Spis treści:
- Czym jest łoboda ogrodowa, czyli "dziki szpinak"?
- Dlaczego warto zastąpić szpinak łobodą?
- Uprawa łobody ogrodowej krok po kroku
- Dlaczego łoboda rozsiewa się sama?
- Jakich błędów unikać podczas uprawy łobody?
Łoboda ogrodowa dostarcza witamin, minerałów i przeciwutleniaczy, a jednocześnie jest mniej wymagająca w uprawie niż tradycyjny szpinak. "Dziki szpinak" najlepiej rośnie na słonecznych stanowiskach i żyznych glebach, a pozostawiony do wydania nasion często wysiewa się samodzielnie. Warto jednak kontrolować samosiewy, ponieważ roślina może pojawiać się w miejscach, gdzie nie była planowana.
Czym jest łoboda ogrodowa, czyli "dziki szpinak"?
Łoboda ogrodowa (Atriplex hortensis) należy do rodziny szarłatowatych, podobnie jak szpinak czy komosa ryżowa. W Polsce była znana i uprawiana już przed rozpowszechnieniem szpinaku. Stanowiła nawet ważny składnik codziennej diety. Z czasem została niemal całkowicie wyparta przez popularniejsze warzywa liściowe.
Roślina osiąga zwykle od 100 do 200 cm wysokości i tworzy efektowne, rozgałęzione pędy pokryte dużymi liśćmi. W zależności od odmiany mogą być one zielone, żółtawe, bordowe lub purpurowe. Dzięki temu łoboda pełni podwójną funkcję - użytkową i ozdobną.
Młode liście wykorzystuje się podobnie jak szpinak. Nadają się do sałatek, koktajli, zup, farszów oraz dań podawanych na ciepło. Starsze liście warto krótko obgotować lub poddusić.
Zobacz również:
Dlaczego warto zastąpić szpinak łobodą?
Rosnące zainteresowanie dawnymi warzywami sprawia, że łoboda wraca do łask. Powodów jest kilka.
Przede wszystkim dobrze radzi sobie podczas wysokich temperatur. Szpinak często szybko wybija w pędy kwiatostanowe, gdy dni stają się długie i gorące. Łoboda zachowuje wartość użytkową znacznie dłużej, dzięki czemu można zbierać liście przez większą część lata.
Liście łobody zawierają m.in.:
- witaminę C,
- witaminy z grupy B,
- beta-karoten,
- wapń,
- żelazo,
- magnez,
- potas.
Szczególnie cenne są odmiany czerwone, których liście zawierają antocyjany - naturalne związki o właściwościach przeciwutleniających. To właśnie one odpowiadają za charakterystyczne purpurowe zabarwienie roślin.
Ogrodnicy zwracają też uwagę na jeszcze jedną zaletę tej rośliny: rzadziej sprawia problemy związane z chorobami niż szpinak. Jest odporna na krótkotrwałe susze i nie wymaga intensywnej pielęgnacji.
Łoboda ogrodowa ma łagodny smak przypominający szpinak, choć niektórzy wyczuwają w niej delikatnie orzechową nutę. Młode liście można jeść na surowo jako dodatek do sałatek, kanapek i koktajli warzywnych. Starsze liście najlepiej krótko poddusić lub ugotować, a następnie wykorzystać do zup, farszów, zapiekanek czy dań z makaronem.
Czerwone odmiany łobody są cenione nie tylko za walory smakowe, ale także dekoracyjne. Purpurowe liście efektownie prezentują się w mieszankach sałat i mogą zastępować popularne sałaty liściowe. W dawnych kuchniach łoboda była również wykorzystywana jako składnik zielonych polewek oraz nadzienia do pierogów.
Liście najlepiej zbierać na bieżąco, zanim staną się zbyt duże. Młode przyrosty zawierają najwięcej składników odżywczych i mają najdelikatniejszą strukturę. Dzięki regularnemu zbiorowi roślina wypuszcza kolejne liście, co pozwala korzystać z plonów przez większą część sezonu.
Czy łoboda ogrodowa odstrasza krety? To mit. Jest często uznawana za domowy sposób na odstraszanie tych zwierząt, ale wielu znajomych ogrodników uświadomiło mi, że to fikcja i krety nie reagują na jej obecność.
Uprawa łobody ogrodowej krok po kroku
Jedną z największych zalet tej rośliny jest prostota uprawy. Nawet początkujący ogrodnicy zwykle nie mają problemów z uzyskaniem udanych plonów.
- Wybór stanowiska
Łoboda najlepiej rośnie w miejscu słonecznym lub lekko zacienionym. Preferuje gleby: żyzne, próchniczne, umiarkowanie wilgotne i dobrze przepuszczalne.
Na bardzo ubogim podłożu również sobie poradzi, jednak liście będą mniejsze, a wzrost słabszy.
- Wysiew nasion
Nasiona można wysiewać bezpośrednio do gruntu od marca do maja. Umieszcza się je na głębokości około 1-2 cm.
Aby wydłużyć okres zbiorów, warto wykonywać wysiew partiami co 2-3 tygodnie. Dzięki temu młode liście będą dostępne przez dłuższy czas.
Pierwsze siewki pojawiają się zwykle po 10-14 dniach.
Zobacz również:
- Pielęgnacja
Łoboda nie wymaga wielu zabiegów pielęgnacyjnych. W czasie długotrwałej suszy warto ją podlewać, szczególnie na etapie intensywnego wzrostu.
Pomocne jest również ściółkowanie gleby, które ogranicza parowanie wody i rozwój chwastów.
Dodatkowe nawożenie zazwyczaj nie jest konieczne na żyznych stanowiskach. W przypadku słabszych gleb można przed siewem wzbogacić podłoże kompostem.
- Zbiory liści
Pierwsze młode liście nadają się do zbioru już po kilku tygodniach od siewu. Najsmaczniejsze są te młode i delikatne.
Regularne obrywanie liści pobudza roślinę do dalszego wzrostu i przedłuża okres plonowania.
Cenna rada: Regularne uszczykiwanie wierzchołków pędów opóźnia kwitnienie łobody i sprzyja tworzeniu młodych, delikatnych liści. Dzięki temu zbiory mogą trwać dłużej.
Dlaczego łoboda rozsiewa się sama?
Jedną z cech, które przez lata zapewniały łobodzie popularność w wiejskich ogródkach, jest zdolność do samosiewu.
Jeżeli kilka roślin pozostawi się do końca sezonu, wytworzą nasiona, które opadną na ziemię. W kolejnym roku młode siewki często pojawiają się bez udziału ogrodnika.
Takie naturalne odnawianie stanowiska pozwala utrzymać uprawę przez wiele sezonów bez konieczności corocznego kupowania nasion. Wystarczy pozostawić kilka egzemplarzy na grządce.
Najsilniejsze samosiewy pojawiają się zwykle w miejscach, gdzie gleba nie jest intensywnie przekopywana jesienią.
Jakich błędów unikać podczas uprawy łobody?
Choć łoboda należy do najmniej wymagających warzyw liściowych, kilka błędów może ograniczyć plon.
Najczęstsze problemy to:
- zbyt gęsty wysiew utrudniający rozwój roślin,
- całkowity brak podlewania podczas długotrwałych upałów,
- pozostawianie wszystkich roślin do wydania nasion,
- uprawa na bardzo ciężkiej, podmokłej glebie.
Nadmierny samosiew może prowadzić do niekontrolowanego rozprzestrzeniania się roślin po ogrodzie. Jeśli zależy nam na porządku na rabatach, część kwiatostanów należy usuwać przed dojrzeniem nasion.
Łoboda, podobnie jak szpinak i szczaw, zawiera także szczawiany. Osoby cierpiące na kamicę nerkową lub mające zalecone ograniczanie tych związków powinny spożywać warzywo z umiarem.
Źródło: deccoria.pl
