Spis treści:
- Świdośliwa olcholistna - kanadyjski krzew o deserowych owocach
- Jak uprawiać świdośliwę olcholistną?
- Cięcie i rozmnażanie świdośliwy olcholistnej
- Jakie właściwości mają owoce świdośliwy olcholistnej?
- Odmiany świdośliwy olcholistnej i typowe problemy w uprawie
Świdośliwa olcholistna - kanadyjski krzew o deserowych owocach
Świdośliwa olcholistna (Amelanchier alnifolia) to krzew lub niewielkie drzewo z rodziny różowatych (Rosaceae), rosnące dziko w zachodniej i środkowej Kanadzie oraz zachodnich stanach USA. W zależności od odmiany krzew dorasta od 2 do 5 m wysokości. Wiosną, na przełomie kwietnia i maja, pokrywa się białymi kwiatami zebranymi w krótkie grona.
Kwitnienie trwa około dwóch tygodni, a kwiaty przyciągają owady zapylające. Owoce dojrzewają od końca czerwca do połowy lipca - są kuliste, o średnicy 10-16 mm, ciemnoniebieskie lub purpurowe, pokryte delikatnym woskowym nalotem. Smak zależy od odmiany - bywa słodki, słodko-kwaśny lub z lekką migdałową nutą .
Jak uprawiać świdośliwę olcholistną?
Świdośliwa olcholistna ma niewielkie wymagania i dobrze znosi polskie warunki klimatyczne - jest mrozoodporna do około -30°C, a jej kwiaty tolerują krótkotrwałe wiosenne przymrozki.
- Sadzenie
Sadzonki doniczkowe możesz sadzić od wiosny do jesieni, a te z odkrytym korzeniem - jesienią, od końca września do połowy października, lub wczesną wiosną. Zachowaj odstęp 1,5-2 m między krzewami i około 3,5-4 m między rzędami. Po posadzeniu sadzonek z odkrytym korzeniem skróć pędy o jedną trzecią.
- Podłoże
Świdośliwa toleruje różne typy gleb, łącznie z ubogimi. Najlepiej jednak owocuje w podłożu piaszczysto-gliniastym, próchniczym, o pH od 6,2 do 7,5.
- Stanowisko
Najlepsze plony uzyskasz na stanowisku słonecznym. Świdośliwa rośnie też w półcieniu, ale wówczas owocuje słabiej. Nie wymaga osłony od wiatru.
- Podlewanie
W pierwszych trzech latach po posadzeniu regularnie podlewaj krzewy - szczególnie w czasie suszy. W tym okresie korzenie nie są jeszcze na tyle rozwinięte, żeby samodzielnie pobrać wystarczająco dużo wody. Starsze, dobrze ukorzenione egzemplarze radzą sobie bez dodatkowego nawadniania, z wyjątkiem długotrwałych upałów. Zwiększ podlewanie w czasie dojrzewania owoców - wpływa to na ich wielkość i soczystość.
- Nawożenie
Świdośliwa nie potrzebuje intensywnego nawożenia. Wystarczy raz w roku, wczesną wiosną, rozsypać kompost lub dobrze rozłożony obornik w strefie korony. Na glebach ubogich możesz zastosować nawóz wieloskładnikowy do krzewów owocowych, ale z umiarem - zbyt dużo azotu pobudza przyrost pędów kosztem owocowania.
Cięcie i rozmnażanie świdośliwy olcholistnej
Młode krzewy w pierwszych latach nie wymagają cięcia - pozwól im swobodnie się rozrastać. Pierwsze cięcie prześwietlające wykonaj po około pięciu latach, kiedy roślina zacznie się zagęszczać. Wycinaj najstarsze pędy tuż przy ziemi, a także te suche, uszkodzone i krzyżujące się. Taki zabieg powtarzaj co roku po zbiorze owoców.
Świdośliwa owocuje na pędach ubiegłorocznych i starszych, więc nadmierne cięcie może pozbawić cię plonów. Jeśli krzew rośnie zbyt wysoko i utrudnia zbiór, skracaj wyższe pędy - ale rób to stopniowo. Świdośliwę możesz też prowadzić w formie drzewka - w tym celu zostaw jeden silny pęd jako przewodnika, a resztę odrostów korzeniowych usuwaj na bieżąco.
Krzew rozrasta się naturalnie przez odrosty korzeniowe, co ułatwia rozmnażanie. Wystarczy odkopać odrost z fragmentem korzenia i przesadzić go na nowe miejsce - najlepiej jesienią lub wczesną wiosną. Możesz też rozmnażać świdośliwę z nasion, ale ten sposób jest znacznie wolniejszy i nie gwarantuje zachowania cech odmiany.
Jakie właściwości mają owoce świdośliwy olcholistnej?
Owoce świdośliwy olcholistnej zawierają antocyjany - barwniki z grupy flawonoidów, które nadają im ciemnogranatowy kolor i mają właściwości przeciwutleniające. Poza antocyjanami owoce dostarczają witamin C, A i z grupy B, a także składników mineralnych: potasu, wapnia, magnezu i żelaza. Są też bogate w błonnik.
W porównaniu z borówką amerykańską owoce świdośliwy zawierają więcej wapnia, żelaza i potasu, choć obie rośliny mają zbliżony profil antyoksydacyjny. Zebrane owoce możesz jeść na surowo - prosto z krzaka smakują podobnie do borówki. Dobrze sprawdzają się też w przetworach - dżemach, sokach, nalewkach i dodane do ciast, deserów czy owsianki. Suszone owoce świdośliwy przypominają smakiem i konsystencją rodzynki.
Odmiany świdośliwy olcholistnej i typowe problemy w uprawie
Wśród odmian dostępnych w polskich szkółkach do uprawy przydomowej najczęściej poleca się trzy.
- 'Smoky' to odmiana bardzo plenna, o łagodnie słodkich owocach do 14 mm średnicy - krzew dorasta do 4,5 m i może owocować nawet przez 70 lat.
- 'Northline' dorasta do 2-4 m wysokości i rodzi duże, słodkie owoce z wyraźną migdałową nutą, odporne na pękanie.
- 'Honeywood' wyróżnia się owocami do 16 mm średnicy, zebranymi w zwarte grona - krzew dorasta do 5 m i jest znany z dużej plenności.
Świdośliwa olcholistna jest odporna na choroby i rzadko atakowana przez szkodniki, co oznacza, że w uprawie przydomowej nie potrzebuje oprysków. Jedynym realnym zagrożeniem dla plonów są ptaki - szpaki, kosy i gołębie potrafią ogołocić krzew z owoców w kilka dni. Jeśli chcesz uchronić zbiory, rozciągnij nad nimi siatkę ochronną.
Źródło: deccoria.pl
