Spis treści:
- Czym są sadzonki zielne i dlaczego ukorzeniają się najszybciej?
- Jakie krzewy najlepiej rozmnażać przez sadzonki zielne?
- Termin - kiedy ciąć sadzonki zielne?
- Jak prawidłowo pobrać i przygotować sadzonkę zielną?
- Jakie podłoże i warunki zapewnić młodym roślinom, by szybko wypuściły korzenie?
Czym są sadzonki zielne i dlaczego ukorzeniają się najszybciej?
Sadzonki zielne to fragmenty tegorocznych, jeszcze niezdrewniałych pędów, ścinane w pełni sezonu wegetacyjnego. Pęd jest wtedy zielony i elastyczny, ale na tyle dojrzały, że przy zginaniu łamie się, zamiast wiotko się uginać. Taki stan tkanki decyduje o powodzeniu całego zabiegu.
Korzenie przybyszowe wyrastają na sadzonce dzięki auksynom - hormonom powstającym w pąkach i młodych liściach, które płyną w dół pędu i pobudzają tworzenie tkanki korzeniowej. Świeży, zielny pęd ma tych hormonów najwięcej, dlatego ukorzenia się znacznie szybciej niż sadzonka zdrewniała pobierana zimą - nawet w 2 do 4 tygodni.
Ta szybkość ma jednak swoją cenę. Sadzonka zielna nie ma zdrewniałej okrywy, więc łatwo traci wodę i gnije w zbyt wilgotnym podłożu. Cały zabieg polega więc na tym, by utrzymać ją przy życiu dokładnie tak długo, aż wytworzy własne korzenie.
Zobacz również:
Jakie krzewy najlepiej rozmnażać przez sadzonki zielne?
Rozmnażanie przez sadzonki letnie sprawdza się przy większości krzewów liściastych zrzucających liście na zimę. Najpewniej i najszybciej, bo w ciągu kilku tygodni, korzenie wypuszczają hortensje - zwłaszcza ogrodowa i bukietowa - a także jaśminowce, budleje, derenie, pięciorniki i berberysy. Z nich przyjmie się duża część posadzonych sadzonek.
Inne gatunki wymagają więcej cierpliwości. Krzewuszka ukorzenia się dobrze tylko w przepuszczalnym podłożu i robi to wolniej - nierzadko dłużej niż miesiąc. Najbardziej oporne są lilak, magnolia i róża - tu proces może trwać nawet kilka miesięcy, a część cennych kultywarów rozmnaża się wyłącznie przez szczepienie.
Pęd na sadzonkę zawsze ucinaj ze zdrowej rośliny. Pomiń egzemplarze z widocznymi zmianami na liściach, a także pędy cienkie, wiotkie i zakończone pąkiem kwiatowym, bo takie korzenią się słabo. Najlepszy materiał to tegoroczne przyrosty z krótkimi odstępami między węzłami.
Termin - kiedy ciąć sadzonki zielne?
Sadzonki zielne pobiera się wczesnym latem, najczęściej od przełomu maja i czerwca do lipca. Konkretny moment zależy od tego, jak wcześnie dany krzew rusza z wegetacją. Pędy roślin wcześnie rozpoczynających wzrost, jak hortensja czy jaśminowiec, możesz uciąć już na przełomie maja i czerwca, gdy rośliny na chwilę zwalniają po wiosennym przyroście. Gatunkami ruszającymi później zajmij się w lipcu.
Termin ma znaczenie z dwóch powodów. Sadzonka pobrana zbyt wcześnie, z miękkiego pędu, łatwo zgnije. Ucięta zbyt późno, z pędu już drewniejącego, może nie zdążyć ukorzenić się i wzmocnić przed zimą. Pamiętaj też, aby zabieg wykonywać w godzinach przedpołudniowych, gdy odrosty są napęczniałe wodą - wtedy najlepiej znoszą zabieg.
Jak prawidłowo pobrać i przygotować sadzonkę zielną?
Ścięty pęd nie jest jeszcze sadzonką - trzeba go najpierw podzielić na właściwe fragmenty i przygotować do ukorzenienia. Z jednego dłuższego pędu uzyskasz zwykle kilka sadzonek - wykorzystaj wierzchołek i środkowe odcinki, a pomiń zdrewniałą nasadę.
Każdy fragment przytnij ostrym, czystym sekatorem lub nożem, tak, by miał 3-5 par liści i 6-10 cm długości. Czyste cięcie nie miażdży tkanek i zmniejsza ryzyko infekcji. Dół sadzonki przetnij tuż pod węzłem, czyli miejscem wyrastania liści - to tam najłatwiej zawiązują się korzenie.
Następnie oderwij dolne liście, by nie gniły w podłożu. Jeśli te u góry są duże, przetnij je nożyczkami w poprzek, mniej więcej w połowie. Mniejszy liść wolniej oddaje wodę, dzięki czemu sadzonka łatwiej przetrwa pierwsze dni, zanim wytworzy korzenie. Odsłoniętą podstawę zanurz w ukorzeniaczu z auksynami i strząśnij nadmiar preparatu. Przy gatunkach łatwo ukorzeniających się preparat nie jest obowiązkowy, ale wyraźnie zwiększa skuteczność procesu.
Zobacz również:
Jakie podłoże i warunki zapewnić młodym roślinom, by szybko wypuściły korzenie?
Podłoże do ukorzeniania powinno być przepuszczalne, jałowe i ubogie w składniki odżywcze - ma pobudzać sadzonkę do wytwarzania korzeni. W tym celu sprawdzi się mieszanka odkwaszonego torfu z gruboziarnistym piaskiem rzecznym w proporcji 1:1; dla lepszego napowietrzenia możesz dodać perlit. Krzewy trudno korzeniące się ukorzeniaj w samym piasku, bo jest jałowy i nie sprzyja występowaniu chorób grzybowych przy długim oczekiwaniu na korzenie.
Sadzonki wsadź na głębokość około 2-3 cm, w otwory zrobione patykiem, żeby nie uszkodzić dolnego końca. Podłoże delikatnie dociśnij i ostrożnie podlej drobnym sitkiem, uważając, by nie wypłukać piasku. Pojemniki ustaw w miejscu jasnym, ale osłoniętym od bezpośredniego słońca - w pełnym nasłonecznieniu sadzonki przegrzeją się i zwiędną.
Najważniejsza jest wysoka wilgotność powietrza wokół liści. Przykryj doniczki przezroczystą folią, przeciętą butelką lub kloszem, tworząc mini-szklarnię. Osłonę wietrz codziennie, żeby nie rozwinęła się pleśń. Podłoże utrzymuj stale wilgotne, bez przelewania. Gdy delikatne pociągnięcie sadzonki napotka opór, a na pędzie pojawią się nowe przyrosty, oznacza to, że korzenie już się wytworzyły. Wtedy stopniowo przyzwyczajaj rośliny do warunków zewnętrznych - zdejmuj osłonę na kilka godzin dziennie.
- Pielęgnacja ukorzenionych sadzonek
Ukorzenione sadzonki przesadź pojedynczo do niewielkich doniczek z żyzną ziemią. Miesiąc po przesadzeniu, gdy rośliny mają już własny system korzeniowy zdolny pobierać składniki, możesz je zasilić nawozem
Pierwszą zimę młode rośliny przejdą bezpieczniej pod osłoną. Doniczki ustaw w jasnym, chłodnym, lecz wolnym od mrozu pomieszczeniu albo zabezpiecz kopczykiem i warstwą kory lub liści. Na miejsce stałe w ogrodzie przenieś je dopiero następnej wiosny lub jesienią kolejnego roku, gdy będą dość silne, by samodzielnie znieść warunki gruntowe.
Źródło: deccoria.pl
