Spis treści:
- Oliwnik baldaszkowy (Elaeagnus umbellata) - odporny krzew z Dalekiego Wschodu
- Jak uprawiać oliwnika baldaszkowego?
- Zastosowanie oliwnika baldaszkowego w ogrodzie
Oliwnik baldaszkowy (Elaeagnus umbellata) - odporny krzew z Dalekiego Wschodu
Osoby, które szukają oryginalnych krzewów do swojego ogrodu, powinny zwrócić uwagę na oliwnika baldaszkowego (Elaeagnus umbellata), nazywanego też oliwnikiem baldaszkowatym albo oliwką jesienną. Ta przybyła z krajów Dalekiego Wschodu roślina (głównie Chin, Japonii oraz Korei) należy do rodziny oliwnikowatych (Elaeagnaceae). Podobnie jak rodzimy rokitnik, nie jest jednak u nas równie popularna.
Jedną z wielu zalet tego ciekawego gatunku są jego nieprzeciętne walory dekoracyjne. Oliwnik baldaszkowy wyróżnia się gęstym, rozłożystym pokrojem. W polskich warunkach osiąga od 2 do 4 m wysokości oraz zbliżoną szerokość, zajmuje więc dość dużo miejsca.
Jego pędy, cienkie i delikatnie przewieszające się na boki, często, choć nie zawsze, porastają ostre ciernie. Gałęzie zdobią też sezonowe, szerokolancetowate liście, które mają lekko faliste brzegi. Zielona blaszka ma z wierzchu jasne kropeczki, od spodu natomiast jest srebrzysta, dzięki czemu efektownie mieni się w słońcu (podobnie jak u oliwki europejskiej).
W maju i czerwcu krzew obsypuje się drobnymi, kremowymi i miododajnymi kwiatami, które roztaczają wokół słodki zapach i przyciągają pożyteczne owady. Przekształcają się w kuliste, niewielkie owoce (ich średnica rzadko przekracza 1 cm), dojrzewające od września. Oliwnik baldaszkowy owocuje obficiej niż zadbana, zadomowiona w ogrodzie porzeczka, otwiera się w nowym oknie - jagody gęsto oblepiają wszystkie gałązki. Aby otrzymać owoce, trzeba posadzić dwie różne jego odmiany (jest obcopylny).
Gotowe do zbioru owoce mają jaskrawoczerwony lub rzadziej żółty kolor, w zależności od odmiany. Zauważyć można na nich srebrne kropki, przypominające brokat. Są nie tylko piękne, ale też jadalne, smaczne i soczyste. W miarę dojrzewania ich początkowo cierpki smak przechodzi w przyjemną słodycz. Są bogate w witaminy A, C oraz E i przeciwutleniacze, m.in. likopen. Można spożywać je na surowo prosto z krzaczka, a także przerabiać na syropy, dżemy czy nalewki. Niezebrane jagody oliwnika baldaszkowego są cennym pokarmem dla ptaków odwiedzających nasze ogrody jesienią.
Jak uprawiać oliwnika baldaszkowego?
Na walorach ozdobnych i wartościowych owocach zalety oliwnika baldaszkowego się nie kończą. Szczególną cechą tego rzadkiego krzewu jest zdolność wiązania azotu atmosferycznego w glebie, podobnie jak u fasoli i innych roślin strączkowych. Dzięki temu sam użyźnia podłoże - nie potrzebuje częstego nawożenia i może rozwijać się w ubogiej, jałowej ziemi.
Oliwnik baldaszkowaty jest przy tym odporny na mróz (nawet do -30°C), zanieczyszczenia powietrza, zasolenie gleby, porywisty wiatr oraz suszę. Rośnie wyjątkowo zdrowo i nie wymaga oprysków. Ten żelazny krzew często wykorzystuje się do rekultywacji obszarów zdegradowanych czy poprzemysłowych. W niektórych krajach uznawany jest za inwazyjny, ale nie w Polsce (nie znajduje się na liście IGO, otwiera się w nowym oknie).
Zobacz również:
Jak uprawiać oliwnika baldaszkowego? Warto skorzystać z poniższych wskazówek:
- Gleba - najlepiej sprawdzi się lekka, przepuszczalna ziemia, również piaszczysta. Nie musi być żyzna - oliwnik baldaszkowy toleruje ubogie podłoża;
- Stanowisko - krzew ten potrzebuje słonecznego miejsca, by obficie kwitł i owocował. Przetrwa jednak także w półcieniu;
- Podlewanie - warto o nim pamiętać w pierwszym roku po posadzeniu. Dorosłe egzemplarze świetnie radzą sobie z suszą;
- Nawożenie - oliwnik baldaszkowy ma zdolność wiązania azotu, dzięki czemu nie oczekuje dodatkowego dokarmiania;
- Cięcie - coroczne formowanie nie jest konieczne, by krzew ten zachował ładny pokrój i obficie plonował. Można ograniczyć się do cięcia sanitarnego wykonanego pod koniec zimy, usuwając z niego pędy słabe i uszkodzone;
- Zimowanie - oliwnik baldaszkowy jest odporny na mróz, więc nie wymaga okrywania przed zimą. Zabezpieczyć trzeba tylko młode sadzonki w pierwszym roku uprawy.
Zastosowanie oliwnika baldaszkowego w ogrodzie
Sposobów na wykorzystanie oliwnika baldaszkowego w ogrodzie nie brakuje. Krzew ten znakomicie się sprawdza zarówno jako soliter na wyeksponowanym miejscu na trawniku, jak i żywopłot, z którego jesienią będziemy zbierać smaczne owoce. Jako bariera chroni nie tylko przed wzrokiem postronnych osób, ale też wiatrem i hałasem z ulicy, bo rośnie gęsto. Rośliną tą możemy też umacniać skarpy oraz zbocza.
Oliwnika baldaszkowego warto zestawić z innymi niewymagającymi krzewami owocowymi. Będzie dobrze się czuł w towarzystwie derenia jadalnego, otwiera się w nowym oknie, aronii oraz świdośliwy, otwiera się w nowym oknie, pod warunkiem że każdej z tych roślin zapewni się odpowiednią przestrzeń do swobodnego wzrostu.
Źródło: deccoria.pl
