Spis treści:
- Jak wyglądają jesienne porządki w warzywniaku?
- Kiedy przeprowadzić ostatni zbiór warzyw?
- Jakie warzywa mogą zimować w gruncie?
- Przekopywanie warzywniaka – czemu służy?
- Nawożenie warzywniaka
- Poprawienie struktury gleby
- Jak wygląda planowanie warzywniaka?
- Metody planowania warzywniaka
- Co wyciąć przed zimą?
Jak wyglądają jesienne porządki w warzywniaku?
Jesienne porządki w warzywniaku czas rozpocząć! Listopad to ostatni dzwonek na prace ogrodowe, żeby jeszcze zdążyć przed pierwszymi mrozami. To czas, gdy zbiera się ostatnie warzywa z ogrodu, ustala grafik nawożenia i planuje kolejne wysiewy. Jak wygląda to w praktyce?
Kiedy przeprowadzić ostatni zbiór warzyw?
W okresie pomiędzy październikiem a listopadem zbiera się ostatnie warzywa, takie jak:
- warzywa korzeniowe;
- warzywa kapustne – rzodkiew, kalafior, kalarepa, jarmuż i kapusta;
- liście lubczyku;
- liście pietruszki.
Zdrowe części warzyw, które zostały zebrane już wcześniej – pomidorów, dyni, słonecznika, grochu, fasoli – warto ściąć, w razie potrzeby pokroić na drobniejsze części i dorzucić do kompostownika. Zebrane warzywa można zużyć do zimowych, aromatycznych zup lub je zapasteryzować.
Jakie warzywa mogą zimować w gruncie?
W gruncie mogą zimować warzywa mrozoodporne takie jak:
- mrozoodporny por;
- brukselka;
- mrozoodporna cebula;
- koper;
- odmiana szpinaku;
- roszponka;
- czosnek;
- marchew;
- pietruszka;
To właśnie listopad jest idealnym miesiącem na siew zimowy. Stanowisko wysiewu trzeba przygotować już w październiku, dbając o to, by miejsce na zimowy siew było dobrze nasłonecznione i osłonięte przed wiatrem. Zanim wysiejesz nasiona, oczyść glebę z resztek roślinnych, a także użyj kompostu, by zapewnić nasionom maksymalną ilość witamin i minerałów przez całą zimę.
Dobrze jest wysiać nasiona gęsto i lekko okryć ziemię, a wiosną polecane jest także okrycie z tzw. agrowłókniny, która ochroni rośliny przed mrozem i przyspieszy ich kiełkowanie.
Przekopywanie warzywniaka – czemu służy?
Przekopywanie warzywniaka to robota dla prawdziwych siłaczy lub glebogryzarek do użytku domowego. Ziemia jest już twarda i trudno jest głęboko wbić szpadel, by wykopać odpowiednią bryłę. Co daje listopadowe przekopywanie warzywniaka? Dzięki temu zabiegowi ziemia jest lepiej napowietrzona, użyźniona i spulchniona, łatwiej też przyjmie cenne składniki z nawozu.
Ważne, by najpierw nawozić, następnie przekopać glebę, nie w odwrotnej kolejności. Dzięki temu unikniesz problemów ze szkodnikami, które kryją się głęboko pod ziemią – dlatego lepiej przekop glebę nie wcześniej niż późną jesienią, w przeciwnym razie nie pozbędziesz się szkodników.
Czy trzeba robić przekopywanie warzywniaka? Tak, jeśli chce się zachować zdrowe korzenie marchewki, pietruszki lub rzodkiewki. Są szkodniki, które żywią się tymi korzeniami i jeśli nie przekopiesz warzywniaka przed zimą, możesz stracić plony.
Przekopywanie to ostatni etap przygotowania ogrodu do nadchodzącej zimy. Zanim do niego dojdzie, czeka na ciebie planowanie wiosennych wysiewów, zbiory ostatnich warzyw, siew zimowy i nawożenie rabaty warzywnej.
Nawożenie warzywniaka
Czym najlepiej nawozić warzywa na zimę? Możesz do tego wykorzystać naturalny kompost z części zdrowych warzyw – liści i łodyg. Drugim sposobem, który warto powtarzać raz na 4 lata, jest nawożenie ziemi nawozami odzwierzęcymi, które zawierają odchody krowie, świńskie, kacze, królicze i gęsie.
Trzeba pamiętać, by nawożąc warzywniak obornikiem, pominąć miejsca, gdzie rosną seler, marchew i koper, które mogą zostać wysiane na 2. rok po użyciu organicznego nawozu pochodzącego z obornika. Zimą gleba najbardziej potrzebuje takich pierwiastków jak: wapń, potas, fosfor.
Nawożąc ziemię przed zimą, unikniesz ryzyka wypalenia roślin w przypadku, w którym przeniesiesz sadzonki warzyw w miejsce intensywnie nawożone wiosną. Dzięki jesiennemu nawozowi ziemia w ogrodzie będzie zaopatrzona w niezbędne składniki, by zapewnić plonom bezpieczny dopływ minerałów i wartości odżywczych aż do wiosny. Jeszcze raz podkreślmy – nawozimy ziemię przed siewem zimowym, nie odwrotnie.
Poprawienie struktury gleby
Dobrym sposobem na poprawienie struktury ziemi w ogrodzie są oziminy, czyli rośliny wyjątkowo odporne na niskie temperatury – żyto ozime, wyka, koniczyna inkarnatka i życica. To skuteczny sposób na zapobiegnięcie wypłukania cennego azotu z gleby przez zimę – rośliny te zdążą wykiełkować jeszcze przed nadejściem mrozów i zgromadzą wilgoć oraz pomogą zachować grudkowatość ziemi. Wiosną można je przekopać razem z ziemią i zagrabić.
Jak wygląda planowanie warzywniaka?
Planowane warzywniaka to część zimowego zajmowania się ogrodem. Jak powinno wyglądać? Przede wszystkim warto wybrać poszczególne miejsca wysiewu warzyw oraz roślin ozdobnych, a także wykonać plan nawożenia poszczególnych rabat ogrodowych.
Metody planowania warzywniaka
Podstawową metodą planowania warzywniaka jes t zmianowanie i współrzędna uprawa warzyw. Na czym polegają? Zmianowanie przeprowadzamy przynajmniej raz na 4 lata.
W ramach przeprowadzania zamianowania warzywniaka:
- Pamiętaj o tym, by z roku na rok nie uprawiać obok siebie roślin z tej samej grupy – rośliny kapustne sadzone obok siebie dłużej niż rok chorują na charakterystyczne dla tej grupy choroby.
- Pamiętaj o tym, by zmieniać co roku wysadzane rośliny (raz te o dużych, a raz te o najmniejszych potrzebach pokarmowych), by zachować równowagę w glebie.
- W miejsce, gdzie w zeszłym sezonie rósł słonecznik, należący do grupy roślin, które pobierają z gleby wiele witamin i minerałów, zaplanuj w kolejnym sezonie wysianie bobu czy grochu, by wzbogacić glebę w azot.
- Uważaj na wysiew obok siebie roślin, które nie powinny rosnąć w swoim sąsiedztwie.
- Jeśli tego sezonu sadziłeś w warzywniaku rośliny z grupy głęboko ukorzeniających się, w nowym sezonie posadź tam rośliny o płytkim systemie korzeni.
Uprawa warzyw ma kilka zasad, a jedna z nich mówi o tym, by nie sadzić obok siebie wymagających roślin, gdyż będą między sobą konkurować o ilość przyswajanych pierwiastków z gleby, skutkiem czego jedna z nich zmarnieje lub obie nie będą mogły wydać obfitych plonów. Kolejną zasadą jest ta, która mówi o tym, by na rabacie warzywnej nie zapomnieć o wysianiu takich roślin, które są odporne na szkodniki i mrówki, np. czosnku. Pomoże to zabezpieczyć cały warzywniak przed uszkodzeniami i niechcianymi lokatorami.
Co wyciąć przed zimą?
Przede wszystkim przed zimą warto wyciąć części zdrowych roślin, które zostały po ostatnich jesiennych zbiorach i wykorzystać je do kompostownika. Wszystkie chore części wytnij i wyrzuć, by nie miały kontaktu ze zdrowymi roślinami.
W listopadzie warto też zebrać wszystkie liście z ogrodu wraz z częścią traw i łodyg, spakować je w duże worki foliowe i używać jak naturalnego kompostu.
Ostatnim etapem jesiennych porządków w ogrodzie jest zabezpieczenie trawnika przed kretami, wyczyszczenie i zabezpieczenie narzędzi ogrodowych oraz zamknięcie zaworu doprowadzającego i odkręcenie kranów, by usunąć z nich nadmiar wody i nie dopuścić do gromadzenia się jej w rurach.
