Spis treści:
- Szczepienie starej jabłoni - kiedy i dlaczego warto je wykonać?
- Przygotowanie zrazów i podkładki przed szczepieniem
- Metoda na kożuchówkę - najlepsza technika dla starych jabłoni
- Zabezpieczanie ran po szczepieniu jabłoni
- Pielęgnacja jabłoni po szczepieniu - pierwszy rok
Szczepienie starej jabłoni - kiedy i dlaczego warto je wykonać?
Jabłoń, która rośnie w ogrodzie od kilkunastu lat, ma jedną ogromną zaletę - rozbudowany system korzeniowy. Dobrze ukorzenione drzewo sprawnie pobiera wodę i składniki mineralne, jest też odporne na suszę i przymrozki. Szkoda rezygnować z tak silnej podkładki tylko dlatego, że owoce przestały smakować.
Możesz wykorzystać ten potencjał za sprawą szczepienia starej jabłoni. Na istniejącym pniu da się zaszczepić jedną lub nawet kilka odmian, które będą owocować już w drugim-trzecim roku po zabiegu. Dzięki temu, zamiast sadzić nowe drzewko i czekać lata na pierwsze jabłka, korzystasz z gotowego systemu korzeniowego starego.
Zanim przystąpisz do szczepienia, upewnij się, że drzewo jest zdrowe. Pień i konary nie mogą być porażone rakiem jabłoni, zgnilizną ani korówką. Jeśli na korze widać rozległe nekrozy, łuszczące się partie czy ślady żerowania szkodników - przeszczepienie nie ma sensu.
Zobacz również:
Przygotowanie zrazów i podkładki przed szczepieniem
Zrazy to fragmenty jednorocznych pędów wybranej odmiany szlachetnej - tej, której jabłka chcesz zbierać. Pobieraj je w okresie spoczynku drzewa, najlepiej w styczniu lub lutym. Wybieraj pędy zdrowe, proste, o średnicy 5-8 mm, z dobrze wykształconymi pąkami liściowymi. Każdy pobrany pęd powinien mieć długość około 30-40 cm i co najmniej osiem-dziesięć oczek.
Ścięte zrazy zwiąż w pęczki, oznacz nazwą odmiany i przechowuj w temperaturze 0-4°C. Sprawdzi się w tym celu wilgotny piasek, torf lub trociny w piwnicy albo lodówce. Zrazy muszą pozostać w stanie spoczynku aż do momentu szczepienia - nie mogą wcześniej wypuścić pąków.
Podkładkę, czyli starą jabłoń, przygotuj z wyprzedzeniem. Konary przeznaczone do przeszczepienia przytnij już w połowie marca, zostawiając około 20 cm marginesu powyżej miejsca, w którym planujesz założyć zrazy. Ten fragment zamrze i przeschnie, a tuż przed szczepieniem odetniesz go ostrą piłką, odsłaniając świeżą tkankę.
Metoda na kożuchówkę - najlepsza technika dla starych jabłoni
Spośród kilku technik szczepienia na grubych konarach najlepiej sprawdza się tzw. kożuchówka, czyli szczepienie za korę. Zabieg wykonuje się w maju, ewentualnie pod koniec kwietnia - kora musi łatwo odchodzić od drewna, co wymaga pełnej aktywności miazgi. Wcześniej nie da się jej rozchylić bez uszkodzeń.
Tuż przed szczepieniem odetnij zamierający margines konaru, odsłaniając świeże, jasne drewno. Wyrównaj płaszczyznę cięcia ostrym nożem. Następnie wykonaj pionowe nacięcie kory na długości 3-5 cm - prostopadle do powierzchni gruntu. Delikatnie rozchyl brzegi kory końcówką noża.
Zraz przytnij ukośnie po stronie przeciwnej do dolnego oczka - tak, aby płaszczyzna cięcia była gładka i jak najdłuższa (około 3 cm). Wsuń przycięty pęd pod rozchyloną korę, dbając o to, żeby dolne oczko znalazło się tuż nad szparą. Miazga zrazu musi ściśle przylegać do miazgi podkładki, aby mogły się zrosnąć.
Na jednym konarze warto założyć od dwóch do czterech zrazów rozmieszczonych równomiernie wokół obwodu - gdyby któryś się nie przyjął, pozostałe utworzą nową koronę. Każdy pęd obwiąż szczelnie taśmą do szczepień lub elastyczną folią.
Zabezpieczanie ran po szczepieniu jabłoni
Po założeniu zrazów i obwiązaniu ich taśmą zabezpiecz wszystkie odsłonięte tkanki maścią ogrodniczą - dotyczy to zarówno powierzchni cięcia konaru, jak i wierzchołków zrazów. Maść tworzy elastyczną powłokę, która chroni rany przed wysychaniem, wnikaniem zarodników grzybów i bakterii. Nakładaj ją pędzlem równomiernie, pokrywając także brzegi rany na szerokości około 2 cm.
Nie zapominaj o zabezpieczaniu ran po szczepieniu jabłoni również w kolejnych tygodniach. Sprawdzaj regularnie, czy folia się nie poluzowała, a warstwa maści nie pęka. Jeśli zauważysz ubytki, nałóż maść ponownie. Rany po szczepieniu goją się przez cały sezon - kalus, czyli tkanka zabliźniająca, narasta stopniowo i powoli obejmuje miejsce połączenia.
W ciągu kilku tygodni ze zrazów powinny wyrosnąć nowe pędy. Są one w pierwszym roku bardzo delikatne i podatne na wyłamywanie - szczególnie gdy siadają na nich ptaki. Przywiąż młode pędy do palika lub bambusowej podpory, żeby wiatr ich nie złamał Usuwaj też odrosty (tzw. wilki) wyrastające ze starej części drzewa poniżej miejsca szczepienia, bo odbierają one siłę wzrostu nowym pędom.
Zobacz również:
Pielęgnacja jabłoni po szczepieniu - pierwszy rok
Pierwszy sezon po przeszczepieniu decyduje o powodzeniu całego zabiegu. Oprócz regularnej kontroli taśm i maści zadbaj o nawodnienie drzewa - szczególnie jeśli wiosna i lato są suche.
Jeśli na zrazach pojawią się pąki kwiatowe, usuń je. W pierwszym roku roślina powinna inwestować energię w budowę silnych pędów, nie w owocowanie. Dopiero w drugim lub trzecim sezonie pozwól drzewu zawiązać owoce.
Jesienią sprawdź, jak zrosły się miejsca szczepienia. Mocne, zdrowe połączenie objawia się gładkim kalusem okalającym zraz. Jeśli któryś ze zrazów nie przyjął się - uschnął lub nie wypuścił pędów - możesz go usunąć i zaszczepić nowy w kolejnym sezonie. Taśmę spinającą zraz z podkładką poluzuj lub wymień po kilku miesiącach, żeby nie wrastała w powiększającą się korę.
Źródło: deccoria.pl
