Spis treści:
- Nawozy zielone – korzyści dla twojego ogrodu
- Kiedy siać rośliny na zielony nawóz?
- Kiedy przekopać nawozy zielone?
- Jakie rośliny siać na zielony nawóz?
Nawozy zielone – korzyści dla twojego ogrodu
Stosowanie zielonych nawozów to jedna z najskuteczniejszych metod naturalnego wzbogacania gleby. Te specjalnie wysiewane rośliny, po osiągnięciu odpowiedniej fazy wzrostu, zostają przekopane z glebą, gdzie ulegają rozkładowi.
Podczas tego procesu uwalniają cenne składniki odżywcze i związki próchnicze, które stanowią pokarm dla mikroorganizmów glebowych. Dzięki temu zwiększa się aktywność biologiczna podłoża, co przekłada się bezpośrednio na jego żyzność.
Jakie korzyści przynoszą nawozy zielone? Przede wszystkim poprawiają strukturę gleby – ich korzenie rozluźniają zbite podłoże, ułatwiając dostęp powietrza i wody.
Zielone nawozy chronią też glebę przed erozją i wymywaniem składników odżywczych, szczególnie w okresach jesienno-zimowych. Stanowią naturalną barierę dla chwastów, ograniczając ich wzrost i rozprzestrzenianie się. Co więcej, niektóre gatunki, jak gorczyca czy facelia, wydzielają substancje hamujące rozwój patogenów glebowych. Działają zatem jak naturalne środki ochrony roślin, stymulatory wzrostu i nawozy w jednym.
Kiedy siać rośliny na zielony nawóz?
Optymalne terminy siewu zależą od gatunku rośliny oraz planowanego cyklu upraw w twoim ogrodzie warzywnym. Możesz wprowadzić nawozy zielone w trzech momentach sezonu:
- Wiosenny siew (marzec–kwiecień) – sprawdza się, gdy planujesz późniejsze uprawy warzyw. Szybko rosnące rośliny, jak facelia czy gorczyca, potrzebują zaledwie 6–8 tygodni, by osiągnąć fazę kwitnienia. Przekopanie ich z glebą powinno nastąpić około 2–3 tygodnie przed planowanym siewem warzyw;
- Letni siew (czerwiec–sierpień) – to dobry wybór po zbiorze wczesnych warzyw, gdy zwalnia się część grządek. Ten termin pozwala wykorzystać wolne miejsca i przygotować glebę pod jesienne lub przyszłoroczne uprawy;
- Jesienny siew (wrzesień–październik) – dedykowany jest roślinom zimotrwałym, jak żyto, które ochronią glebę przed mrozem. Ich zielona masa zostanie przekopana wiosną, wzbogacając podłoże przed głównym sezonem wegetacyjnym.
Kiedy przekopać nawozy zielone?
Moment przekopania zielonego nawozu ma duże znaczenie dla jego skuteczności. Optymalny termin to u większości gatunków początek kwitnienia – rośliny zawierają wtedy najwięcej składników odżywczych, a ich tkanki są jeszcze miękkie, co ułatwia rozkład.
Przekopanie powinno nastąpić około 2–4 tygodnie przed planowanym siewem lub sadzeniem głównych upraw. Ten czas pozwoli na wstępny rozkład materii organicznej i ustabilizowanie procesów mikrobiologicznych w glebie. W przypadku większych roślin warto je wcześniej posiekać lub skosić, co przyspieszy rozkład.
Jeśli stosujesz ozime nawozy zielone, przekopanie następuje wiosną, gdy gleba jest już dostatecznie nagrzana, ale przed intensywnym wzrostem roślin. Zbyt późne przyoranie może prowadzić do problemów z rozkładem i tymczasowym wiązaniem azotu, co może ograniczyć jego dostępność dla kolejnych upraw.
Jakie rośliny siać na zielony nawóz?
Wybór odpowiednich gatunków zależy od celu, jaki chcesz osiągnąć, oraz terminu siewu.
- Facelia błękitna ( Phacelia tanacetifolia) – to jeden z najskuteczniejszych zielonych nawozów. Szybko rośnie, tworząc obfitą masę zieloną, i głęboko się korzeni, co doskonale rozluźnia glebę. Jej błękitne kwiaty przyciągają zapylacze, wspierając bioróżnorodność ogrodu. Facelię wysiewaj bezpośrednio do gruntu od kwietnia do sierpnia na głębokość 1–2 cm. Dobrze rośnie na każdym rodzaju gleby i nie wymaga dodatkowego nawożenia. Jest odporna na suszę, więc podlewaj ją umiarkowanie, głównie w okresie kiełkowania.
- Gorczyca biała ( Sinapis alb a) – to doskonały nawóz fitosanitarny, który wydziela substancje ograniczające rozwój nicieni i patogenów glebowych. Można ją wysiewać od marca do września na głębokość 2–3 cm. Preferuje stanowiska słoneczne i przepuszczalne gleby o pH od lekko kwaśnego do obojętnego. W okresie kiełkowania wymaga regularnego podlewania.
- Łubin żółty ( Lupinus luteus) – sprawdza się znakomicie na glebach piaszczystych i kwaśnych (pH 4,5–6,5), gdzie inne gatunki radzą sobie gorzej. Ta roślina bobowata doskonale wiąże azot atmosferyczny, wzbogacając glebę w ten istotny składnik. Możesz wysiewać łubin wiosną (kwiecień–maj) lub jesienią (sierpień–wrzesień) na głębokość 3–4 cm. Preferuje stanowiska słoneczne, a dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu toleruje okresową suszę.
- Żyto ozime ( Secale cereale) – jest idealne jako nawóz zielony siany jesienią. Jego rozległy system korzeniowy głęboko penetruje glebę, a zimą skutecznie chroni ją przed erozją. Wysiewaj żyto od września do października na głębokość 2–3 cm.
- Koniczyna czerwona ( Trifolium pratense) – tworzy gęstą, płożącą się masę zieloną, która skutecznie tłumi chwasty i wiąże azot atmosferyczny. Najlepiej rośnie na żyznych glebach o pH obojętnym do lekko zasadowego. Wysiewaj ją wiosną (marzec–kwiecień) lub późnym latem (sierpień) na głębokość 1–2 cm. Wymaga regularnego podlewania w okresie wschodów.
Na glebach wyjałowionych warto zastosować mieszanki różnych gatunków – na przykład łącząc rośliny głęboko korzeniące się z tymi wiążącymi azot. Typowe proporcje to 70% roślin motylkowych (koniczyna, wyka) i 30% pozostałych (facelia, gorczyca).
Źródło: deccoria.pl
