Spis treści:
- Co to jest wermikulit?
- Wermikulit – jakie ma właściwości?
- Wermikulit – zastosowanie
- Wermikulit – zalety zastosowania
Co to jest wermikulit?
Wermikulit to ilasty minerał o żółtej, brązowej lub oliwkowej barwie, który najczęściej występuje w postaci płytek, połyskujących kryształków czy blaszkowatych skupień. Został odkryty w 1824 roku w Massachusetts, natomiast na szerszą skalę zaczęto go używać dopiero w drugiej połowie ubiegłego wieku. W naturze występuje w Australii, Republice Południowej Afryki, Chinach, Argentynie, Brazylii, Stanach Zjednoczonych, a nawet na Uralu. Co ciekawe, w zależności od miejsca występowania będzie miał inną strukturę oraz skład chemiczny.
Wermikulit powstaje w wyniku naturalnego procesu wietrzenia flogopitu (mik potasowo-magnezowych) oraz biotytu. Ten ekologicznie czysty materiał zawiera żelazo, magnez, wapń, potas i krzem. Następnie pobierany jest z wykopaliska i przetwarzany. W czasie obróbki w wysokiej temperaturze traci zgromadzoną wewnątrz wodę i przyjmuje formę spęczniałych harmonijek, przypominających skrawki po obróbce drzewa.
Wermikulit – jakie ma właściwości?
Jak już wcześniej wspominaliśmy, wermikulit jest powszechnie używany ze względu na swoje właściwości. Poniżej przedstawiamy niektóre z nich:
- zwiększa swoje rozmiary pod wpływem wysokich temperatur;
- podczas wypalenia zwiększa się jego odporność na działanie wysokich temperatur (nawet do 1200 st. C);
- ma dużą zdolność do wchłaniania wilgoci, dzięki czemu jest w stanie zwiększać swoją objętość nawet 30 razy. Potrafi łatwo przyjmować oraz oddawać wodę, zależnie od potrzeb ( współczynnik wchłaniania wody przez wermikulit to aż 400 proc.);
- cechuje się niską wagą oraz gęstością, przy jednocześnie wysokiej odporności biologicznej i chemicznej;
- jest surowcem w pełni mineralnym, nietoksycznym, czystym ekologicznie, a także bezpiecznym zarówno dla człowieka i zwierząt, jak i całego środowiska;
- jest odporny na działanie mikroorganizmów.
Wermikulit – zastosowanie
Ze względu na swoją charakterystykę wermikulit znajduje zastosowanie w wielu różnych branżach, m.in. w budownictwie, przemyśle, ogrodnictwie, rolnictwie, akwarystyce, a nawet terrarystyce. Przyjrzyjmy się bliżej zastosowaniu wermikulitu w ogrodnictwie, gdyż jest ono niezwykle szerokie.
- Jako dodatek do podłoża
Ze względu na zdolność do ciągłej zmiany objętości oraz właściwości sorpcyjne, wermikulit poprawia strukturę gleby, zwiększając jej napowietrzenie. Nie tylko ją wzbogaca i spulchnia, lecz także korzystnie wpływa na rozwój systemu korzeniowego. Ponadto wraz z utrzymaniem właściwej wilgotności, wzmacnia działanie nawozów oraz dostarcza składniki mineralne, co stymuluje rozwój roślin. Dzięki niemu ryzyko gnicia korzeni jest zdecydowanie mniejsze, a rośliny dużo lepiej pobierają z ziemi składniki odżywcze.
- Do przechowywania plonów oraz cebul kwiatowych
Dzięki właściwościom termoizolacyjnym wermikulit doskonale się sprawdza w przechowywaniu cebulek kwiatowych i płodów rolnych. Wystarczy warzywa, owoce czy cebule kwiatowe przysypać warstwą tego minerału. Dzięki temu przedłużymy czas ich przechowywania o 30 proc. Poza tym zgromadzone pod warstwą cebulki nie będą gnić, gdyż będą miały zapewniony dopływ świeżego powietrza, a wermikulit wchłonie bowiem nadmiar wilgoci.
- Jako wspomagacz przy kiełkowaniu nasion
Okazuje się, że wermikulit jest doskonałym środowiskiem dla kiełkowania nasion. Dzieje się tak, ponieważ jest materiałem sterylnym, a jego struktura zapobiega rozwojowi pleśni. Nie można też zapominać, że jest to minerał, który jednocześnie zasila kiełkujące rośliny. Aby poprawić kiełkowanie nasion, należy wymieszać wermikulit (o wielkości frakcji 0,5-2 mm) z glebą w proporcji 1:1.
- Do produkcji rozsady
Przy produkcji rozsady wermikulit wykorzystujemy jako dodatek do podłoża. Ten materiał przepuszcza powietrze, utrzymuje wilgotność, stymuluje rozwój korzeni oraz zabezpiecza je przed gniciem. W celu przygotowania podłoża dla rozsady należy wymieszać wermikulit o frakcji 0,5-2 mm, wermikulit o frakcji 1-3 mm oraz ziemię ogrodniczą w stosunku 1:2:7. Zaleca się również przysypywanie podłoża 2-3 mm warstwą minerału.
- Do ukorzeniania sadzonek
Do ukorzeniania sadzonek stosuje się wermikulit bez dodatku ziemi. Wykorzystujemy mieszankę frakcji 1-3 mm z 3-6 mm. Frakcję 4-8 mm stosujemy jako górna warstwa drenażu. Dzięki temu rośliny szybciej się ukorzenią i będą mniej podatne na choroby i szkodniki.
- Do zakładania trawnika
Wermikulit stosuje się bezpośrednio pod trawnik, niezależnie od tego, czy będzie powstawał po wysianiu nasion, czy też układamy trawnik z rolki. W pierwszym przypadku minerał miesza się z ziemią w proporcji 3-4 l na każdy m2. Następnie tak powstałą mieszankę należy przegrabić z wierzchnią warstwą podłoża, po czym wysiać nasiona trawy. Jeśli decydujemy się na trawnik z rolki, przed jego rozłożeniem należy pokryć powierzchnię mieszanką w proporcji 2-3 l na m2. Dzięki temu wermikulit nie tylko napowietrzy ziemię, lecz także zminimalizuje w niej proces gnilny.
- Do uprawy hydroponicznej
Uprawa hydroponiczna to nic innego jak bezglebowa uprawa roślin. Okazuje się, że wermikulit doskonale sprawdzi się w hydroponicznej uprawie m.in. sałaty. Minerał dostarczy roślinie wszystkich niezbędnych składników odżywczych, a także będzie utrzymywał stały poziom wilgotności.
- Do roślin doniczkowych
Wermikulit jest chętnie wybierany także w przypadku uprawy roślin doniczkowych. Zawartość minerału w podłożu powinna wynosić od 10 do 50 proc. Można go także zastosować jako materiał drenażowy na dnie pojemnika (można go zmieszać z keramzytem, żwirem lub piaskiem), dzięki czemu zapewni prawidłowe działanie procesu wietrzenia i zminimalizuje ryzyko chorób i procesów gnilnych w systemie korzeniowym. Zalecane jest również przysypywanie górnej warstwy podłoża wermikulitem frakcji 3-6 mm. Taka czynność zmniejszy nagrzewanie podłoża od promieni słonecznych, ograniczy odparowanie wody z podłoża, a także polepszy wygląd estetyczny.
- Do uprawy storczyków
Okazuje się, że storczyki można sadzić również w donicy wypełnionej wilgotnym wermikulitem bez stosowania dodatkowych podłoży (uprawa hydroponiczna). Ponadto można go też wymieszać z podłożem dedykowanym do storczyka w stosunku 1:3 (1 część wermikulitu i 3 części podłoża). Dzięki temu orchidee będą dorodnie się rozwijały oraz obficie kwitły.
Wermikulit – zalety zastosowania
Reasumując, stosowanie wermikulitu w ogrodnictwie niesie za sobą wiele zalet, m.in.:
- poprawia strukturę gleby i jej parametry (spulchnia je i napowietrza);
- zapobiega zasoleniu gleby;
- utrzymuje stały poziom wilgotności przez długi czas;
- wzmacnia działanie nawozów;
- zmniejsza ryzyko gnicia korzeni;
- stymuluje wzrost roślin;
- przyspiesza kiełkowanie, zapobiega utworzeniu pleśni na nasionach;
- sprzyja ukorzenianiu sadzonek oraz rozwoju korzeni;
- zawiera ważne mikro i makroelementy.
