfitszego kwitnienia i owocowania.
Rodzaje cięć drzew i krzewów
Zależnie od sposobu przycinania pędów, np. czasu ich przeprowadzania, miejsca cięcia czy techniki skracania, wyróżnia się kilka rodzajówcięć drzew i krzewów. Pamiętaj! Nie każde z nich może być zastosowane w przypadku wszystkich gatunków.
- Cięcie po posadzeniu – młode drzewa i krzewy z tzw. gołym korzeniem przycina się silnie po posadzeniu w miejscu docelowym, co ma gwarantować lepsze przyjęcie się rośliny, ale wpływa też na formowanie korony. Stosuje się je przeważnie przy drzewach i krzewach owocowych i ozdobnych akceptujących przycinanie.
- Cięcie sanitarne – jest to usuwanie pędów porażonych chorobą, zmarzniętych i martwych. Wykonuje się je najczęściej jesienią i wiosną, ale możliwe jest przez cały rok. Dotyczy wszystkich gatunków drzew i krzewów.
- Cięcie prześwietlające – wycinanie tzw. krzyżujących się wewnątrz korony rośliny pędów, aby dopuścić do pozostałych gałęzi światło i powietrze. Taki zabieg dotyczy zwłaszcza drzew i krzewów owocowych.
- Cięcie formujące – usuwanie pędów, w tym pozostawienie jednego przewodnika, pozwalające na uzyskanie pożądanego kształtu krzewu lub drzewa. Przeprowadza się je głównie na drzewach i krzewach do 2–3 roku od posadzenia.
- Cięcie pielęgnacyjne – przycinanie pędów z zachowaniem zdrowego pokroju rośliny, pozwalające jednak na ograniczenie rozmiarów drzewa lub krzewu oraz uzyskanie pożądanego kształtu. Dotyczy zwłaszcza roślin soliterowych i żywopłotów.
- Cięcie korygujące – cięcia w ukształtowanej koronie silnych już drzew, które poprawiają statykę rośliny i zapobiegają pionowemu rozłamywaniu się jej pnia.
- Cięcie odmładzające – przeprowadza się je u dobrze ukorzenionych i wiekowych roślin dla uzyskania lepszego efektu dekoracyjnego. Sprawdza się zwłaszcza w przypadku drzew i krzewów zdziczałych. Polega na silnym przycięciu najstarszych pędów lub korony na wysokość ok. 30–40 cm. Nie stosuje się go u roślin nieakceptujących cięcia.
Czy przycinanie może zaszkodzić roślinom?
Nie każdy gatunek krzewów i drzew dobrze reaguje na przycinanie. Dlaczego? Ucięcie pędów wpływa brutalnie na naturalne procesy życiowe rośliny. Gatunki, które szybko się regenerują, zareagują na nie pozytywnie. Czy przycinanie możejednak zaszkodzić roślinom? Tak – w polskich ogrodach uprawiane są drzewa i krzewy, dla których przycinanie będzie szkodliwe. Dotyczy to zwłaszcza gatunków wolno rosnących. Po takim zabiegu mogą one zmarnieć i mieć trudności z zabliźnieniem okaleczeń po cięciach.
Niektóre rośliny mogą po cięciu nie rozwinąć kwiatów oraz nie wydawać owoców. Dotyczy to gatunków związujących pędy kwiatowe nie na młodych, a na zeszłorocznych pędach. Jeśli zetniesz je wiosną, podobnie jak w przypadku większości gatunków, nie doczekasz się kwiatów i plonów w zaczynającym się sezonie. Sprawdź niżej, które gatunki drzew i krzewów nie akceptują przycinania, a także te, dla których lepszym pomysłem jest cięcie tuż po kwitnieniu, a nie wiosenne.

Jakich drzew i krzewów nie wolno wcale przycinać?
Niektóre gatunki drzew i krzewów uprawianych w ogrodach zupełnie nie akceptują przycinania. W ich przypadku jedyne cięcie, które można zastosować, to tzw. przycinanie sanitarne czy higieniczne, czyli usunięcie chorych lub martwych pędów. U dorosłych egzemplarzy nie zaleca się cięć pielęgnacyjnych prowadzących do rozkrzewienia i cięć odmładzających. Dlaczego? Rany na ich gałęziach goją się bardzo trudno i proces ten wymaga sporej ilości czasu.
Jakich krzewów i drzew nie należy przycinać? Są to:
- pigwowiec,
- różanecznik,
- wawrzynek wilczełyko,
- złotokap pospolity,
- oczar,
- świdośliwa,
- irga wielkokwiatowa,
- klon palmowy,
- rokitnik,
- tawuła van Houtte’a,
- forsycja pośrednia,
- porzeczka krwista,
- ostrokrzew,
- azalia,
- ketmia syryjska,
- perukowiec podolski.
Jakich drzew nie wolno przycinać wiosną?
Niektóre gatunki drzew źle reagują na cięcie wiosenne, a więc przeważnie wykonywane w lutym i marcu. Najczęściej są to rośliny, które słabo zabliźniają rany w miejscu cięcia. W efekcie krążące wiosną w roślinie soki wypuszczane są przez „ranę” na powierzchnię kory. Nie pobudzają one rośliny do wzrostu, więc ta zostaje osłabiona. Cięcie można wykonać u nich po rozwinięciu się liści.
Które gatunki nie powinny być przycinane wiosną? Są to m.in.:
- grab,
- katalpa,
- brzoza,
- wierzba,
- klon,
- buk,
- pestkowe drzewa owocowe,
- orzech.
Jakich krzewów nie wolno przycinać wiosną?
Do grupy roślin, których nie należy przycinać wiosną, należą też niektóre krzewy kwitnące i owocujące. Zabiegu tego wystrzegaj się u krzewów, które wytwarzają pąki kwiatowe na gałęziach już w poprzednim sezonie, a więc jesienią. W ich przypadku niezbędne cięcia wykonuje się tuż po kwitnięciu, czyli latem lub bardzo wczesną jesienią.
Jakich krzewów nie wolno przycinać wiosną? Zapamiętaj, że są to m.in.:
- hortensja ogrodowa,
- hortensja dębolistna,
- lilak,
- glicynia (wisteria),
- jaśminowiec,
- krzewuszka cudowna,
- kalina koralowa,
- migdałek trójklapkowy,
- forsycja,
- tawuła wczesna,
- tawuła szara.
Właściwe terminy cięcia krzewów i drzew
Skąd wiedzieć, które gatunki drzew oraz krzewów ciąć latem czy jesienią, a które pod koniec zimy czy wiosną? Termin cięcia pielęgnacyjnego uzależniony jest od momentu kwitnienia rośliny. Jego zachowanie gwarantuje, że twoje drzewa i krzewy zakwitną, a także zaowocują w nowym sezonie.
- Krzewy kwitnące wcześnie – wytwarzają pąki kwiatowe w poprzednim sezonie (latem lub wczesną jesienią) na pędach dwu- lub wieloletnich. Ich pędy przycinaj zaraz po przekwitnięciu.
- Krzewy kwitnące późno – wytwarzają zazwyczaj pąki kwiatowe na nowych pędach jednorocznych pojawiających się na roślinach wiosną. Przycinaj ich gałęzie na przełomie zimy i wczesnej wiosny.











