Spis treści:
- Portulaka warzywna (Portulaca oleracea) - co to za roślina?
- Siew i uprawa portulaki warzywnej
- Portulaka warzywna - właściwości i zastosowanie w kuchni
Portulaka warzywna (Portulaca oleracea) - co to za roślina?
Przydomowy warzywnik to miejsce nie tylko na popularne rośliny. Warto wysiewać w nim również mniej znane gatunki, takie jak portulaka warzywna, nazywana również portulaką pospolitą (Portulaca oleracea). Ta jednoroczna roślina z rodziny portulakowatych (Portulacaceae) długo traktowana była jako zbędny chwast, dziś uznawana jest za superfood ze względu na swoje prozdrowotne właściwości.
Łatwa w uprawie, niewymagająca i wysoce odporna na suszę portulaka warzywna ma mięsiste, niezwykle soczyste pędy. Są orzeźwiające jak ogórek, ale lekko kwaskowate z dyskretną, orzechową nutą i słonawym posmakiem. Jadalne są też zdrowe liście tej wyjątkowej rośliny. Portulakę można spożywać zarówno na surowo, jak i po ugotowaniu. Jest niskokaloryczna i ceniona w kuchni, zwłaszcza śródziemnomorskiej.
Portulaka warzywna rośnie bardzo szybko i silnie się rozkrzewia. W zależności od zapewnionych warunków, osiąga od 10 do 30 cm wysokości i odznacza się płożącym pokrojem. Jest niezwykle plenna - z pojedynczej rośliny uzyskamy nawet 2-3 plony w ciągu jednego sezonu. Zbiory możemy rozpocząć ok. miesiąc po siewie, czasami nieco później, w zależności od pogody - portulaka warzywna kocha ciepłą, słoneczną aurę. Trwają one w najlepsze aż do jesieni.
Kuzynką tej smacznej rośliny jest szalenie piękna portulaka wielkokwiatowa (Portulaca grandiflora). W odróżnieniu od portulaki warzywnej jest niejadalna - w ogrodzie sadzimy ją tylko i wyłącznie w celach ozdobnych.
Zobacz również:
Siew i uprawa portulaki warzywnej
Portulaka warzywna jest ciepłolubna, dlatego z jej siewem najlepiej poczekać, aż ziemia dobrze się ogrzeje. Warto dosiewać ją systematycznie od maja do sierpnia, zachowując 2-3 tygodnie odstępu między zabiegami. Rozkładając siew w czasie, przedłużymy zbiory i będziemy przez całe lato cieszyć się młodymi, chrupiącymi pędami tej zdrowej rośliny.
Jak siać portulakę warzywną? To proste - najlepiej bezpośrednio do gruntu rzutowo albo w rzędach oddalonych od siebie o 20-25 cm. Nasion nie przykrywamy ziemią, ponieważ wymagają dostępu światła, aby mogły wykiełkować. Następnie podlewamy - w czasie wschodów portulaka warzywna potrzebuje lekko wilgotnej gleby, później staje się odporna na suszę.
Dalsza uprawa portulaki warzywnej nikomu nie sprawi kłopotu. Na co zwrócić uwagę?
- Gleba - powinna być żyzna, lekka i przepuszczalna.
- Stanowisko - roślina ta najlepiej rośnie w ciepłych, silnie nasłonecznionych miejscach, które są osłonięte od wiatru.
- Podlewanie - dzięki liściom i pędom magazynującym wodę portulaka warzywna jest odporna na suszę. W czasie przedłużających się upałów i braku opadów warto jednak przyjść do niej z konewką - dzięki temu będzie lepiej plonowała.
- Nawożenie - nie jest konieczne, choć liście będą większe i delikatniejsze, jeśli przed wysianiem tej rośliny rozsypiemy na stanowisku kilka litrów dojrzałego kompostu.
Kiedy i jak zbierać portulakę warzywną? Jej łodygi wraz z liśćmi możemy sukcesywnie ścinać przez cały sezon od momentu, gdy osiągną odpowiednią długość (4-6 tygodni po siewie). Nie warto długo zwlekać, bo najsmaczniejsze i najbardziej jędrne są młode pędy. Skracamy je o 2/3 ich długości. Z pozostałych fragmentów już niedługo wyrosną nowe łodygi - roślina ta niesłychanie szybko się regeneruje. Zbiory najlepiej przeprowadzać przed kwitnieniem.
Portulaka warzywna - właściwości i zastosowanie w kuchni
Portulaka warzywna z wyglądu przypomina sałatę, jest jednak znacznie zdrowsza niż ta popularna zielenina. Jako jedna z niewielu roślin stanowi naturalne źródło niezbędnych dla naszego zdrowia kwasów omega-3. Co więcej, jest skarbnicą minerałów, takich jak wapń, potas, żelazo, magnez i sód. Zawiera też wiele witamin (A, C, E oraz z grupy B), błonnik pokarmowy i kwasy organiczne. Związki te sprawiają, że spożywanie portulaki warzywnej sprzyja utrzymaniu prawidłowej wagi, obniżeniu poziomu tzw. złego cholesterolu i poprawie odporności organizmu.
Warzywo to możemy jeść i przyrządzać na różne sposoby - na surowo w sałatkach czy koktajlach, a także na ciepło, dusząc z czosnkiem podobnie jak szpinak. Może też być dodatkiem do kanapek, past i twarogów. Portulaka świetnie smakuje gotowana w zupach i sosach, można ją także marynować oraz kisić. Ze względu na słonawy smak nie musimy jej dodatkowo solić, co przynosi dla naszego zdrowia same korzyści.
Portulakę warzywną najlepiej zużywać jak najszybciej po zbiorze. Jeśli pędy chcemy przechować trochę dłużej, trzymajmy je maksymalnie przez 5 dni w lodówce, najlepiej owinięte wilgotną ściereczką kuchenną. Warto pamiętać, że portulaka warzywna nie nadaje się do mrożenia - liście stają się miękkie i nieapetyczne.
Jako superfood portulaka jest cennym urozmaiceniem diety, ale niektóre osoby nie powinny po nią sięgać. Ostrożność niech zachowają chorzy na zespół jelita drażliwego, kobiety w ciąży czy mający problemy z nerkami.
Portulaki warzywnej nie powinno zabraknąć na ogrodowych grządkach. Niezwykle wytrzymała, plenna, smaczna i przede wszystkim zdrowa roślina okazuje się banalnie prosta w uprawie. Każdy ogrodnik poradzi z nią sobie bez trudu.
Źródła: deccoria.pl, dietetycy.org.pl
